Zachtjes knetteren mijn principes*

Louis van Dievel, schrijver en journalist, kijkt elke week met een guitige blik naar de kleine en grote actualiteit. Vandaag: het bericht dat houtkachels en open haarden ook erg vervuilend zijn.

opinie
Louis van Dievel
Louis van Dievel is schrijver en journalist. Hij was journalist bij VRT NWS.

Ik heb vele jaren een houtkachel in huis gehad en veel deugd daarvan. Nooit rotzooi gestookt in de kachel, want daar koekten de kachelpijp en de schouw maar van aan. Maar bij de gevaren voor het leefmilieu stond ik niet stil. Die waren namelijk nog niet bekend. Of al wel bekend, maar niet bij het brede publiek.

Een kolenkachel, ja, dat was een ander paar mouwen. Je rook de vervuiling gewoon, en al zeker op windstille, natte dagen kwam er puur vergif uit de schouw. Een kolenkachel was iets uit een ander tijdperk.

Maar hout, wat kon daar nu mis mee zijn? Op voorwaarde uiteraard dat er voor iedere gekapte eik een nieuwe werd geplant. O naïviteit! Ik droeg oogkleppen maar ik besefte het niet. Of maar half.

Een lelijk oud ding

Een jaar of acht geleden verhuisde ik naar een oud, matig geïsoleerd en wat vochtig huis waar een antieke houtkachel de woonkamer sierde (nou ja, het was gewoon een lelijk oud ding). Intussen waren er alarmerende rapporten verschenen over de schadelijke uitstoot van fijn stof en roet bij houtkachels. En aan die schadelijke vervuiling had ik al die jaren meegewerkt!

Hoog tijd om mijn leven te beteren! Het oude huis was bovendien voorzien van centrale verwarming. En toch was het eerste wat ik deed een leverancier van kwaliteitshout zoeken. Er zitten namelijk nogal wat ritselaars tussen de lieden die in koopjeskranten hun waar aanprijzen. Vervolgens stak ik met veel plezier die vervuilende kachel aan. Met milieuvriendelijke aanmaakblokjes weliswaar. 

Staren in de vlammen

Waarom deed ik dat in hemelsnaam? Ik had toch een ecologisch bewustzijn waar ik - met wisselend succes - poogde naar te leven. Waarom gooide ik dan wetens en willens die principes overboord?

Om drie redenen.

Voor de gezelligheid. Er gaat niets boven het lezen van een goed boek bij een tevreden snorrende kachel. Een boek hoeft er eigenlijk niet per se bij. Het staren in de vlammen is ook iets wat een mens blij maakt. Lacht u mij rustig uit, ik zit er niet mee in.

Een houtkachel houdt je bezig, dat is twee. Er moet hout worden aangesleept. De kachel moet aangestoken en bijgesteld en aangevuld worden. De aslade moet geleegd. De schouw geveegd. Je moet er moeite voor doen. En dat geeft een goed gevoel.

En last but not least betekende die oude houtkachel een ferme besparing op mijn gasrekening. Goed gedroogd beuken- en eikenhout kostte mij jaarlijks een kleine vijfhonderd euro. Een investering die echt wel rendeerde. Ook dat gaf een goed gevoel, een zeer goed gevoel zelfs.

Schuldgevoel

Wat niet wegneemt dat ik mij geregeld schuldig voelde. Ik stookte bij wijze van wiedergutmachung niet op de dagen die door Joke Schauvliege als gevaarlijk werden bestempeld. Als ik zag dat de rook uit de schouw neersloeg bleef de kachel uit, ook al kon de centrale verwarming de kilte niet verdrijven. Ik zocht - toen mijn overburen zo'n supersonische nieuwe houtkachel kochten - de prijzen van die dingen op via het internet. Vijfduizend euro. Slik.

Naar je principes leven is lastig. Het kost moeite. Het vergt tijd. Tijd die er niet is, waarschuwen lieden die we vroeger als onheilsprofeten wegzetten. We weten wel beter nu. Toch zetten we maar aarzelende, kleine stapjes. Krabbelen we geregeld terug. Mijn laatste auto was al geen diesel meer, nu heb ik geen auto meer. Maar ik vlieg nog altijd vrolijk over en weer naar de Canarische eilanden. Omdat ik anders een kleine week onderweg ben. Ziet u?

*Boek van Jeroen Brouwers uit 1975 met grappige en bittere anekdotes uit het leven van Nederlandse schrijver: Zachtjes knetteren de letteren.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.