Video player inladen ...

Eilandengroep Palau verbiedt chemische zonnecrémes: koraalriffen en mooie stranden hebben een prijs

Zonnecrème is schadelijk voor het milieu, dat is al langer bekend, en geschat wordt dat er per jaar 14.000 ton van in de oceaan terechtkomt. Verschillende ingrediënten van chemische zonnecrèmes zijn vooral schadelijk voor koraalriffen, en de eilandstaat Palau in de Stille Oceaan verbiedt het gebruik ervan dan ook vanaf 2020. "Logisch", zo zegt Philip Jorens, het diensthoofd intensieve zorg aan het Universitair Ziekenhuis Antwerpen, "als we op lange termijn willen blijven genieten van koraal en van mooie stranden, dan heeft dat een prijs". 

De Amerikaanse staat Hawaï verbiedt vanaf 2021 de verkoop van bepaalde zonnecrèmes, in sommige delen van Mexico zijn "niet bio-afbreekbare zonnecrèmes" nu al verboden, en Palau komt nu met een verbod vanaf 2020 op het gebruik van zonnecrèmes als daar ingrediënten inzitten die op een lijst van 10 verboden stoffen staan. 

Dokter Philip Jorens noemt dat in "De wereld vandaag" op Radio Eén een logisch gevolg van het feit dat aangetoond is dat de twee belangrijkste ingrediënten in zonnecrèmes, oxybenzon en octinoxaat, heel schadelijk zijn voor het milieu, en vooral voor koraal. Ze doen het koraal verbleken - wat betekent dat de symbiotische algen in het koraal afsterven - en een van de twee stoffen is endocrien verstorend, hormoonverstorend voor vissen. 

En dus is het voor Jorens zaak zo veel mogelijk te proberen om die stoffen niet in het milieu en niet in de zee terecht te laten komen. 

Een ander fenomeen is natuurlijk dat we meer en meer geconfronteerd worden met huidkanker, omdat er meer en meer zonlicht tot ons komt, en daarom zullen we ons nog beter moeten beschermen dan tevoren. En dus zullen we naar alternatieve vormen moeten kijken, aldus Jorens.

(Lees verder onder de foto.)

Een badkleed uit de 19e eeuw. https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Fysische middelen: kledij of minerale filters

Volgens dokter Jorens zijn er twee alternatieven. Het eerste is eens kijken naar de foto's van de 19e eeuwse stranden, zo zei hij, naar "de gestreepte, misschien niet erg mooie maar dan toch opvallende badpakken die het grootste deel van het lichaam bedekken".

Uiteraard moeten we ons niet opnieuw zo uitdossen, het komt er gewoon op aan dat we ons moeten bedekken, met kleding die zo veel mogelijk UV-straling tegenhoudt. 

En men verbiedt nu de chemische filters, maar er zijn ook crèmes met fysische middelen, met minerale filters. Het gaat dan om mineralen als zinkoxyde of titanium, die in heel kleine partikels in de crèmes zitten en de zon ook tegenhouden. Die worden nu al gebruikt vooral voor kinderen, het zijn de opvallend witte crèmes die niet echt goed uitsmeren, en als een laagje op de huid blijven liggen. 

Over de toxiciteit van de nanopartikels is nog niet zo veel bekend, maar de crèmes met minerale filters zouden veel veiliger zijn dan de vettige crèmes met chemische filters, zo zei dokter Jorens. (Uit recente studies zou evenwel blijken dat ook zinkoxyde kan leiden tot koraalverbleking en tot een toename van het aantal bacteriën in de zee...)

We hebben heel veel van onze vakantie afgestemd op het strand en de zee, zo zei hij, maar we zullen natuurlijk keuzes moeten maken als we die omgeving willen beschermen op lange termijn. Als we naar het koraal willen duiken, als we mooie stranden willen hebben, dan zullen we daar een prijs voor moeten betalen. We zullen lessen moeten trekken uit het verleden, en we zullen inderdaad minder moeten gebruiken van dergelijke crèmes, aldus Jorens. 

Meisjes bij een surfwedstrijd op een strand in Palau.