Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

VS legt Iran opnieuw sancties op zoals voor het nucleaire akkoord

Vanaf maandag treden nieuwe Amerikaanse sancties tegen Iran in werking. Dan zullen de sancties die opgeheven werden na het nucleair akkoord met Iran van 2015 opnieuw van kracht zijn. Eerder trok VS-president Donald Trump zijn land uit dat nucleaire akkoord.

Europa, Rusland en andere landen blijven dan wel vasthouden aan het kernakkoord met Iran, maar toch gelden de Amerikaanse sancties ook voor hen. Bedrijven en overheden uit derde landen die toch zaken doen met Iran, kunnen getroffen worden door Amerikaanse maatregelen. Onder meer de Franse autogroep PSA (Peugeot-Citroën) heeft zich al teruggetrokken uit Iran, net zoals tal van andere Europese bedrijven en banken.

Het is vooral de bedoeling om de uitvoer van olie en aardgas uit Iran stil te leggen. Toch heeft de VS acht landen nog de toestemming gegeven om tijdelijk nog olie uit Iran in te voeren. Het gaat onder meer om Turkije, Japan, Zuid-Korea en India. Europa is daar niet bij.

Naast olie en aardgas wil de VS Iran ook uit het internationale betaalsysteem Swift weren. Op die manier zou Iran het erg moeilijk krijgen om handelsrelaties te financieren. In totaal worden er 700 Iraanse personen en entiteiten getroffen door de sancties.

Iran geeft geen krimp

Het regime in Teheran is voorlopig niet echt onder de indruk van de nieuwe sancties. “Amerika is niet in staat om straffen op te leggen aan onze grote en moedige natie. Wij hebben de kennis en de mogelijkheden om onze economische zaken te behartigen”, luidt het in Teheran. Dezelfde sancties waren voor 2015 jarenlang van kracht tegen Iran.

Veel gewone Iraniërs zijn tegelijk boos over de maatregelen van president Trump, maar ook ongerust. Ze vrezen dat hun levensstandaard opnieuw achteruit zal gaan en de hoop op economische stimulansen na het nucleair akkoord van 2015 lijkt vervlogen. De voorbije maanden hadden veel buitenlandse bedrijven hun projecten in Iran al opgeschort en sinds april heeft de munt, de Iraanse rial, al bijna de helft van zijn waarde verloren. De prijzen van voedsel zijn fors gestegen en het is het voorbije jaar al enkele keren tot sociaal protest gekomen in tal van steden.

Iran tegenover Saudi-Arabië

Iran mag dan een energiegigant zijn, de VS maakt zich sterk dat de olieprijs als gevolg van de sancties niet fors de hoogte zal ingaan. Volgens een woordvoerder in Washington is de productie op wereldvlak voldoende om het afwezige Iraanse marktaandeel op te vangen. Volgend jaar zouden de vrijstellingen voor die acht landen die nog Iraanse olie invoeren, kunnen worden afgevoerd.

Cruciaal daarbij is de rol van Saudi-Arabië dat volgens de VS “erg behulpzaam” is geweest om de bevoorrading op wereldschaal te verzekeren. Of anders: de VS rekent op de Saudi’s om de oliemarkt stabiel te houden. Of nog anders: de VS hebben dus op dat vlak de Saudi’s nodig en dat heeft een betekenis nu de relaties net bekoeld waren na de moord op de journalist Jamal Khashoggi in het Saudisch consulaat in de Turkse stad Istanbul. President Trump heeft zich daarover boos gemaakt, maar heeft ook gezegd dat hij de nauwe banden met de Saudi’s niet zal doorknippen.