Bompakketten illustreren nieuw hoogtepunt van polarisatie in VS. Wie creëert dat klimaat? Trump of de pers?

De verschillende bompakketten die de afgelopen dagen in de VS gevonden zijn, worden een nieuw hoogtepunt in de polarisering in het land genoemd. Het klimaat van wantrouwen en haat dat gecreëerd wordt, wordt door de ene aan Trump gelinkt, volgens de andere zijn de media de schuldige. Onze correspondent Björn Soenens schetst een complexe realiteit.

Bompakketten houden de VS sinds gisteren in de ban. De pakketten waren gestuurd naar oud-president Barack Obama, oud-presidentskandidaat Hillary Clinton, verschillende andere Democratische politici en naar CNN. President Donald Trump reageerde dat er in de VS geen plaats is voor politiek geweld en riep op tot samenhorigheid. Maar hij zegt evengoed dat de media hun verantwoordelijkheid moeten nemen en iets moeten doen aan hun vijandige toon. Maar volgens CNN-topman Jeff Zucker begrijpt het Witte Huis niet welke impact de voortdurende aanvallen van Trump op de media hebben. Ook de voormalige CIA-baas John Brennan zegt dat Trump zelf iets moet doen aan zijn vijandige toon en dat hij angst en vijandigheid niet mag opkloppen.

Trump

Alle mensen die Trump aanhaalde op een rally gisteren in Houston, hebben een bompakket gekregen

Woord tegen woord over wie er nu verantwoordelijk is. "De realiteit is altijd heel complex", zegt onze correspondent Björn Soenens vanuit de VS. Hij kijkt naar de twee. "Om bijvoorbeeld eerst Donald Trump te nemen, dan denk ik aan een rally gisteren in Houston, met 18.000 toeschouwers. Ik heb toen T-shirts gezien waar de president stond afgebeeld... al plassend op CNN. Ik heb Trump fake news horen vertellen. Ik heb hem horen verwijzen naar wij van de pers die in het midden van de zaal stonden. Hij zei toen: "Ik ken ze allemaal, ik weet hoe ze kunnen liegen". Dat was heel opruiende taal en hij stuurt ook heel vaak leugens de wereld in. Zo zegt hij dat George Soros de migranten die op weg zijn van Honduras naar de VS sponsort. Dat is een leugen, dat is een fabel. Hij zei ook dat de Democraten die migranten uitnodigen omdat ze open grenzen willen. Dat is ook een leugen. Er werd voortdurend opruiende taal gepraat. Er werd bv. ook gepraat over Maxine Waters, een zwart Congreslid uit Calfiornië dat ook een bompakket heeft gekregen. Al de mensen die vernoemd werden op die rally, hebben nu een bompakket gekregen. Dat is mijn eerste vaststelling."

Pers

Ik geef de president gelijk: de pers is hier zeer abonimabel

Een tweede vaststelling die Soenens doet is dat hij de president gelijk moet geven als hij kijkt naar de pers. "Ik vind de pers hier zeer abominabel, zeker de televisiepers op kabeltelevisie. Op CNN zijn er elke avond debatten over de jongste tweets van Trump. Wat heeft hij nu weer gezegd, is het aanvaardbaar, deze president is een schande enzovoort enzovoort. Op Fox krijg je de andere kant van het verhaal: CNN zit vol leugenaars, er is een complot tegen rechts, wie voor open grenzen is, moet stemmen voor de democraten... Je kunt niet anders dan zien hoe mensen daardoor beïnvloed worden. Kijk eens een dag of drie naar Fox en je bent helemaal mee in hun verhaal. Kijk je naar CNN dan denk je dat de president alleen maar een schurk is en een onbeschofte vlerk die zo snel mogelijk uit zijn ambt moet worden ontheven. Ik vind het soms om van te huilen als ik ernaar kijk."

"Fox ruit op, CNN ruit niet op maar is alleen heel kritisch en voortdurend negatief over de president. Dat zie je ook bij The New Yorker: driekwart van hun artikels gaan over Trump die een norm heeft overschreden, een leugen heeft verteld of een record heeft gevestigd. Men kan niks positief vertellen over de president. Er is een hele grote kloof. Vandaar dat verwijt dat altijd komt: de elite in de bubbel van de grachtengordel van Washington versus de rest van het land. Tussen de twee kuststroken in, is er dat rode Amerika, het landelijke Amerika, dat niets meer snapt en daardoor heel vijandig kijkt naar de pers die niets positiefs kan zeggen over de president."

Politieke stilstand

Er is een heel raar klimaat, zegt Soenens. "We spreken al vele jaren over de politieke stilstand in de VS, over de totale politieke verlamming en de polarisering. Volgens mij heeft die een nieuw hoogtepunt bereikt. Je ziet alleen maar dat mensen steeds minder in de politiek geloven en dat de democratie daardoor totaal ondermijnd wordt. De polarisatie is niet alleen groot, maar vooral brutaal. En dat is toch een evolutie die bedenkelijk is."

Volgende week zijn er de midterms in de VS. "Deze zaak kan extra mensen naar de stembus lokken, of het kan ook mensen doen thuisblijven, mensen die zeggen dat ze niet meer meedoen aan dat spel. Op een rally van Bernie Sanders zei een latino me vorige week: "Deze shitshow in Washington moet stoppen, het tweepartijensysteem is failliet want stel dat de ene partij nu weer zetels terugwint met de midterms, wat gebeurt er dan? Gaan we dan een betere politiek krijgen en een beter beleid?""

Het tweepartijenstelsel heeft afgedaan, alleen de luide stemmen krijgen een megafoon

Dat was een zeer waardevolle vaststelling, volgens Soenens. "Het tweepartijenstelsel heeft afgedaan, alleen de luide stemmen krijgen nog een megafoon. Er zijn zoveel andere ideeën in dit land maar ze komen niet aan bod omdat het kiessysteem er niet op gebouwd is en omdat ze geen vertegenwoordigers hebben in het Congres. Je krijgt alleen maar twee partijen die steeds verder uit elkaar gaan en die niet meer spreken en geen compromissen meer kunnen sluiten. Bruggenbouwers zijn nodig, maar je moet ze hier met een vergrootglas gaan zoeken." 

Herbeluister hier het gesprek in "De ochtend"