Video player inladen ...

Leger loopt leeg: minder dan 25.000 militairen

Het aantal militairen bij Defensie zakt onder de voorziene 25.000 militairen. De komende jaren kan dat zelfs dalen tot minder dan 22.000 militairen. Dat blijkt uit interne documenten die de redactie kon inkijken. Ook het aantal jonge actieve militairen dat vertrekt, is nog nooit zo hoog geweest als de voorbije jaren, blijkt uit de cijfers. Daarmee lijkt het leger de komende jaren niet in staat zijn kerntaken naar behoren uit te voeren.

Klein inzetbaar leger?

De regering stelt dat Defensie evolueert naar een klein maar inzetbaar leger van 25.000 militairen. Volgens de Strategische Visie die minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) uittekende, moet een leger van 25.000 mensen volstaan om aan alle opdrachten te kunnen voldoen.

Uit cijfers die binnen Defensie gehanteerd worden, blijkt dat het departement nu al minder dan 25.000 militairen telt. Bovendien ziet de situatie er de komende jaren niet rooskleurig uit. Binnen vijf jaar zakt het aantal militairen zelfs onder de 22.000 manschappen.

Leegloop lijkt niet te stoppen

Dat Defensie er niet in slaagt om voldoende personeel aan te trekken, heeft met verschillende factoren te maken. Jaren geleden werd een "boeggolf" van ontslagen voorspeld. Oudere militairen gaan met pensioen. Die beweging speelt nu volop: de komende vijf jaar verlaten meer dan 1.000 militairen elk jaar Defensie. Het departement heeft de voorbije jaren veel te weinig mogen rekruteren waardoor het nu niet mogelijk is om die leegloop aan te zuiveren. 

Een tweede probleem is dat heel wat jongeren al snel Defensie weer verlaten. Ze blijven een paar maanden, of een paar jaar en beseffen dan dat het niets voor hen is. Die attritie is weliswaar niet nieuw en zou volgens een ingewijde zelfs vandaag iets lager liggen dan de voorbije jaren. Zo lopen er proefprojecten om de opleiding dichter bij huis te laten verlopen. Toch blijft dat vaststelling dat er in 2011 nog bijna 8.000 jongeren aan de slag bij defensie wilden, terwijl dat er vorig maar 4.372 meer waren.

Een derde probleem is dat er de voorbije jaren steeds meer jonge actieve militairen het leger verlaten. Ook dat is niet nieuw, maar het gaat wel om steeds meer militairen die tot de ruggengraat van de organisatie gerekend worden. Vorig jaar ging het om bijna 600 militairen, twee jaar daarvoor om net geen 400 militairen. Hoe kleiner het leger, hoe meer militairen zelf hun heil ergens anders zoeken. "Het is niets nieuws dat jonge dertigers een job buiten defensie kiezen", zegt een ingewijde. "Maar elke militair die we vandaag moeten laten gaan, is er echt wel één teveel."

"Ik kan geen pionnetjes meer verzetten"

Een hoge officier zegt dat de situatie bijzonder precair is. "Het aantal militairen is zo krap" dat het haast niet mogelijk is om nog mensen te vervangen of te verplaatsten. Je creëert direct een onderbemanning", aldus de hoge officier. Toch geeft hij aan dat Defensie zich bewust is van het probleem: er wordt sneller en meer gerekruteerd, er zijn proefprojecten om meer jongeren aan te trekken. "Vooral de technische profielen zijn een probleem", zegt de hoge officier.

Professor Alexander Mattelaer (VUB/Egmontinstituut) waarschuwde eerder dit jaar al dat defensie onder een kritieke drempel dreigt te raken waardoor het departement in de toekomst niet meer alle noodzakelijke taken kan verrichten. Niet alleen kan de Belgische defensie dan wellicht niet langer een aantal binnenlandse, maar ook zijn internationale verplichtingen (paraatstellingen) aan. Door het krimpend aantal militairen wordt het open houden van al die verouderde kazernes wel erg duur. 'Blijft de vraag of er wel personeel zal zijn om al dat duur nieuw militair materieel te bemannen, laat staan te onderhouden', laat een betrokkene weten.

We stelden ook de vraag voor een reactie aan Defensie zelf, maar het departement verkoos om niet te reageren.

Herbekijk hieronder de reportage uit "Het Journaal":

Video player inladen ...