Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Verliest president Trump zijn meerderheid in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden?

Dinsdag kiezen de Amerikanen een nieuw parlement. Sinds de verkiezingen van 2010 is het Huis van Afgevaardigden steevast in handen geweest van de Republikeinen. Dat zou nu anders kunnen worden en dan is dat slecht nieuws voor president Donald Trump.

Het Huis van Afgevaardigden of "lagerhuis" van het Amerikaanse parlement telt 435 zetels. De ambtstermijn in het Huis bedraagt slechts twee jaar; dus om de twee jaar staan alle zetels opnieuw op de helling.

Elke zetel vertegenwoordigt een kiesdistrict dat wordt afgebakend naargelang het aantal inwoners. Omdat er nogal wat verhuisd wordt in de VS, worden die kiesdistricten om de tien jaar aangepast. Een afgevaardigde vertegenwoordigt dus eerst en vooral zijn district en niet de staat waar hij of zij uit afkomstig is.

Het Huis doet vooral wetgevend werk en kan fors wegen op financiële en begrotingskwesties. Het Huis kan ook beslissen om de afzettingsprocedure tegen regeringsleden, hoge ambtenaren of de president zelf in te luiden, maar het is de Senaat die daarover uitspraak moet doen. Als de Democraten het Huis heroveren, kunnen ze het president Trump erg lastig maken, zoals de Republikeinen dat deden in de laatste jaren onder president Barack Obama.

Luis in de pels van de president?

Op dit ogenblik zitten er 235 Republikeinen en 193 Democraten in het Huis van Afgevaardigden, een stevige Republikeinse meerderheid dus. Tegelijk zijn er zeven zetels vacant. Nu behouden de meeste afgevaardigden doorgaans hun zetel; het is enkel in minder zekere gebieden of ronduit "strijdstaten" dat het kan kantelen.

Op een kaart kleurt de VS overwegend rood-Republikeins met blauw-Democratische kustlijnen in oost en west. Daartussen zijn er nu Democratische "eilandjes". Een verkiezing is telkens een populariteitspoll voor de president, al zijn niet alle Republikeinen zo enthousiast over president Trump.

Dit keer hebben de Democraten vooral gemobiliseerd richting zwarte, Spaanssprekende, jonge en vooral vrouwelijke kandidaten en kiezers

Om het Huis te heroveren, moeten de Democraten dus stand houden in hun "blauwe" districten en waar mogelijk "zwakke" Republikeinse zetels inpikken. Dat zou kunnen in het noordoosten, zoals in Maine en New York, maar ook in sommige districten in Washington State en California en in het uiterste zuiden van Florida, nabij Key West.

Voor de Democraten komt het er vooral op aan om zo veel mogelijk van hun nogal verscheiden kiezers naar het stemlokaal te krijgen. Dit keer is er enorm gemobiliseerd richting zwarte, Spaanssprekende en vooral jonge kiezers. Dat laatste is een reactie op het groeiende wapengeweld in Amerikaanse scholen. Er komen ook opvallend veel meer vrouwen op dan voorheen.

Met het oog op presidentsverkiezingen in 2020

Als de door sommigen gehoopte "blue wave" er zou komen, zou dat het begin van het einde inluiden van een politiek van oude, grijze en blanke mannen die doorgaans het Congres domineren. Er zou dan een betere afspiegeling komen van de Amerikaanse maatschappij met meer kleur en vooral meer vrouwen en jongere politici die mee de politiek gaan bepalen.

De stembusslag van november kan ook politici in stelling brengen voor de komende presidentsverkiezingen van 2020. Congresleden kunnen zich nationaal profileren en vooral voor de Democraten komt het er op aan om nieuwe gezichten naar voren te schuiven.

Bekijk hier de items uit het Journaal van 13 uur

Video player inladen ...
Video player inladen ...