AFP or licensors

Presidentsverkiezingen in Kameroen: weinig en veel op het spel

In Kameroen, in West-Afrika,  trekken de inwoners naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. Er wordt voorspeld dat president Biya ondanks zijn hoge leeftijd, zijn talloze afwezigheden en zijn cliëntelisme,  na 35 jaar opnieuw zal worden verkozen. Of toch niet? We zetten alles op een rijtje. 

President Paul Biya hoort tot de tien rijkste presidenten van Afrika, terwijl zijn land bij de 40 armste ter wereld wordt geteld.  Driekwart van de bevolking heeft nooit een andere president gekend. Biya verblijft al sinds 1982 in het paleis van Etoudi in de hoofdstad Yaoundé, al heeft hij zich de laatste tijd nauwelijks laten zien. De 'afwezige president' wordt hij genoemd, omdat hij meestal in het vijfsterrenhotel Intercontinental in Genève verblijft.

Hoe kan een man als hij dan zo lang aan de macht blijven? Volgens waarnemers heeft Biya alles in Kameroen rondom zijn persoon verweven. Hij controleert het veiligheidsapparaat, de commissie die de verkiezingen organiseert én de media. Overal heeft hij vertrouwelingen op belangrijke posten en hij gebruikt cliëntelisme als zijn handelsmerk. Biya heeft ook belangrijke contracten gesloten met China, dat er een grote diepzeehaven aan het bouwen is in Kribi. Interessant in het land dat als een van de weinigen het kostbare bauxiet in de grond heeft zitten. 

Niet hij die wilt, blijft lang aan de macht, wel hij die kan.
Paul Biya, president van Kameroen

Verdeelde oppositie

Door die verwevenheid en de macht van de staatsmedia, heeft de oppositie weinig kans. Bovendien is de oppositie verdeeld. Ze is er niet in geslaagd om een front te vormen tegen de machinerie van Biya en gaat met acht kandidaten naar de verkiezingen. Zelfs een van de meest besproken kandidaten, de Engelstalige Joshua Osih (zie foto) , zou geen echte kans maken tegen de machinerie van Biya. 

Een van de voormalige toplui van Biya, Titus Edzoa, nam in 1997 de handschoen tegen hem op. Hij werd beschuldigd van fraude en verdween 17 jaar achter de tralies.  Nu hij vrij is, waarschuwt hij voor een implosie van het hele land als Biya wint. "De herverkiezing van Biya zou een catastrofe zijn. We zijn er slecht aan toe, op alle vlakken. Maar wanneer je praat met wie er aan de macht is, zeggen ze dat alles goed gaat. " (lees voort onder foto)

AFP or licensors

Conflicten

Nochtans zijn er genoeg redenen om ongerust te zijn. Twee conflicten ontwrichten de maatschappij. Het belangrijkste is de opstand in de Engelstalige regio's in het noord- en zuidwesten van het land. Daar barstte eind 2016 protest uit na een staking van leraars en advocaten, tegen de discriminatie van het Engels in scholen en rechtbanken.  Het begon als vreedzaam protest maar liep uit op een bloedig conflict, onder meer door de zware repressie waarbij al honderen burgers omkwamen. In die regio staat de oppositie sterk. De sociaaldemocraat Osih wil een federaal systeem invoeren dat plaatselijke regeringen meer macht geeft. 

Ook in het noorden is het onrustig door het geweld van terreurbeweging Boko Haram, die vanuit Nigeria opereert. Maar het regime in Kameroen heeft de twee conflicten naar zijn hand gezet. Onlangs beweerde Biya zelfs dat Boko Haram verslagen is, vier jaar nadat de oorlog begon.  Het geweld heeft er in elk geval de bevolking verpauperd in de streek die al de armste streek was voor de inval van Boko Haram. Ook die frustratie kan meespelen bij de verkiezingen. 

Eerlijke verkiezingen?

Of de verkiezingen vandaag eerlijk verlopen is een groot vraagteken. Alleen de Afrikaanse Unie heeft waarnemers gestuurd, de Europese Unie niet. Er wordt ook bang afgewacht of de regering het internetverkeer zal plat leggen, dat is al vaker gebeurd.  Ook de stem van de jongeren kan doorslaggevend zijn. 60 procent van de bevoking is jonger dan 25 jaar. Zullen zij het aandurven om, geïnspireerd door andere vreedzame machtswissels in Afrika, te kiezen voor verandering?