Een voorstelling van de Chandra ruimtetelescoop in de ruimte. NASA/CXO/SAO via AP

Na de Hubble is nu ook de Chandra ruimtetelescoop uitgevallen

De Chandra ruimtetelescoop van de NASA heeft zich uitgeschakeld en verricht geen wetenschappelijke observaties meer, minder dan een week nadat de Hubble dat ook gedaan heeft. Volgens de NASA is het Chandra X-ray Observatory, zoals de ruimtetelescoop officieel heet,  woensdag in de zogenoemde veilige modus gegaan. 

De oorzaak van de "shut down" wordt nog onderzocht, mogelijk gaat het om een probleem met een van de gyroscopen. Die moeten helpen de telescoop van Chandra te richten. Verleden week vrijdag is de Hubble ruimtetelescoop uitgevallen door een storing aan een gyroscoop.

Volgens de NASA is de overgang naar de veilige modus goed verlopen. In die veilige modus wordt de essentiële hardware ingeruild voor back-up eenheden, en wordt het ruimtetuig zo gericht dat de zonnepanelen een maximum aan zonlicht ontvangen en de spiegels van de zon afgekeerd zijn. Alle systemen functioneerden naar behoren en de wetenschappelijke instrumenten zijn veilig, zo zei de NASA.

De beide ruimtelescopen zijn al oud en hun oorspronkelijke missie is al flink verlengd. De Hubble is 28 en Chandra is 19. Oorspronkelijk was de duurtijd van de Chandra-missie gepland op 5 jaar, in 2001 verlengde de NASA die tot 10 jaar, en nu gaat de telescoop dus al 19 jaar mee.  De vluchtleiding probeert volop om beide telescopen opnieuw aan de praat te krijgen, en de NASA heeft gezegd te verwachten dat Chandra "nog vele jaren wetenschap in de voorste gelederen" zal uitvoeren. 

De Hubble en Chandra werden in de jaren 90 gelanceerd door ruimteveren als onderdeel van de "Great Observatories" reeks van de NASA. De andere onderdelen zijn het Compton Gamma Ray Observatory, dat ook in de jaren 90 gelanceerd werd, maar uiteindelijk na een probleem met de giroscopen in juni 2000 vernietigd werd na 9 jaar dienst, en de Spitzer Space Telescope, die in 2003 gelanceerd werd en nog steeds werkt. De bedoeling was dat de verschillende onderdelen het heelal zouden observeren in verschillende golflengten. Voor Chandra is dat röntgenstraling, voor de Hubble zichtbaar licht en ook infrarood. 

Volgens de NASA is het toeval dat de twee ruimtetelescopen  "in slaap" zijn gevallen binnen een week. Jonathan McDowell, een astronoom van het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics die met de Chandra telescoop werkt, tweette dat zijn belangrijkste theorie is dat "Chandra besloten heeft dat als Hubble een kleine vakantie kon hebben, hij er ook een wil".