Video player inladen ...

Nederland is een officiële taal rijker: maak kennis met het Neder­saksisch

In Nederland heeft de regering het Nedersaksisch als "een volwaardig en zelfstandig onderdeel van de taalsystematiek in Nederland" erkend. Het gaat om een eeuwenoude taal die miljoenen mensen in Nederland, Duitsland én Denemarken met elkaar verbindt.

Wie al in Groningen, Drenthe, Overijssel of Gelderland is geweest, heeft het vast gemerkt: naast het Nederlands, spreken veel inwoners van de noordoostelijke provincies van onze noorderburen een opmerkelijke taal die tegelijk herkenbaar én vreemd in de oren klinkt.

Die taal is het Nedersaksisch en sinds gisteren is het officieel "een volwaardig en zelfstandig onderdeel van de taalsystematiek in Nederland". Dat heeft de regering bij monde van minister Kajsa Ollongren beslist, dit in samenspraak met de betrokken provincies.

"Uit onderzoek blijkt dat zowat 2 inwoners op 3 in dit taalgebied het Nedersaksisch spreken, goed voor anderhalf miljoen mensen", zegt Hans Gerritsen vandaag in "Nieuwe feiten" op Radio 1 (zie audio onder). Hij is de voorzitter van de SONT, de Streektaalorganisatie Nedersaksisch Taalgebied.

"De meeste mensen gebruiken het Nedersaksisch in intieme kring. In het openbaar gebeurt dat minder, al is de taal op het platteland wel courant. Veel mensen zijn met het Nedersaksisch opgegroeid. In die taal kunnen ze het beste hun emoties en hun gevoelens verwoorden."

Het Nedersaksisch is een eeuwenoude taal die in de middeleeuwen de lingua franca was in de gebieden rond de zogenoemde Hanzesteden, steden langs de kusten van de Noordzee en de Oostzee die intensief handel dreven.

(Lees voort onder kaart)

Kaart: het gebied in Nederland, Duitsland en Denemarken waar mensen vandaag Nedersaksisch spreken.

"Economisch gezien heeft het Nedersaksisch pech gehad", zegt Gerritsen. "Vanuit Holland en Berlijn is ze door de eeuwen heen overvleugeld door het Nederlands en het Hoogduits als officiële talen. Ook het Nedersaksisch bleef bestaan, maar velen gingen het beschouwen als een minderwaardig dialect."

"Toch is het een echte taal met een eigen grammatica en een eigen woordenschat die ook miljoenen mensen in Duitsland en het uiterste zuiden van Denemarken spreken. Uiteraard bestaan vele lokale varianten, maar met de Nederlandse varianten kan je ook daar terecht."

(Video onder: een geluidsopname van mensen die Nedersaksisch praten)

Video player inladen ...

Volgens Gerritsen is het belang van de erkenning vooral symbolisch. "De regering van Nederland geeft aan dat het Nedersaksisch een volwaardige taal is die behouden moet blijven. Lange tijd keken veel mensen neer op het Nedersaksisch, maar daarin is de jongste jaren verandering gekomen. De erkenning is eigenlijk de kroon op het werk."

Kaart: de verspreiding van het Nedersaksisch in Nederland.