"Aanwervingen op koers", zegt Defensie. Maar bonden trekken eens een wenkbrauw op

Bij Defensie zijn ze zich bewust van de uitstroom. De aanwervingen zijn opgetrokken en liggen op koers, zegt Jean-Marie Nulmans van de personeelsdienst van Defensie in "De ochtend". Maar bij de bonden durven ze dat ten zeerste betwijfelen. "Ze proberen jonge mensen aan te trekken, maar de motor slaat onvoldoende aan."

Het aantal beschikbare militairen bij Defensie is onder de voorziene 25.000 gezakt. Dat blijkt uit interne documenten die onze redactie kon inkijken. Kolonel Jean-Marie Nulmans wil dat nuanceren. "Je moet daarbij ook onder meer de militairen in opleiding tellen. Dan zijn we vandaag met meer dan 27.000 militairen."

Ook op middellange termijn zal het leger de doelstellingen halen, denkt Nulmans."Tegen 2030 hebben we 23.000 beschikbare militairen, met nog eens 1.000 burgers en 1.000 leerlingen. Dat halen we met het huidige wervingsplan van Defensie."

Toch moet hij toegeven dat er in tussentijd - in de periode 2022-2026 - wel "een tijdelijk tekort" zal zijn. "Daarvoor moeten we oplossingen zoeken, zoals extra burgers inzetten, opnieuw reservisten aanwerven. Ook de werving van militairen wordt opgetrokken, in 2019 al van 1.700 naar meer dan 2.000 militairen. Dat moet een deel van die kloof vullen." 

Herbeluister hier het gesprek met Nulmans in "De ochtend": 

Weinig appetijt

Op dit ogenblik slaagt Defensie er volgens Nulmans in elk geval in om de vooropgestelde aanwervingen te doen. Maar Yves Huwart van de militaire vakbond ACMP durft dat te betwijfelen. "Er worden inderdaad inspanningen geleverd om jonge mensen aan te trekken, maar wat ons betreft slaat die motor onvoldoende aan. Waar in 2011 voor de laagste categorie van het personeel nog 5.500 geïnteresseerden waren, hebben wij in 2017 afgeklokt op nog maar 2.300 geïnteresseerden. We stellen vast dat er minder appetijt is om nog te kiezen voor een job bij Defensie."

Men stelt de militaire job vaak voor als heel uitdagend, met veel dynamiek. Maar in de praktijk is dat niet altijd zo

Yves Huwart, ACMP

Volgens Huwart is de keuze voor een militaire job dan ook niet evident. "Ze moeten instemmen met lange periodes van uithuizigheid. Zelfs al vanaf dag 1 van de opleiding zijn mensen uit hun normale familiale en sociale omgeving verwijderd. Dat maakt natuurlijk dat het een enorme stap is om een engagement als militair aan te gaan."

"Daarnaast stellen we vast dat eens de mensen zijn ingelijfd de verwachtingen die men heeft gesteld niet altijd gerealiseerd worden. Men stelt de militaire job vaak voor als heel uitdagend, met veel dynamiek. Maar in de praktijk is dat niet altijd zo. Besparingen en beperkte middelen zijn daar natuurlijk een deel van de verklaring voor."

Foto Kurt bvba

Vicieuze cirkel

Volgens Huwart volstaan de oplossingen van de personeelsdienst niet. Die wil onder meer met meer reservisten werken. "Die hebben a priori al een job, moeten zich vrijmaken in hun vrije tijd om naar Defensie te komen. Wat is dan hun productiviteit? Hoe kunnen wij daarmee de tekorten aanvullen? Niks tegen reservisten, laat dat duidelijk zijn, maar dat is geen structurele oplossing voor de personeelsproblemen vandaag."

Hij wijst naar de lage bezettingsgraad van veel operationele eenheden. "Een bezettingsgraad van 50 à 60 procent, dat is een vicieuze cirkel. Want zij die er wel zitten, worden geconfronteerd met extra werklast. Daardoor kiezen zij er ook vaak voor om vroegtijdig uit te treden."

De militairen die tot de zogenoemde ruggengraat gerekend worden, krijgen die cumuls bovenop hun dagtaak. Het is gewoon niet meer haalbaar

Edwin Lauwereins, VSOA Defensie

Edwin Lauwereins van VSOA Defensie bevestigt dat aan persagentschap Belga: "De kerntaken verminderen niet, maar er is wel steeds minder volk om ze uit te voeren. De militairen die tot de zogenoemde ruggengraat gerekend worden, krijgen die cumuls bovenop hun dagtaak. Het is gewoon niet meer haalbaar."

Onvrede aanpakken

Hoe moet de Defensietop dit dan aanpakken? Volgens Huwart moet die eerst goed zicht krijgen op wat jonge mensen van Defensie verwachten. "Hoe kunnen we daar een antwoord op bieden? We moeten een engagement bij Defensie niet rooskleurige voorstellen dan het is, maar wel op een realistische manier naar jongeren trekken en hen warm maken voor Defensie."

Als ze in de privésector hetzelfde kunnen krijgen, is de rekening snel gemaakt

Edwin Lauwereins, VSOA Defensie

Voorts heerst er bij de huidige militairen veel onvrede die nog zal moeten worden weggewerkt. "We stellen vast dat heel veel mensen misnoegd zijn over de aanhoudende verklaringen en weerkerende aanvallen op hun arbeidsvoorwaarden. Het ongenoegen is zeer aanwezig. Daar moet zo snel mogelijk een kentering in gebracht worden door het vertrouwen bij het personeel in het leiderschap te herstellen. Men moet zo spoedig mogelijk opnieuw een aangenaam werkklimaat creëren."

"Het is hoog tijd dat het beroep van militair opgewaardeerd wordt. De verloning en de premies moeten worden aangepast", vindt Lauwereins. "We zitten in een economische remonte en dan is de keuze voor Defensie niet evident. Als ze in de privésector hetzelfde kunnen krijgen, is de rekening snel gemaakt."