Video player inladen ...

Antwerpen behoort tot meest vervuilde regio's ter wereld voor stikstofdioxide: bekijk het hier

Uit nieuwe satellietgegevens die Greenpeace heeft geanalyseerd blijkt dat de Antwerpse regio heel slecht scoort op het vlak van vervuiling met stikstofdioxide. Antwerpen staat op een lijst van 50 meest vervuilde gebieden wereldwijd, en staat in de top 4 van Europa.  Heel Vlaanderen doet het overigens niet goed, al is het iets beter in West-Vlaanderen. U kan dit onderaan dit artikel bekijken op een interactieve kaart.

Hoe zit het in elkaar? Afgelopen zomer heeft een satelliet van het European Space Agency drie maanden lang elke dag - rond het middaguur - de stikstofdioxide in onze atmosfeer gescand. Op basis van die drie maanden heeft een internationaal team van Greenpeace een gemiddelde berekend en een wereldkaart ingekleurd. 

Antwerpen bevindt zich, wereldwijd gezien, in een van de 50 zogenoemde hotspots voor vervuiling met NO2 of stikstifdioxide, een goede indicator voor luchtvervuiling algemeen. Voor Europa staat Antwerpen zelfs in de top 4, samen met Greater Londen, de Parijse regio en het Duitse Ruhrgebied. 

Satelliet scande drie maanden lang, elke dag

De satelliet scant de atmosfeer verticaal en neemt dus alle vervuiling mee, zowel die aan de grond (verkeer) als ietsje hoger (industrie) tot en met de hoge luchtlagen (vliegverkeer). 

Joeri Thijs, expert luchtkwaliteit bij Greenpeace: "Dit gaat niet over metingen aan de grond zoals CurieuzeNeuzen maar het is heel duidelijk - en dat werd ook gevalideerd door metingen op straatniveau -  dat in de gebieden waar die satelliet grote concentraties van luchtvervuiling door stikstofdioxide ziet, dat dit ook overeenkomt met grote concentraties aan de grond, daar waar de stikstof wordt uitgestoten door het verkeer of industrie bijvoorbeeld." En dat blijft hoe dan ook slecht nieuws voor onze gezondheid.  

Bekijk het verschil tussen week en weekend

Dat het verkeer een grote rol speelt - er is sprake van een derde van de NO2-uitstoot - blijkt ook uit deze kaarten met gegevens van weekdagen versus weekends:

Greenpeace
Greenpeace
Greenpeace

NO2 is een goede indicator voor andere vervuilers zoals fijnstof en ozon 

NO2 is een goede indicator voor andere luchtvervuiling zoals fijnstof en ozon, zegt Thijs. "De slechte score voor Antwerpen heeft te maken met het drukke verkeer, inclusief de vele dieselwagens, en uiteraard de Antwerpse haven met de petrochemische industrie." Hij voegt eraan toe dat deze scans tijdens de zomer plaatsvonden, en dat een volgende rapport, met gegevens over de wintermaanden, mogelijk een slechtere toestand kan laten zien. 

Het goede nieuws is dat de situatie de laatste 20 jaar is verbeterd, maar dat neemt niet weg dat er geen probleem zou zijn. Inmiddels wordt via studies ook steeds meer duidelijk wat de negatieve effecten van luchtvervuiling op lange termijn zijn. 

NO2 wordt gevormd wanneer brandstof - zoals steenkool, olie (bv. diesel of benzine), gas of biomassa -  verbrand wordt aan een hoge temperatuur. De stof kan problemen aan de luchtwegen veroorzaken, en vergroot het risico op chronische ziekten bij langdurige blootstelling.

Hotspots over de hele wereld, waaronder tien in China

De nieuwe gegevens laten ook een wereldwijd beeld zien. "We kunnen ons nu wereldwijd een beeld vormen van vervuiling, want niet in elke regio bestaan er precieze meetmiddelen zoals Curieuze Neuzen, zegt Thijs. "Het laat ons toe om verschillende regio's ter wereld te vergelijken." (zie ook de interactieve kaart onderaan)

Tot de belangrijkste hotspots van stikstofdioxide behoren verschillende kolencentrales in India, Zuid-Afrika en Duitsland, tien energiecentrales en industriële clusters in China, steden met zeer hoge uitstoot van transport, waaronder Santiago de Chile, Teheran, Dubai, Londen en Parijs, en voorts regio's met verbranding bij landbouw zoals in Congo en Angola.

Sommige hotspots, zoals Antwerpen, Seoul, Jakarta en New Delhi, hebben een mix van NO2- bronnen, waaronder transport, industrie en/of kolencentrales. 

Hieronder een alfabetische lijst van de 50 hotspots zoals het internationale team van Greenpeace ze samenstelde: (u leest achtereenvolgens het land, de regio en de specifieke plaats): 

Angola Malanje Quela
Argentina Ciudad de Buenos Aires Buenos Aires
Australia New South Wales Sydney
Bangladesh Dhaka -
Belgium Vlaanderen Antwerpen
Brazil São Paulo -
Chile Región Metropolitana de Santiago Santiago
China Mainland Hebei Tangshan
China Mainland Jiangsu Suzhou-Changzhou-Wuxi
China Mainland Guangdong Pearl River Delta
China Mainland Hebei Handan
China Mainland Liaoning Liaoyang
China Mainland Shandong Jinan-Zouping
China Mainland Chongqing -
China Mainland Shaanxi Xi'an
China Mainland Hubei Wuhan
China Mainland Inner Mongolia Baotou
Democratic Republic of the Congo Kwango Kahemba
Democratic Republic of the Congo Haut-Lomami Kamina
Democratic Republic of the Congo Kasaï-Central Luiza
Egypt Cairo Governorate Cairo
France Île-de-France Paris
Germany Nordrhein-Westfalen -
India Delhi-NCR Delhi-NCR
India Uttar Pradesh and Madhya Pradesh Sonbhadra and Singrauli
India Odisha Talcher-Angul
Indonesia Jakarta -
Iran Tehran Theran
Iran Isfahan Isfahan Metropolitan area
Iraq Baghdad Governorate Baghdad
Iraq Erbil Governorate Erbil
Japan Tokyo Tokyo
Japan Osaka Osaka
Kuwait Al Ahmadi -
Lebanon Keserwan Jounieh
Mexico México Mexico City
Pakistan Punjab Lahore
Qatar Doha -
Russia Moscow City -
Saudi Arabia Riyadh Province Riyadh
Singapore Singapore -
South Africa Mpumalanga Gert Sibande
South Korea Seoul -
Taiwan Taichung -
United Arab Emirates Dubai Sector 2
United Kingdom England Greater London
United States New York New York City
United States California Los Angeles
United States Illinois Chicago
Uzbekistan Tashkent