Video player inladen ...

Is het realistisch om onze uitstoot zo drastisch te verminderen? En wat moeten we daarvoor doen? Uw vragen beantwoord

De tijd dringt enorm om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graden te houden, dat is een van de conclusies van het VN-klimaatrapport. Maar is dat wel realistisch? En wat moeten we daarvoor doen? Klimatoloog Philippe Huybrechts, die indirect aan dit klimaatrapport heeft meegewerkt beantwoordt vragen die u vandaag via vrtnws.be heeft ingestuurd. 

Hoe realistisch is het om onze uitstoot zo veel te verminderen?

"Onder die 1,5 graad opwarming blijven, zal extreem moeilijk zijn. Daar moeten we eerlijk over zijn. Dat is bijna niet te doen. Zelfs onder 2 graden opwarming blijven zal zeer moeilijk zijn."

"Maar dat betekent niet dat we niets moeten doen. Integendeel. De ambitie moet zijn om de uitstoot zo veel en snel mogelijk naar beneden te krijgen. Want alle CO2 die erbij komt, draagt bij aan een extra temperatuursverhoging. We hebben er alle belang bij om de opwarming van de aarde op een zo laag mogelijk niveau te stabiliseren."

Is het verschil tussen 1,5 en 2 graden opwarming zo groot?

"Dat verschil is zeer groot", stelt Huybrechts. "Het is groter dan het verschil tussen 1 graad opwarming, waar we momenteel staan, en anderhalve graad. De gevolgen schalen niet mee met de opwarming op zich, het gaat exponentieel."

In het rapport staan een aantal concrete voorbeelden, van het verschil tussen 1,5 en 2 graden opwarming. Huybrechts: "Eén daarvan is de stijging van het zeeniveau. De graad van opwarming bepaalt de snelheid waarmee het zeeniveau stijgt. Als de temperatuur 1,5 graad zou stijgen in plaats van 2 graden, zou het zeeniveau 10 centimeter minder stijgen tegen het einde van de eeuw."

"Dat zou betekenen dat je meer tijd hebt om je aan te passen aan de stijging van het zeeniveau en dat minder mensen in een bepaalde tijd getroffen zullen worden door de stijging van het zeeniveau."

We zouden zelfs helemaal geen broeikasgassen meer mogen uitstoten. Klopt dat?

"Het ligt iets anders", nuanceert Huybrechts. "We moeten naar een koolstofneutrale samenleving. Wanneer er nog een rest-uitstoot zou zijn, bij activiteiten waarbij dat echt niet te vermijden is, moet dat gecompenseerd worden met het opvangen van CO2 uit de lucht."

Hoe doe je dat? "In het klimaatrapport worden een aantal manieren besproken", legt Huybrechts uit. "Een voor de hand liggende manier is herbebossing. Het probleem daarvan is dat je enorm veel ruimte nodig hebt, ook veel water. Het probleem is ook dat er veel land nodig is voor de landbouw." En die landbouw is hard nodig voor de voedselverziening bij een almaar stijgende wereldbevolking. 

Desalniettemin denkt Huybrechts dat het te doen moet zijn om CO2-neutraal te leven. “We hebben eigenlijk ook geen andere keuze. En voor die 1,5 graad zullen we snel moeten zijn, voor die 2 graden iets minder snel."

Uitstoot verminderen, wat betekent dat voor u en ik?

"Om het concreet te stellen: in 2030 mag er wereldwijd maar de helft uitgestoten worden van wat er vandaag uitgestoten wordt. Dat wil onder andere zeggen dat ons transport massaal geëlektrificeerd moet worden." 

"We moeten ook weg van fossiele brandstof om onze huizen te verwarmen en elektriciteit te produceren. Werkelijk alle activiteiten die broeikasgassen produceren moeten worden uitgefaseerd."

Moet de politiek ons dwingen?

"De politiek speelt uiteraard een belangrijke rol, omdat die het kader moet scheppen waarbinnen de oplossingen gezocht moeten worden", begint Huybrechts. "Een burger kan op zijn beurt op vele manieren bijdragen, in zijn persoonlijke levensstijl, maar de burger kan ook stemmen en op die manier politici beïnvloeden."

België heeft het nu al moeilijk om de doelstellingen te halen voor 2020. Zijn de ambities wel haalbaar voor ons land "Dat is een kwestie van politieke wil. Ik stel ook vast dat de uitstoot in België de laatste 20 jaren zeer lichtjes gedaald is, maar dan zit heel ver af van het pad dat nodig is om de 1,5 graad te halen. Maar dat geldt niet alleen voor België, maar voor de meeste landen.

De VS willen uit het klimaatakkoord stappen, heeft het dan wel zin dat wij iets doen?

"Tuurlijk heeft het zin dat wij iets doen!", zegt Huybrechts kordaat. "Om te beginnen zal Trump niet eeuwig president zijn", merkt de wetenschapper smalend op. "En ook in de Verenigde Staten is er een dynamiek om in te zetten op het wegkomen van fossiele brandstoffen. Die dynamiek staat los van Trump. Maar het is natuurlijk geen hoopvol teken."

"Maar de grootste uitstoter ter wereld is China", merkt Huybrechts op. "En China doet wel degelijk veel inspanningen om bijvoorbeeld de kwaliteit van de lucht in de steden te verbeteren en de meest vervuilende energiecentrales te vervangen."

Wat kunnen wij zelf doen?

Maar wat kan de burger ten slotte zelf doen doen? "Je huis beter isoleren, niet meer met een diesel- of benzine-auto rijden. Minder energie verbruiken is ook een deel van de oplossing. Maar we moeten niet terug naar het stenen tijdperk, om ons aan te passen", merkt Huybrechts op. "We moeten op een andere manier gaan omgaan met energie. Dat is de essentie van het probleem."