Zwaveluitstoot van zeeschepen moet wereldwijd van 3,5 naar 0,5 %

Zeeschepen in de hele wereld mogen vanaf 1 maart 2020  niet meer varen op brandstof die meer dan een half procent zwavel bevat. Dat werd zopas in Londen beslist op een milieuconferentie voor de maritieme sector die door de Verenigde Naties was bijeengeroepen. De Belgische rederijen zijn blij met die uitkomst. "Dit is een stap in de goede richting voor het milieu en de klimaatopwarming," zegt Wilfried Lemmens van de Koninklijke Belgische Redersvereinging. 

We komen van ver op gebied van uitstoot van de internationale scheepvaart. 70 procent van de zwaveluitstoot wereldwijd komt van schepen. Maar de kentering is ingezet. Eerder dit jaar al hadden meer dan 170 lidstaten van de Verenigde Naties beslist om de uitstoot van CO2 door schepen tegen 2050 met de helft te verminderen. De Belgische reders trekken aan de kar om de scheepvaart schoner te krijgen. 

Dat is niet gemakkelijk. Groeilanden zijn meestel degenen die op de rem gaan staan om de strengheid van de maatregelen af te remmen en de snelheid van invoering uit te stellen. "Dat was ook op deze conferentie van het IMO (Internationale Maritime Organisation) het geval," zegt Ludovic Laffineur die voor de Belgische reders mee onderhandelde. "We vinden het een overwinning dat het plan niet afgezwakt werd."

Niet trager varen

"Wij zijn voorstander van de nieuwe maatregelen omdat die maken dat we wereldwijd meer met dezelfde wapens kunnen strijden," zegt Wilfried Lemmens.

België staat op de ranglijst van schepen met een belangrijke vloot op de 17de plaats. De Belgische schepen zullen van de nieuwe maatregelen geen last hebben. De schepen van onze vloot voldoen nu al aan strengere eisen dan de wereldwijde norm. Schepen die in de Noordzee varen mogen sinds 2015 al niet meer dan 0,1% zwavel uitstoten.

Het voorstel om trager te varen, om zo de emissie van schadelijke en broeikasgassen terug te dringen, werd niet weerhouden. Daarover was er (nog) geen consencus.  Volgend jaar in mei is er een volgende bijeenkomst van het IMO. Daar wordt het voorstel opnieuw op de agenda gezet. 

Heavy fuel

Nu  mogen schepen nog brandstof tanken met 3,5% zwavel. "Doordat vanaf 1 maart 2020 geen fuel meer mag gebruikt met meer dan 0,5 % zwavel, kan in principe goedkopere heavy fuel niet meer aan boord," zegt Lotte Van der Stockt van het kabinet Staatssecretaris van de Noordzee Philippe de Backer (Open Vld). "Dat is een goed zaak en dat maakt het ook makkelijker om te controleren."

Die heavy fuel van slechte kwaliteit is een grote boosdoener voor het milieu: schepen kopen die minderwaardige brandstof van raffinaderijen omdat hij goedkoop is. Raffinaderijen raken zo van hun afvalproduct af. 

De uitlaatgassen van die slechte brandstof worden op volle zee de lucht ingeblazen. Dat is de reden waarom de scheepvaart verantwoordelijk voor 70% van de wereldwijde zwavelvervuiling. "Het is nu zaak om een controlesysteem uit te bouwen om die nieuwe normen te controleren," zegt Lotte Van der Stockt.

Ban de parrafine

Vanaf 2021 zullen de schepen ook geen paraffine meer mogen dumpen in zee. Paraffine is een afvalstof die de schepen uit hun uitlaatgassen wassen. 

Op sommige drukke scheepsroutes en op delicate plaatsen zijn er zones ingesteld waar de uitstoot van schepen beperkt moet blijven. Een soort lage-emissiezones voor schepen, zeg maar.  In die zones wassen schepen die zwaar vervuilende brandstof gebruiken hun uitlaatgassen met water. Maar net voorbij die zones dumpen ze de gerecycleerde afval -zoals paraffine- gewoon terug in zee. Dat wordt vanaf 2021 verboden. Er wordt ook een systeem en controle opgezet om die parrafine aan wal te recycleren . 

"Staalnames van de scheepsbrandstof zullen vanaf 1 maart 2020 ook in de tanks zelf kunnen worden genomen en niet enkel in de leidingen vlak voor de motor," zegt Lotte Van der Stockt. "In ons land gebeurt dit al met de nieuwe analysetoestellen die we gekocht hebben."