IJsbeer heeft afgedaan als mascotte van de klimaatzaak

De ijsbeer. Wat ooit zo'n sterk beeld was voor de klimaatopwarming is nu een hinderpaal geworden. Dat zeggen wetenschappers en milieuactivisten na de Arctic Circle Conference, vorig weekend in Reykjavik, IJsland. Ze waren daar bijeen om de effecten van de klimaatverandering aan de Noordpool te bespreken. Ook het dilemma van de ijsbeer kwam er aan bod. "Als het symbool groter wordt dan de problemen die hij moet symboliseren, dan wordt dat een hindernis," zegt Leanne Clare van het World Wildlife Fund (WWF). 

De kentering van de ijsbeer als uithangbord kwam er eind vorig jaar  toen National Geographic een filmpje postte. "Zo ziet klimaatverandering eruit" was de titel. Het filmpje toont een uitgemergelde ijsbeer die zich voortsleept. Het filmpje was een geweldige hit op sociale media maar National Geografic schoot zich hiermee ferm in de voet.

Wetenschappers lieten weten dat de ijsbeer in dit specifieke geval oud was en afstevende op een natuurlijke dood. Dat gebeurt nu eenmaal in de natuur. Hij was dus niet representatief voor de problemen die de klimaatverandering aan de Noordpool teweegbrengt.

Reacties stapelden zich op. National Geographic werd Fake News verweten en mensen vroegen zich luidop af of het deontologisch verantwoord is dat milieuorganisaties als WWF en Greenpeace zielige ijsberen gebruiken om fondsen te werven.

IJsbeer niet met uitsterven bedreigd

Wetenschappers hadden al langer hun bedenkingen bij de ijsbeer als symbool voor de klimaatverandering aan de Noordpool. Er leven nu meer ijsberen aan de Noordpool dan pakweg 50 jaar geleden en volgens een studiegroep van de Verenigde Naties is de ijsbeer niet met direct uitsterven bedreigd. De vermindering van het poolijs zal er wel voor zorgen dat het aantal ijsberen in de komende 50 jaar met zo'n 30% zal verminderen, voorspellen ze.

Zo'n 2500 diplomaten en wetenschappers zaten vorig weekend samen in Reykjavik op de Arctic Circle Conference om de effecten van de klimaatverandering aan de Noordpool te bespreken. Ook het dilemma van de ijsbeer kwam er aan bod.

"Als het symbool groter wordt dan de regio waar hij voor staat en de mensen niet meer inzien dat de ijsbeer slechts een puzzelstukje is in een ingewikkeld ecosysteem aan de Noordpool, dan wordt dat een hindernis," zegt Leanne Clare van het WWF. 

Natuurorganisaties als het WWF en Greenpeace willen nu op zoek naar een nieuw symbool want je kan de mascotte wel afserveren, de gevolgen van de klimaatopwarming zijn daarmee niet weggewerkt. 

Dilemma van de ijsbeer

Joeri Thijs van Greenpeace België vindt niet dat de ijsbeer zomaar van de affiches moet verbannen worden.  "Ik ben het niet eens dat de ijsbeer als icoon een foute keuze was," zegt hij. "Wij willen natuurlijk een zo breed mogelijk publiek aanspreken en de ijsbeer heeft ons daarbij zeker geholpen."

"Ik ben het er wel mee eens dat we meer de nadruk moeten leggen op de mensen die in de poolgebieden leven dan op de ijsberen zelf," zegt Thijs. "Dat hebben wij ook altijd al gedaan."