Video player inladen ...

Congokenner Kris Berwouts vier dagen opgepakt in Kinshasa en teruggestuurd

Kris Berwouts is bij een reis naar Congo vorige week meteen tegengehouden en overgeleverd aan de inlichtingendiensten. Een beschuldiging is er niet , maar na vier dagen is hij uitgewezen en mag hij het land niet meer in. Minister Didier Reynders (MR) tilt zwaar aan de manier waarop Berwouts is ondervraagd en betreurt dat kritische stemmen worden geweerd. 

Kris Berwouts is een gerespecteerd analist. Hij heeft tussen 1985 en 2011 voor verschillende ngo's gewerkt en werkt sinds 2012 als onafhankelijk expert en analist. Berwouts schreef onlangs een boek over het ingewikkelde politieke kluwen in Congo, "Congo's gewelddadige vrede". Hij hield contacten met alle politieke stemmen in Congo. In september 2017 was hij al eens zonder officiële reden uitgewezen. 

Op 7 oktober landde Berwouts in Kinshasa om er een vormingssessie te begeleiden rond goed bestuur. Hij werd meteen tegengehouden door de immigratiedienst DGM, die hem had doorgeseind gekregen maar geen aanklacht kon formuleren. Hij zou de nacht moeten doorbrengen in een kantoor van de DGM, maar kon rond middernacht toch naar een hotel.  Na een volgende dag van ondervraging en nog een nacht in het hotel, werd hij overgeleverd aan de inlichtingendienst ANR (Agence National de Renseignements), waar hij werd ondervraagd over zijn contacten in het politieke landschap en met invloedrijke mensenrechtenactivisten. 

Nacht tussen twee Chinezen, een Gabonees en een Congolees

Kris Berwouts moest de nacht doorbrengen in een cel van de inlichtingendiensten, samen met andere gedetineerden. De zaakgelastigde van de Belgische ambassade probeerde opnieuw om hem naar een hotel te laten overbrengen, maar de ANR weigerde. 's Anderendaags is Berwouts dan op het vluigtuig gezet. Zijn papieren werden aan Ethiopian Airlines gegeven. Voor zijn vertrek moest hij een document ondertekenen waarin hij "persona non grata" werd verklaard. Na aankomst schreef hij zijn relaas in een artikel voor het tijdschrift MO

Ongewenst onderzoeker uit een ongewenst land

In een reactie aan VRT NWS zegt Kris Berwouts dat hij wellicht om twee redenen is geviseerd. Als onafhankelijk onderzoeker én omdat de relatie tussen België en Congo op een zeer laag pitje staat. Volgens hem werden zijn artikels en interviews als bedreigend beschouwd door de Congolese staat. (lees verder onder foto)

De bedoeling was voor mij altijd om enige diepgang en nuance in het debat te steken, maar nuance is niet aan de orde in het Congo van vandaag

Kris Berwouts, onafhankelijk onderzoeker
Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved.

"Ik vrees voor turbulente tijden"

Kris Berwouts ziet de komende weken en maanden met angst tegemoet. Hij vreest dat het op het vlak van vrije meningsuiting nog meer bergaf zal gaan. "Als er verkiezingen komen dan komen er turbulente tijden, en als ze er niet komen, dan nog turbulenter. Ik hou echt mijn hart vast."

Minister van Buitenlandse Zaken Reynders heeft onlangs nog zijn ambtsgenoot She Okitundu ontmoet, en premier Charles Michel (MR) heeft ook geprobeerd om de slechte relatie tussen Congo en België uit te praten met president Joseph Kabila (zie foto). Maar dat heeft geen concreet resultaat opgeleverd. 

De woordvoerder van Buitenlandse Zaken laat weten dat minister Reynders zwaar tilt aan de langdurige ondervraging van Kris Berwouts en de manier waarop hij is vastgehouden. Reynders betreurt ook dat kritische stemmen in Congo worden geweerd. 

Herbekijk hieronder de reportage uit "Het Journaal":

Video player inladen ...