Video player inladen ...

Nieuw-Caledoniërs knippen de band met Frankrijk dan toch niet door

In het Franse overzeese gebiedsdeel Nieuw-Caledonië in de Stille Oceaan is het referendum over onafhankelijkheid op een "neen" geëindigd. Dat was ook verwacht. Er wordt echter totaal verschillend gestemd door de oorspronkelijke inwoners en door mensen van Europese afkomst.

Met iets meer dan de helft van de stemmen geteld, lijkt het kamp tegen de onafhankelijkheid het met 58,8 procent te halen, volgens de lokale tv-zender NC La 1ère. Dat was verwacht, maar minder dan de peilingen eerder hadden vooropgesteld. De opkomst lag verrassend hoog. Bijna drie op de vier kiezers is zijn of haar stem gaan uitbrengen.

De inzet was dan ook hoog: moest de archipel onafhankelijk worden van Frankrijk of het huidige statuut van grote autonomie behouden? Het antwoord is dus het laatste, al bestaat de mogelijkheid om over twee of vier jaar een nieuw referendum te organiseren. Frankrijk had het referendum toegelaten en was bereid om zich bij het resultaat neer te leggen.

De Franse president Emmanuel Macron reageerde meteen. Hij zegt fier te zijn dat de meerderheid van de kiezers voor Frankrijk heeft gekozen en roept nu op tot dialoog tussen de gemeenschappen op de eilanden.

Opvallend, maar niet verrassend zijn de grote verschillen per district. In districten waar de oorspronkelijke Melanesische bevolking van de Kanaks woont, stemt doorgaans meer dan 70 procent voor onafhankelijkheid. In de andere districten, waar blanken, Aziaten en Polynesiërs in de meerderheid zijn, liggen de percentages even hoog, maar dan tegen de onafhankelijkheid. (Lees verder onder de foto).

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved

Erg verdeeld territorium

Er is dus erg verdeeld gestemd en dat volgens etnische scheidingslijnen. Dat weerspiegelt de maatschappij in Nieuw-Caledonië. Zowat 40 procent van de bevolking bestaat uit de donkere Kanaks, die enige verwantschap hebben met de inwoners van Nieuw-Guinea, de Salomonseilanden, Fiji of Vanuatu. Die zijn doorgaans arm en wonen vooral in het noorden en het westen van het hoofdeiland. Zij zijn grote voorstanders van  onafhankelijkheid.

De Caldoches zijn blanken, veelal afstammelingen van Franse kolonisten. Die vormen ongeveer 27 procent van de bevolking en leven vooral in districten in het westen en het zuiden van het hoofdeiland. Het welvaartsniveau van veel van hen is vergelijkbaar met dat in Frankrijk zelf.

Die twee groepen houden mekaar politiek min of meer in evenwicht. De beslissing tegen onafhankelijkheid is dus vooral gevallen bij de andere bevolkingsgroepen. Dat zijn vooral mensen met Vietnamese, Indonesische of Chinese roots en inwijkelingen uit Polynesië. Die lijken echter ook niet veel te voelen voor onafhankelijkheid.

Hoe dan ook is de campagne erg rustig verlopen in contrast tegen het geweld dat er in de jaren 80 was. Wel zijn bij het vallen van de avond her en der auto's in brand gestoken en was er wat onrust met lokale jongeren. Het is overigens niet de eindbeslissing: als het parlement dat eist, kan er over twee jaar en zelfs over vier jaar nog een referendum gehouden worden.

Bekijk hier het item uit het Journaal van 13 uur

Video player inladen ...