Bondkanselier Merkel en Minister-President Bouvier. In Hessen gaat het vandaag om Berlijn.

Hessen stemt, Berlijn knijpt de billen dicht

Het lijkt bij ons soms wat veel, maar in Duitsland is het in de herfst gebruikelijk: om de paar weken verkiezingen, want elk van de 16 deelstaten moet om de 5 jaar een nieuw parlement kiezen. Twee weken geleden was het aan het grote Beieren, vandaag mogen ze in Hessen gaan stemmen. Hessen, midden Duitsland en 6 miljoen inwoners, lijkt niet onmiddellijk de belangrijkste deelstaat te zijn. Ware het niet dat deze verkiezingen een erg nationaal belang krijgen. Vragen aan VRTNWS-Duitslandexpert Jeroen Reygaert.

labels
Jeroen Reygaert
Jeroen Reygaert is expert Nederland en Duitsland voor VRT NWS.

Wat wordt het resultaat?

Hessen is een speciale deelstaat. CDU - Die Grüne is daar de regering, met een grote CDU en de Groenen als juniorpartner. Verwacht wordt dat die meerderheid het net niet zal halen en mocht ze het wel halen, dat er een enorme verschuiving zal plaatsvinden: de Groenen namelijk zouden dé grote winnaar van de verkiezingen worden. De CDU zou een enorme oplawaai van meer dan 10 procent krijgen.

Andere winnaars worden ook hier bij de rechtsradicalen van de Alternative für Deutschland: Hessen was de laatste deelstaat waar ze nog niet in het parlement zaten, maar dat zal na vanavond ook verleden tijd zijn. En wie zit opnieuw in de andere hoek waar de klappen vallen? Inderdaad, de SPD, de sociaaldemocraten.

Dat is een bijna identiek plaatje als twee weken geleden in het grote Beieren. De Groenen als grootste winnaars, de AfD in het parlement en vooral een grote nederlaag voor de SPD en voor de christendemocraten. Nochtans: Hessen en Beieren zijn twee totaal verschillende deelstaten, zowel op vlak van bevolking, mentaliteit, als geschiedenis. Maar je ziet daar dus hetzelfde gebeuren: de traditionele partijen, zij die in Berlijn de regering Merkel uitmaken, krijgen de wind van voren. (Lees verder onder de foto)

Ondanks alle pogingen om de Hessische verkiezingen over Hessen te laten gaan, worden ze toch vooral aanzien als test voor de regering Merkel. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved

De Duitsers zijn eigenlijk de regering Merkel beu, moeten we het zo zien?

Daar lijkt het op. Het is een duidelijk nationaal sentiment dat speelt. Uit alle peilingen - en Duitsers doen er veel en meestal ook goed - blijkt dat het vertrouwen in de regering historisch laag staat. "De regering doet niets, is een bende ruziemakers, is vervreemd,...", hoor je bij de Duitsers.

Dat de winst vooral naar de Groenen en de AfD gaat, is ook niet verwonderlijk. Die profileren zich weg van het centrum, zijn elkaars absolute tegengestelde en slagen er in zich duidelijk te profileren.

 

Heel belangrijk wordt het congres van de CDU, begin december. Daar moet Merkel opnieuw verkozen worden als voorzitter. 

Hoe lang kan Merkel dat volhouden?

Er wordt in Duitsland in elk geval hard over het nakende einde van Merkel gespeculeerd. Dat doen ze wel vaker, de Duitse pers, op zich is het niet nieuw. En het is sowieso haar laatste ambtstermijn, dus er moet wel opvolging komen. Alleen gaan er stemmen op om die opvolging toch wat vroeger te regelen, er nu al aan te beginnen om zo dynamiek en slagkracht te tonen.

Heel belangrijk wordt het congres van de CDU begin december. Daar moet Merkel opnieuw verkozen worden als voorzitster. Verwacht wordt dat ze het nog altijd haalt, maar interessant wordt hoe groot het gemor is. En stel dat ze het niet haalt, dan kan er vroeger vanalles beginnen schuiven. Want het is Merkel zelf die altijd gezegd heeft: het is en voorzitter en kanselier. De beide horen samen. 

Beluister hier het gesprek met Jeroen Reygaert in "De ochtend"