Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Indonesië wil dat buitenlandse hulpteams vertrekken uit Sulawesi: hulp is nog wel welkom

De Indonesische overheid heeft gevaagd dat hulporganisaties hun buitenlands personeel terugtrekken uit het door een tsunami getroffen eiland Sulawesi. Dat lijkt vreemd, want de nood is nog erg groot, maar Jakarta is altijd erg afkerig geweest van buitenlandse inmenging.

Een week geleden toen de omvang van de enorme aardbeving en tsunami in Sulawesi duidelijk werd, liet president Joko Widodo buitenlandse teams van hulpverleners toe in het getroffen gebied. Het ging onder meer om Franse en Duitse teams van gespecialiseerde brandweerlui en mensen die een waterzuiveringsinstallatie hebben ingericht.

Toch gelden strikte regels voor die buitenlandse teams. Ze mogen niet alleen het terrein op, maar enkel in samenwerking met lokale hulpverleners. Ook verliep het verlenen van toelating voor personeel en materieel niet altijd even vlot.

Nu wil Jakarta dat buitenlandse medewerkers van internationale organisaties worden teruggetrokken. Enkel gespecialiseerd personeel met toestemming en lokaal personeel kan blijven. Nochtans is de ellende nog altijd erg groot. Er worden steeds meer lichamen geborgen en de overlevenden hebben nog altijd behoefte aan medische en psychische opvang, voedsel, water en tenten. De meeste buitenlandse teams zouden al vertrokken zijn, want morgen wordt de zoekactie naar lichamen stopgezet om de voorrang te geven aan hulp voor de overlevenden. De officiële dodental ligt nu op iets meer dan 2.000. (Lees verder onder de foto).

President Joko Widodo (in uniform) bezoekt slachtoffers van de ramp op Sulawesi. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Nationale trots en soevereiniteit

Bij de vorige zware ramp, de aardbeving die in augustus een groot deel van het eiland Lombok verwoestte, werden geen buitenlandse hulpteams toegelaten. Indonesische militairen en medici gingen de ramp toen allen te lijf. Nu heeft het land inderdaad een erg grote expertise inzake natuurrampen zoals aardbevingen en tsunami's en lopen de vele internationale hulpteams elkaar soms wel voor de voeten in rampgebieden.

De mensen in Palu zien dat misschien anders, maar veel Indonesiërs elders beschouwen afhankelijkheid van buitenlandse hulpteams als een aanfluiting van hun nationale trots en soevereiniteit en dat ligt heel gevoelig in een land dat in 1949 onafhankelijk werd na een bloedige oorlog met de Nederlandse kolonisatoren. "Merdeka" of "onafhankelijkheid" is geen loos concept in een land dat vier eeuwen lang door Nederlanders gekoloniseerd en uitgebuit werd.

Bovendien zijn er volgend jaar verkiezingen voor een nieuw parlement en een president. Huidig president Joko Widodo maakt een goede kans om herkozen te worden, maar dan kan hij zich geen grove fouten veroorloven. Afhankelijkheid van buitenlandse hulpverleners wordt door veel kiezers beschouwd als zwakte. De centrumlinkse Widodo, de eerste in een lange rij leiders die wel interesse toont voor het lot van zijn arme bevolking, wil zijn sociaal project veiligstellen via een nieuwe ambtstermijn en daarom schuift hij wat dichter op naar nog altijd invloedrijke legertop en moslim- en nationalistische groepen. Of: hoe erg de ramp ook is, wij kunnen dat alleen aan of "wir schaffen dass" op zijn Indonesisch.

Overigens zijn buitenlandse hulpgoederen nog altijd welkom en zamelt het Belgische Consortium "Indonesië 12-12" nog altijd geld in.