Kritiek op nieuwe beheersovereenkomst NMBS: "One man cars zijn geen goed idee"

Eén van de voorstellen in de nieuwe beheersovereenkomst van de NMBS stuit op veel verzet. Dat schrijft het Nieuwsblad. De NMBS wil graag besparen op personeel en stelt daarom voor om treinen te laten rijden zonder treinbegeleiders en met enkel een machinist aan boord. "Maar treinbegeleiders zijn essentieel voor de veiligheid", zeggen de spoorvakbonden. De woordvoerder van minister François Bellot (MR) benadrukt dat het om een werkdocument gaat.

De zogenoemde one man car is niet echt een nieuw idee. Het systeem bestaat al geruime tijd in Groot-Brittannië en ook in Zwitserland, Frankrijk en Duitsland zetten operatoren treinen zonder begeleiders in. De NMBS wil in de nieuwe beheersovereenkomst daar haar eigen wagon nu aan vast haken omdat er op die manier op personeel bespaard zou kunnen worden.

Maar de voorgestelde maatregel stuit op veel verzet. De vakbonden vrezen voor een minder veilig openbaar vervoer op het spoor. "De treinbegeleider is essentieel voor de veiligheid", zegt Luc Piens van de christelijke vakbond ACV. "Bij een ongeval bijvoorbeeld zal hij of zij nodig zijn om de reizigers te informeren en te begeleiden. Een machinist alleen kan zich op zo'n moment daar niet mee bezig houden omdat die met de technische kant van het incident zal bezig zijn."

Marc Lauwers van de liberale vakbond VSOA sluit zich daar bij aan. "Een treinbegeleider doet meer dan enkel kaartjes knippen. Zij zorgen ook voor de veiligheid. Hoe kan je bijvoorbeeld tijdens de spitsuren, met duizenden reizigers op het perron, een trein veilig laten vertrekken zonder begeleider. Die mogelijkheid is er op dit moment nog niet."

Ook belangenvereniging TreinTramBus is een koele minnaar van het voorstel. "Het systeem kan enkel werken als er aan een aantal randvoorwaarden is voldaan", zegt Peter Thoelen van TreinTramBus. "Zo wil ik graag weten aan wie de reizigers hun vragen zullen kunnen stellen als er geen begeleider meer is. Je moet bovendien ook vermijden dat een aantal zwartrijders niet meer gecontroleerd zou worden. Poortjes in de stations zouden een oplossing kunnen zijn, maar die hebben natuurlijk ook een kostprijs."    

"Rijden zonder begeleider is op dit moment niet aan de orde"

De NMBS zelf reageert op de kritiek door te stellen dat ze op dit moment nog niet klaar is om treinen zonder begeleiders te laten rijden. "Vooraleer dat zal gebeuren moet er voldaan worden aan drie voorwaarden", zegt Bart Crols van de NMBS. "De ticketcontrole, de dienstverlening en de veiligheid moeten op dezelfde manier gegarandeerd kunnen worden als nu met de treinbegeleiders. En dat is nog niet het geval."  

"Natuurlijk onderzoeken we als treinmaatschappij wel wat mogelijk is op het vlak van technologische vernieuwing", gaat Crols voort. Daarom is de one man car maatregel ook opgenomen in de beheersovereenkomst. Als een mogelijkheid. "Maar rijden zonder treinbegeleiders is op dit moment niet aan de orde." 

Werkdocument

De woordvoerder van minister van Mobiliteit François Bellot (MR) benadrukt dat het om een werkdocument gaat dat is gelekt. Hij zegt dat er pas een akkoord over een nieuwe beheersovereenkomst is als over elk afzonderlijk punt een akkoord is. Daarom betreurt hij dat het document is gelekt omdat het risico bestaat dat de onderhandelingen moeilijk worden.