Vlucht geboekt? Hier gaat uw geld naartoe

"Wie gelooft dat je met een ticketprijs van 25 euro een airline in de lucht kan houden zonder het eigen personeel en de dienstverleners zoals Aviapartner uit te persen als citroenen?” Met deze retorische vraag kregen de luchtvaartmaatschappijen een veeg uit de pan van de transportvakbonden naar aanleiding van de stakingen bij bagageafhandelaar Aviapartner. De prijs van vliegtuigtickets is natuurlijk al jaren voer voor debat. Maar waar gaat het geld dat wij betalen voor die tickets nu eigenlijk naartoe? En hoe verschillend is dat per maatschappij?

  • Eerst en vooral wordt een deel van de ticketprijs bepaald door de passagierstaks. Die wordt uitbetaald aan de luchthavenuitbater en kan sterk verschillen per luchthaven. Luchthavens heffen verder ook nog een landingstaks per vliegtuig, die varieert naar gelang het type. 
  •  Een andere belangrijke operationele kost is brandstof. Zeker voor beginnende en kleinere maatschappijen, die over het algemeen vliegen met oudere en dus minder energie-efficiënte vliegtuigen, is een gunstige evolutie van de brandstofprijzen vaak cruciaal voor hun voortbestaan. 
  • Verder moet het gebruik van de vliegtuigen worden gefinancierd. Aangekochte toestellen dienen elk jaar te worden afgeschreven en ook de tarieven voor de geleasde vliegtuigen moeten tijdig worden betaald.
  • Die vliegtuigen moeten voldoen aan heel wat kwaliteitsvoorwaarden. Om aan die voorwaarden te voldoen moeten heel wat onderhouds- en herstelkosten worden gemaakt.
  • Het personeel moet worden uitbetaald: piloten en stewards werken uiteraard niet voor niets.
  • Ook de operationele en commerciële takken van de backoffice van de luchtvaartmaatschappij moeten worden gefinancierd, de verscheidene afdelingen van de luchtvaartmaatschappij die u niet rechtstreeks te zien krijgt.
  • Tot slot moeten ook de verschillende afhandelaars, zoals bijvoorbeeld Aviapartners, worden betaald. Zij zorgen onder meer voor de vlotte behandeling van de bagage.

Verschillen tussen maatschappijen

Wat het precieze aandeel is van elke kostencomponent willen luchtvaartmaatschappijen over het algemeen niet vrijgeven. Zo willen ze vermijden dat concurrenten hun businessmodel kopiëren. Toch zijn er enkele duidelijke verschillen waar te nemen tussen 'low cost airlines' zoals bijvoorbeeld Ryanair en klassieke luchtvaartmaatschappijen.

Een eerste opvallende verschil is de keuze van luchthavens. Goedkopere maatschappijen zullen sneller vluchten aanbieden via luchthavens waar de taksen lager liggen. Dat kan al een serieuze bonus opleveren. Zo bedraagt de passagierstaks in Zaventem een kleine 28 euro per persoon, terwijl in Charleroi een taks wordt geheven van slechts 2,40 euro.

Ook op vlak van onderhoud worden de kosten gedrukt. Vliegtuigen van lagekostenmaatschappijen zijn vaak zodanig ingericht dat ze minder makkelijk vuil kunnen worden, waardoor kan bespaard worden op schoonmaakkosten. Een voorbeeld? Bij Ryanair zal u, in tegenstelling tot bij andere maatschappijen, geen zak vinden aan de stoelen, omdat daar vaak vuilnis in wordt achtergelaten. 

Personeel

En wat met de loonkosten? Ook die worden door lagekostenmaatschappijen gedrukt. Personeel wordt er vaak minder beschermd en er wordt meer gewerkt met voordelige uitzendkrachten en zelfstandigen, die minder extralegale voordelen genieten. Bij Ryanair vielen Belgische werknemers tot voor kort ook onder het meer flexibele Ierse arbeidsrecht, maar daar zal ten laatste tegen eind januari verandering komen.

Ook aan afhandelaars, extra service en de backoffice wordt relatief gezien minder geld besteed. Als u bijvoorbeeld telefonisch enkele vragen wil stellen over uw vlucht, zal u bij klassieke maatschappijen een stuk sneller geholpen worden. Daarenboven zullen door lagekostenmaatschappijen, zoals bekend, ook veel vaker extra kosten worden aangerekend voor bepaalde gemakken, zoals bijvoorbeeld de stoelkeuze of extra bagage.

Genoeg?

Is de som van al die besparingen genoeg voor lagekostenmaatschappijen om winst te maken met tickets van 25 euro? Neen. Maar het is ook niet de bedoeling dat op de verkoop van die tickets winst wordt geboekt. Goedkope ticketprijzen zijn deel van een algemene strategie om een groter marktaandeel te verwezenlijken op bepaalde lijnen. Indien dat marktaandeel eenmaal is verworven, kan de prijs dan gestaag stijgen, of kunnen winsten worden geboekt via betalende extra diensten.