AFP or licensors

Hopelijk start nu een "Operatie propere voeten"

Professor Michel Maus is niet verwonderd over het voetbalschandaal. Hij hoopt dat overheid en clubs eindelijk maatregelen nemen: "Om het nog eens met de wijze woorden van wijlen Johan Cruyf te zeggen: “Vaak moet er iets gebeuren voordat er iets gebeurt”. Wie ben ik om hem tegen te spreken."

labels
Jasper Jacobs
Michel Maus
Michel Maus is hoogleraar (VUB) en advocaat gespecialiseerd in fiscaal recht.

De voetbalwereld staat in rep en roer. Onder leiding van het federaal parket hebben afgelopen maandag maar liefst 220 politiemensen in totaal 57 huiszoekingen uitgevoerd in binnen- en buitenland in een onderzoek naar verdachte financiële verrichtingen en matchfixing in het Belgische profvoetbal.

In het persbericht dat door het federaal parket werd verspreid, werd gesteld dat sommige spelersmakelaars verrichtingen zouden hebben opgezet waardoor commissies bij spelerstransfers, verloningen van spelers en trainers, en andere betalingen verborgen werden gehouden voor de Belgische overheid en voor andere betrokkenen bij de transacties. Dit zou aldus de kern van het onderzoek zijn.

En het moet worden gezegd dat het voetbal op dat vlak toch wel een zekere reputatie met zich meesleurt. De diehard voetbalfan zal zich ongetwijfeld nog de affaire Bellemans herinneren uit 1984, die niet alleen zwartgeldcircuits in het voetbal blootlegde, maar ook de omkoopaffaire Standard – Waterschei. En ook in 2012 toonde een Panorama uitzending nog eens haarfijn aan dat er nog altijd heel wat zwart geld in het voetbal omgaat.

Verrassing? Binnen het voetbal circuleren al langer geruchten over de dubieuze praktijken van bepaalde voetbalmakelaars.

In zekere zin is de actie van justitie van maandag dan ook niet geheel verrassend te noemen. Binnen het voetbal circuleren immers al langer geruchten over de dubieuze praktijken van bepaalde voetbalmakelaars. Een voetbalclub die wil sportief groeien en bepaalde spelers wil aantrekken, kan niet om de voetbalmakelaars heen. Quasi elke professionele voetballer heeft zijn eigen makelaar met wie de clubs moeten onderhandelen over transfers, verloningen, premies, portretrechten, tekengeld en noem maar op. En het zijn de spelers die zelf hun eigen makelaar kiezen.

De voetbalclubs moeten dan ook gedwongen verder werken met de door de speler gekozen makelaar. En vaak moeten de voetbalclubs ook nog op dezelfde makelaars een beroep doen om hun spelers op overschot liefst voor zo veel mogelijk geld naar een andere club te kunnen transfereren.

Dit betekent dat er thans een sterke afhankelijkheidsrelatie tussen de voetbalclubs en de makelaars is ontstaan. Daarnaast circuleren er ook geruchten over makelaars die niet enkel spelers, maar ook vaak buitenlandse potentiële investeerders bij de clubs aanbrengen, waardoor de afhankelijkheid nog wordt versterkt.

Macht van de makelaars

De realiteit is echter wat ze is, en de voetbalclubs hebben makelaars in het moderne voetbal dan ook nodig om te kunnen functioneren. Hierdoor komen de makelaars echter in een machtpositie te staan waardoor ze hun voorwaarden kunnen opleggen aan de clubs. En dan is het bijvoorbeeld niet geheel ondenkbaar dat clubs “gedwongen” worden om op de eisen van bepaalde makelaars in te gaan om bijvoorbeeld commissies en premies te storten op rekeningen van buitenlandse vennootschappen, dan wel mee te gaan in schimmige investeringsoperaties.

En net dat vormt een gevaarlijke evolutie, die niet alleen de clubs, maar ook de spelers in ernstige problemen kan brengen, zoals de fiscale perikelen van Lionel Messi en Cristiano Ronaldo recent nog hebben aangetoond.

De actie van het federale parket mag dan misschien de eyeopener zijn, het is nu aan de overheid om in de mandekking te gaan en de buitenspelval open te zetten om zich niet meer door de benen te laten spelen.

De overheid heeft het recht om op dat vlak wat meer responsabilisering af te dwingen van de clubs zelf. De overheid heeft immers reeds heel wat inspanningen geleverd en verschillende fiscale en parafiscale gunstregimes ten behoeve van het voetbal ingevoerd. En daar mag iets tegen over staan.  

 De overheid heeft fiscale en parafiscale gunstregimes ten behoeve van het voetbal ingevoerd. Daar mag iets tegen over staan.  

Een van de maatregelen die de overheid zou kunnen nemen is de profclubs onderwerpen aan de witwaswet. Dit zou dan betekenen dat voetbalclubs net als pakweg banken, verzekeringsmakelaars, cijferberoepers, advocaten, notarissen en vastgoedmakelaars de verplichting hebben de witwascel in te lichten wanneer zij met dubieuze transacties worden geconfronteerd.

Zoals de ervaring met de banksector heeft reeds aangetoond, heeft dit een sterk preventief effect, waardoor makelaars en investeerders twee keer zullen nadenken alvorens vreemde financiële operaties voor te stellen. Daarnaast zou ook een klokkenluidersregeling een welgekomen maatregel zijn, zodat mensen van binnenuit, met garanties op rechtsbescherming, bepaalde praktijken aan de kaak kunnen stellen.

Hopelijk is de actie van het federaal parket nu het startschot voor de overheid en de voetbalwereld zelf om maatregelen te nemen om de sport terug veel zuiverder te maken, en dubieuze makelaarspraktijken aan te pakken. Om het nog eens met de wijze woorden van wijlen Johan Cruyf nog te zeggen: “Vaak moet er iets gebeuren voordat er iets gebeurt”. Wie ben ik om hem tegen te spreken.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.