Hoe berichten de Saudische media over de zaak-Khashoggi?

Zonet heeft kroonprins Mohammed bin Salman voor het eerst publiekelijk gesproken over de zaak-Khashoggi. Hij was te gast op de investeringsconferentie in de Saudische hoofdstad Riyad. Nieuwe elementen zijn er niet. Hij verzekert de familie van het slachtoffer dat de daders gestraft zullen worden. Sinds de verdwijning en moord op de Saudische journalist Jamal Khashoggi, hebben de staatsgezinde media in Saudi-Arabië verschillende theorieën uitgewerkt om de zaak uit te leggen. Hieronder enkele aspecten van de berichtgeving:

Samenzwering tegen het koninkrijk

Een klassieke uitleg die we vaak zien bij grote politieke crises in de regio. Overal in de Arabische wereld trekken de staatsmedia deze conclusie snel. Uiteraard om de staatsleiders genoeg te beschermen tegen de kritiek op internationaal vlak. Maar ook om bij de bevolking aan de alarmbel te trekken dat er een “buitenlandse dreiging” is, waarbij de eenheid van het volk en het lot van het vaderland afhangen van de veiligheid en stabiliteit van de heersers. Hierbij wordt het verhaal van de moord op Khashoggi in twijfel getrokken door vragen te stellen als: “Waarom zou het koninkrijk beslissen om de man vermoorden? Hoe zijn de buitenlandse media al zo snel zeker dat Khashoggi het consulaat niet had verlaten? Wat is de rol van de Turkse president Erdogan, Qatar en Iran in het verhaal?”.

Opmerkelijk bij de aanpak van de media in de zaak-Khashoggi, is wanneer de Saudische regering op een bepaald moment toegaf dat er wel degelijk Saudische daders achter de moord zaten. Dan zien we dat de narratief van de samenzweringstheorie onmiddellijk overschakelt. We krijgen dan een mediaoffensief om de rechtvaardigheid en het scherpe Saudische onderzoek onder de supervisie van de koning en de kroonprins toe te juichen: Want het waren maar veiligheidsagenten die buiten hun boekje waren gegaan. 

Dat de kroonprins zelf de betrokkenheid ontkende, is te wijten aan gemanipuleerde rapporten die hij kreeg. Zo kreeg de ontvangst van de familie Khashoggi door de koning en zijn zoon uiteraard veel positieve aandacht.

Video player inladen ...

Welke economische boycot?

De economische stabiliteit en groei van Saudi-Arabië mag nergens in de staatsmedia in vraag gesteld worden. “Balans na eerste dag Davos in de woestijn: contracten met een waarde van miljarden dollars”, kopten de Saudische media vandaag. Bij zo’n artikel is de foto van de kroonprins Mohammed bin Salman, de bedenker van de investeringsconferentie, uiteraard onmisbaar.

"Akkoorden van miljarden dollars" - De Saudische krant Al-Yaum

Volgens een duider op de Saudische zender Saudi24, zijn de afwezigen de grootste verliezers. Want de Saudische economische groei gaat in ieder geval door. Wie niet aanwezig is, geeft de kans aan iemand anders om met de miljardencontracten weg te lopen. Een redenering die eigenlijk niet zo ver staat van de redenering van grote bondgenoot Donald Trump, die zijn mega-verkoopsdeal met de Saudi’s niet wil kwijtspelen aan de Russen of de Chinezen.

Video player inladen ...

“We zijn niet de ergste”

“Als het niet om een samenzwering gaat, of een aanval tegen onze economie, dan gaat het zeker om een niet objectieve behandeling van de zaak”, redeneren de Saudische media. Dit is eigenlijk een strategie, die alle Arabische staatsagentschappen hanteren bij tijden van crisis: je moet niet proberen heiliger dan de paus te zijn. “Want wie durft te beweren dat in Syrië, Iran en Libanon geen misdaden worden gepleegd tegen journalisten?”, vraagt een anker van Saudi24 zich af. De anker noemt ook de Verenigde Staten als een voorbeeldland waarin schendingen tegen journalisten al sinds de 19e eeuw worden begaan. Hij haalt een artikel van Wikipedia als een bron. 

Video player inladen ...

“We hebben vijanden, maar ook vrienden”

De wereld mag met de vinger blijven wijzen naar de kroonprins als logische opdrachtgever van de moord op Khashoggi, wat uiteindelijk telt is het imago bij de eigen bevolking. Dat is weer gebleken toen Mohammed bin Salman de zaal van “Davos in de woestijn” binnenging. Naast een groot applaus kreeg de prins ook een hoop mensen rondom zich die graag op een selfie met hem willen staan. Beelden van belangrijke gasten zoals de heerser van Dubai Mohammed bin Rashed, de Jordaanse koning Abdullah en de eerste minister van Pakistan Imran Khan worden door de lokale media met trots getoond.