AFP or licensors

Presidentsverkiezingen in Georgië kunnen eerste vrouwelijke staatshoofd opleveren

Georgië kan voor het eerst een vrouwelijke president krijgen. De 66-jarige Salome Zurabishvili is, als de officieuze regeringskandidaat, de grootste kanshebber voor de presidentsverkiezingen die zondag plaatsvinden. 

Als de stembusslag al in de eerste ronde beslecht wordt, is het meteen ook de laatste keer dat de Georgiërs hun president rechtstreeks aanduiden. Van zodra de komende president de eed heeft afgelegd, treedt een nieuwe grondwet in werking. Daarin maakt Georgië de overgang van een presidentieel systeem naar een parlementaire democratie, waarbij de uitvoerende macht in handen van de premier komt. Vanaf 2024 zal de president voor een periode van vijf jaar worden verkozen door een kiescollege dat bestaat uit 300 leden, onder wie parlementsleden en vertegenwoordigers van lokale en regionale besturen.

Ongeveer 3,5 miljoen Georgiërs krijgen de mogelijkheid om te beslissen wie de komende zes jaar hun staatshoofd wordt, in opvolging van aftredend president Giorgi Margvelasjvili, die zelf geen kandidaat is. Er doen in totaal 25 kandidaten een gooi naar het presidentschap. Dat is het hoogste aantal sinds Georgië in 1991 voor het eerst presidentsverkiezingen organiseerde.

Opvallend is dat de regeringspartij "Georgische Droom", een centrumpartij die over een grote meerderheid beschikt in het parlement, heeft beslist "om democratische redenen" geen kandidaat af te vaardigen. Maar de partij van de invloedrijke miljardair Bidzina Ivanisjvili heeft wel haar steun uitgesproken voor de onafhankelijk kandidate Salome Zurabishvili een in Frankrijk geboren diplomate die in 2004-2005 nog Georgisch minister van Buitenlandse Zaken was. Door die steun van "Georgische Droom" is ze meteen de meest waarschijnlijke toekomstige bewoner van het presidentieel paleis in Tbilisi.

Race is nog lang niet gelopen

Maar de race is nog lang niet gelopen. Het statuut van officieuze regeringskandidaat kan ook een vergiftigd geschenk zijn, want heel wat Georgiërs zijn ontgoocheld in het beleid van de huidige regering. Ook de corruptiebeschuldingen waar de huidige regering mee geconfronteerd wordt, kunnen tegen haar worden gebruikt. Tijdens de campagne lekten namelijk nog verschillende audiotapes uit die moeten wijzen op corruptie bij medewerkers van de regering.

Voorts ligt de politica nog onder vuur omdat ze in augustus verklaarde dat de korte oorlog met Rusland in 2008 eigenlijk door Georgië was gestart. Een verklaring die ze later noodgedwongen moest nuanceren, door te benadrukken dat Rusland wel degelijk de "agressor" was die met zijn provocaties Georgië tot het aangaan van de oorlog had aangezet.

De grootste tegenstander van Zurabishvili wordt wellicht de 60-jarige Grigol Vasjadze. Hij is de kandidaat van oppositiepartij UNM (Verenigde Nationale Beweging) van de intussen staatloze ex-president Michail Saakasjvili. Als Vasjadze de verkiezingen wint, wordt meteen ook de weg vrijgemaakt voor een terugkeer van Saakasjvili vanuit Nederland. Want hoewel het presidentschap hoofdzakelijk een ceremoniële functie wordt, zal het verlenen van gratie wel nog tot zijn bevoegdheden behoren.

Mogelijk zal Vasjadze wel stemmen verliezen aan Davit Bakradze (46), de kandidaat van een pro-Europese partij die zich begin 2017 heeft afgesplitst van UNM. Ook hij is, op basis van de niet altijd even betrouwbare peilingen, een belangrijke kanshebber voor het presidentschap.

De drie voornaamste kandidaten hebben allemaal een eerder pro-Europees en pro-Westers profiel. Onder meer als gevolg van een conflict met Rusland over de regio's Abchazië en Zuid-Ossetië, wordt Georgië namelijk als het meest pro-Europese land van de regio beschouwd. De pro-Russische presidentskandidaten worden dan ook niet tot de kanshebbers gerekend.

De zowat 3.600 stembureaus in het land zullen vandaag open zijn van 8.00 tot 20.00 uur. Als geen enkele van de kandidaten in de eerste ronde een meerderheid behaalt, komt er ten laatste op 1 december een tweede stemronde tussen de twee topkandidaten.