Video player inladen ...

Hawaïaans eiland van de kaart verdwenen door orkaan

Het Hawaïaanse eiland East Island is van de radar verdwenen, weggeveegd door een orkaan. Het was klein, onbewoond, een verzameling gravel en zand, de thuisbasis van bedreigde diersoorten. De verdwijning is alarmerend, zeggen wetenschappers. Door de klimaatopwarming worden orkanen steeds sterker en kunnen kleine eilanden die bedreiging steeds minder weerstaan.

East Island was op een na grootste eiland in de French Frigate Shoals, een atol in de Stille Oceaan in de uiterst westerse regionen van de Hawaïaanse archipel, op zowat 900 kilometer van de Hawaïaanse hoofstad Honolulu. Het maakt deel uit van het Papahānaumokuākea Marine National Monument, sinds 2016 het grootste mariene reservaat ter wereld.

Met ongeveer 800 meter lang en 400 meter breed was East Island, een verzameling gravel en zand dat op een koraalrif steunde, niet al te groot. En nu is het eiland van de kaart geveegd na de doortocht van Walaka, een krachtige orkaan, enkele weken geleden. De verdwijning werd ontdekt door het bestuderen van satellietbeelden.

Er kwam een scheldwoord uit. Ik had een"Holy cow!"-moment. Ik kon niet geloven dat het weg was

Geowetenschapper Chip Fletcher

"Er kwam een scheldwoord uit. Ik had een "Holy cow!"-moment, ik kon niet geloven dat het weg was", zegt Chip Fletcher aan The Guardian. Fletcher is professor geowetenschappen aan de Universiteit van Hawai. Hij en zijn collega's waren bezig aan een onderzoek van East Island. Ze bestudeerden dronebeelden en namen stalen van zand en koraal om onder meer de leeftijd van het eiland te bepalen en in welke mate het bestand was tegen klimaatverandering.

"We waren er pas in juli. Dat East Island nu weg is, is een heel grote klap. We konden niet inschatten dat het zo snel zou verdwijnen. We dachten dat het 1.000 tot 2.000 jaar oud was, we dachten dat het nog wel twee decennia zou blijven bestaan. Maar aan de andere kant weten we nu wel dat deze eilanden veel meer bedreigd worden dan we dachten."

(lees verder onder de foto's)

East Island, voor

Chip Fletcher/US Fish & Wildlife Service

East Island, na

Chip Fletcher/US Fish & Wildlife Service

"Klimaatverandering is geen hoax"

East Island was misschien niet groot, maar het speelde wel een heel belangrijke rol voor fauna. Het was bijvoorbeeld de thuisbasis van de Hawaïaanse monniksrob, een bedreigde zeehondensoort waarvan er nog maar 1.400 exemplaren zijn. Ze brachten hun jongen groot op East Island. Ook de groene zeeschildpad en de albatros waren afhankelijk van het eiland. Het was hun toevluchtsoord om te ontsnappen aan de tijgerhaai.

Atols als East Island lopen altijd wel een klein risico om door krachtige orkanen weggezwiept te worden, als alle omstandigheden er "goed" voor zitten. Maar door klimaatverandering warmen de oceanen en de atsmosfeer op, waardoor de stormen feller worden. Ook zijn er meer en meer orkanen die naar het noorden trekken, waar East Island lag.

"De kernboodschap is dat klimaatverandering echt is en dat het nu gebeurt", zegt Randy Kosaki die voor de Amerikaanse overheid het Papahānaumokuākea Marine National Monument beheert. "Het is geen hoax."