AFP or licensors

Te voet van Midden-Amerika naar de VS: waarvoor zijn de migranten op de vlucht?

Duizenden mensen uit Midden-Amerika zijn al een week te voet op weg naar de Verenigde Staten. De meesten zijn afkomstig uit Guatemala, El Salvador en vooral Honduras. Waarvoor zijn al die migranten op de vlucht?

Vorige week zaterdag is de "migrantenkaravaan" vertrokken vanuit  San Pedro Sula in Honduras. Onderweg sloten zich steeds meer mensen aan. Met duizenden hopen ze te voet de Verenigde Staten te bereiken. 

"Deze mensen zijn niet alleen op de vlucht voor materiële armoede, maar ook voor groeiend geweld, bendegeweld", zegt correspondent Frank Silkens in Mexico in "De ochtend" op Radio 1. "Met name in Honduras, Guatemala en El Salvador heb je de mara's, jeugdbendes die oorsponkelijk in de VS zijn opgericht door Midden-Amerikaanse migranten, maar die teruggestuurd zijn naar de landen waar ze vandaan komen. De Mara Salvatrucha is de grootste." 

Centraal-Amerikanen vertrekken normaal gezien niet zo snel uit hun dorp, zegt Silkens. "Maar het bendegeweld maakt het voor de mensen uitzichtloos om daar te blijven wonen."

AFP or licensors

De aankondiging van een vertrekkende "karavaan" maakt het voor mensen makkelijker om te beslissen het erop te wagen. "Als men in groep door Mexico trekt, vertrouwt men erop dat de kans kleiner is dat men tijdens de gevaarlijke reis in handen valt van Mexicaanse misdaadbendes. Zo is een soort aanzuigeffect ontstaan naar de grenspost helemaal in het zuiden van Mexico, aan de Suchiate-rivier, waar mensen vrij makkelijk de eerder ondiepe rivier kunnen oversteken."

AFP or licensors

Aan de grenspost zijn de migranten echter tegengehouden door de Mexicaanse oproerpolitie. Onder druk  van de Amerikaanse regering treden Mexico en de Midden-Amerikaanse landen op de route immers harder op tegen de migranten die op weg zijn naar de VS. 

Amerikaanse druk

Na een bezoek van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo aan Mexico werden 400 politieagenten naar de grens gestuurd om de migranten tegen te houden. "Op deze manier betalen de Mexicanen nu toch de muur van Trump, wordt hier schamper gezegd. Want nu worden Mexicaanse politiemiddelen ingezet om de migranten aan de zuidelijke grens van Mexico tegen te houden."

Zo betalen de Mexicanen nu toch voor de muur van Trump

Er is ook druk uitgeoefend op de regering van Honduras. Dat heeft ertoe geleid dat de president van Honduras bussen naar de Mexicaanse grens heeft gestuurd die de migranten gratis terugrijden naar hun dorp van herkomst. Zo'n 2.000 migranten zitten intussen op zo'n bus op weg naar huis.

En wie er in deze afvalrace wel in slaagt om de grens met Mexico over te steken? "In Mexico zelf wordt verdeeld gereageerd op de komst van de migranten", zegt Frank Silkens. "De huidige, uittredende president reageert op een repressieve manier, terwijl Lopez Obrador, de man die over 40 dagen de nieuwe president wordt, migranten de kans wil geven om in Mexico aan de slag te gaan." 

Mexico wordt het Turkije van de VS

Tegelijk vindt Lopez Obrador dat Mexico wel wat in ruil mag krijgen voor wat de VS nu van zijn zuidelijke buur verwacht. "Je ziet dat Mexico zowat het Turkije van de VS wordt. Wat Turkije is voor Europa -de plaats waar migranten worden tegengehouden- zou Mexico voor de VS moeten worden. Maar daar wil Mexico wat voor in ruil. Lopez Obrador wil daarover met Trump onderhandelen. Hij vraagt Trump ook dat die meer in de regio zou investeren, zodat de bevolking niet meer wíl vertrekken naar de VS."

AFP or licensors

"Historisch gezien heeft deze regio -Centraal-Amerika méér dan Mexico- geleden onder de roll back-politiek van de VS, die teruggaat tot de Koude Oorlog", zegt Silkens. "De VS vreesde dat in Centraal-Amerikaanse landen communisten aan de macht zouden komen en heeft toegelaten dat heel corrupte, oligarchische regimes aan de macht kwamen en bleven. Dat heeft tot grotere sociale ongelijkheid geleid in die landen en tot een geweldspiraal die men niet meer onder controle heeft."

Beluister hier het gesprek met Frank Silkens in "De ochtend" op Radio 1: