Arenda Oomen Fotografie

Iets kopen op afbetaling? Verwacht dan maar een vragenlijst

Wie in de toekomst bijvoorbeeld een tv, laptop of wasmachine op afbetaling wil kopen, zal vooraf waarschijnlijk een vragenlijst moeten invullen. Dat staat in een aantal richtlijnen van minister Kris Peeters (CD&V) voor consumentenkredieten. Peeters wil zo het aantal Belgen terugdringen dat zijn schulden niet kan afbetalen.

Iets op krediet kopen is nog nooit zo gemakkelijk geweest, maar hierdoor zitten honderdduizenden consumenten in de schulden. Vorig jaar, rond deze tijd, hadden 363.564 Belgen minstens één achterstallige betaling openstaan op een zogenoemd consumentenkrediet.

Om dat hoge cijfer terug te dringen, lanceert minister van Consumentenzaken Kris Peeters nu een aantal richtlijnen voor verkopers die spullen verkopen op afbetaling. “Deze richtlijnen moeten de kredietgever helpen om een correcte inschatting te maken van de kredietwaardigheid van de klant”, zei de minister vanochtend in het Radio 2-programma “De inspecteur”.

Wat moet men zich daarbij concreet voorstellen? “Eerst moet gekeken worden naar de financiële toestand van de klant: hoe groot is het inkomen, hoeveel personen heeft iemand ten laste en hoeveel lopende financiële verbintenissen heeft hij bijvoorbeeld?” Die gegevens zal je moeten invullen op een vragenlijst die de verkoper je voorlegt als je iets op afbetaling wil kopen.

Niet verplicht

Maar er is een grote maar: de vragenlijst wordt niet verplicht. “Het zijn guidelines, richtlijnen om de kredietgever te ondersteunen om een juiste inschatting te kunnen maken of iemand een krediet kan afbetalen. Ik hoop dat die guidelines een belangrijk hulpinstrument zijn en dat het ook een goede zaak is voor de consument, zodat die beter kan inschatten of het verstandig is om een krediet aan te gaan en dat de kredietgever niet te snel zegt dat de klant het rustig kan terugbetalen.”

Hoe zeker kan de winkelier dan zijn dat de klant eerlijk antwoordt op die vragenlijst? “Dat is natuurlijk een risico. Als de consument niet eerlijk antwoordt, bedot hij zichzelf en is de kredietgever om de tuin geleid. Ik hoop dat consumenten ook inzien dat het in hun belang is dat ze eerlijke antwoorden geven”, zegt Peeters.

Mag de kredietgever ook bewijzen vragen, zoals een loonfiche of een uittreksel van een bankrekening? Nee, dat kan niet. “Door de privacy kan men niet verplichten om documenten voor te leggen.”

En gaat Peeters laten controleren of verkopers de vragenlijst effectief gebruiken? “We gaan dat opvolgen”, zegt Peeters. “Maar ik hoop dat we het enorm hoge aantal consumenten dat openstaande kredieten heeft hierdoor kunnen terugbrengen. Bij een evaluatie over een jaar hoop ik dat het aantal achterstallige betalingen voor kredieten zal zijn teruggelopen.”