AFP or licensors

Geïmplanteerde sonde laat drie verlamde mensen opnieuw stappen

Drie mannen die als gevolg van een dwarslaesie (een onderbreking van de zenuwbanen in het ruggenmerg) in een rolstoel zaten, hebben dankzij een revolutionaire techniek -ontwikkeld in Zwitserland- opnieuw stappen kunnen zetten. De resultaten van het onderzoek staan in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Hoe gaat het juist in zijn werk?

Eén van de patiënten in het onderzoek was de 35-jarige Nederlander Gert-Jan Oskam (foto onder). Hij raakte zeven jaar geleden grotendeels verlamd door een gedeeltelijke dwarslaesie en heeft een operatie ondergaan bij het team van Grégoire Courtine, een Zwitserse expert op het vlak van zenuwbeschadigingen en dwarslaesie.

Daarbij kreeg Oskam een sonde in zijn ruggenmerg geïmplanteerd en een soort pacemaker in zijn buikholte. Deze apparatuur zorgt ervoor dat beschadigde zenuwen toch prikkels doorgeven. Op de voeten worden dan sensoren aangebracht. Via die sensoren weet de pacemaker wanneer hij signalen moet sturen naar het implantaat en worden de spieren geactiveerd.

Dankzij de stimulatie, gecombineerd met intensieve looptherapie, wordt resultaat geboekt: Oskam kan nu in zes minuten zo'n 80 meter stappen met elleboogkrukken. Na enkele maanden lukt het de patiënten ook om zónder elektrische stimulatie te stappen, want de zenuwbanen blijken zich te herstellen.

AFP or licensors

Ik ben door alle inzet van de afgelopen jaren veel zelfstandiger geworden 

In een interview met NOS vertelt Oskam dat de elektrische stimulatie helemaal geen pijn doet. "Ik voel alleen de spieraanspanning. Ik voel niet echt in het ruggenmerg dat er stroomstootjes worden gegeven. Op zich doet de stimulatie niet voldoende om mij te laten lopen. Daar moet ik zelf wel bewuste input aan geven. Dus ik moet zelf zeggen: ik maak een stap links-rechts en dan werkt dat implantaat als een soort versterker."

Oskam benadrukt ook dat blijven oefenen noodzakelijk is en dat hij best schrik heeft om te vallen. "Ik ben door alle inzet van de afgelopen jaren veel zelfstandiger geworden, maar het kost ook nog steeds erg veel inspanning om stappen te zetten", besluit hij.

Hoe gaat het onderzoek nu verder?

De resultaten van de studie genaamd STIMO (Stimulation Movement Overground) staan in het tijdschrift Nature. Volgens de onderzoekers is het van belang om de behandeling vroeg op te starten, omdat er dan nog geen atrofie (verlies van weefsel, kracht, red.) is opgetreden in de verlamde lichaamsdelen. Onderzoekers zullen het implantaat de komende drie jaar nog uitgebreid testen in Europa en de VS. Als alles goed verloopt, hopen ze dat de techniek op grotere schaal verspreid kan worden.

Ondanks de eerste positieve resulaten laat hoogleraar neurogeneratie Joost Verhaagen zich bij NOS eerder voorzichtig uit: "Het is een goede basis voor verder onderzoek. Maar er zijn nog belangrijke vragen die beantwoord moeten worden. Hoe blijvend is dit herstel? En is deze behandelmethode toe te passen op grote groepen patiënten?"

VIDEO: 1 van de 3 behandelde patiënten, David M'zee, kan opnieuw stappen zonder dat hij zich moet vasthouden