Video player inladen ...

Björn Soenens: "Opkomst hoger dan normaal bij tussentijdse verkiezingen, die ook een referendum zijn over Trump"

In de Verenigde Staten zijn de stembureaus van het oosten tot het westen nog tot 1 uur vannacht Belgische tijd open voor de tussentijdse verkiezingen. Tegen 5 uur morgenvroeg Belgische tijd zullen de resultaten stilaan bekend zijn. In veel stemlokalen was het een stuk drukker dan normaal tijdens de "midterms". Dat merkte ook correspondent Björn Soenens in Virginia. "De controversiële, polariserende Trump heeft deze verdienste", zegt hij. "Er wordt over politiek gepraat en nagedacht. Het lokt mensen naar de stembus: er zijn ruim 54% van de mensen komen stemmen in Virginia, bij de vorige verkiezingen was dat 45%."

Bij de tussentijdse verkiezingen in de VS draait het vandaag vooral om wie de moeite neemt om te gaan stemmen. In tegenstelling tot bij ons, is er in Amerika geen stemplicht, maar stemrecht. Mensen moeten zich eerst registreren, normaal gezien komen er weinig mensen stemmen. Bij de vorige tussentijdse verkiezingen is amper 36 procent van de kiezers komen opdagen.

"Maar dit jaar is het anders", zegt Amerikacorrespondent Björn Soenens in Virginia, een van de staten waar de stembureaus het eerst zijn opengegaan, om 13 vanmiddag (6 uur plaatselijke tijd). Vanochtend vroeg zag hij al redelijk wat kiezers hun stem uitbrengen in de middelbare school waar hij heeft postgevat.

En vier uur later, om 10u plaatselijke tijd, was er al een opkomst van 32 procent, wat veel hoger is dan normaal. "Je moet weten dat de stembureaus hier 13 uur lang openblijven. Bovendien is er ook veel meer vervroegd gestemd. Als dat een indicatie kan zijn, dan zal de opkomst veel hoger zijn dan bij normale tussentijdse verkiezingen. Misschien wel over de 50 procent, wat een record zou zijn."

AFP or licensors

Ook uit andere kiesdistricten komen berichten binnen van een flink hogere opkomst dan normaal. "Bijvoorbeeld uit New York, waar kiezers soms wel twee uur moesten aanschuiven om hun stem uit te brengen. Het hangt af van buurt tot buurt, maar het lijkt erop dat méér mensen enthousiast en gemotiveerd zijn om hun stem uit te brengen voor of tegen Trump."

Referendum over presidentschap van Trump

De "midterms" zijn verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, maar worden tegelijk beschouwd als een referendum over het presidentschap van Donald Trump. "De president heeft zelf gezegd: 'Ik sta niet op het stembiljet, maar beeld je in dat ik er toch op sta'. De laatste keer dat er zo'n polarisatie was, dat de president zo bepalend was voor de opkomst en de uitslag van de midterms, was in 2010. Dat waren de eerste tussentijdse verkiezingen voor Obama, toen de Tea Party opkwam, en 40, 50 Tea Party-leden in één ruk het parlement binnenkwamen. Toen begon de polarisatie pas echt. Ze is sindsdien niet meer gestopt."

Verwacht verrassingen, verwacht het onverwachte

Al heeft de controversiële, polariserende Trump ook wel deze verdienste: "Er wordt over politiek gepraat, nagedacht, het lokt mensen naar de stembus. Iedereen heeft plots een mening."

AFP or licensors

Volgens de laatste peilingen is de kans vrij groot dat de Democraten het Huis van Afgevaardigden weer in handen krijgen, en dat de Republikeinen de Senaat behouden. "Maar sinds 2016 weten we wat peilingen waard zijn. Er klopte toen gewoon geen jota van. Verwacht dus verrassingen, verwacht het onverwachte."

De eerste uitslagen worden vannacht om 1 uur onze tijd verwacht.

VIDEO: belijk hieronder het verslag van "Het journaal" over de stembusgang in de Verenigde Staten

Video player inladen ...

VIDEO: Voor wie hebben de kiezers in het plaatsje Mcclean in de staat Virginia gestemd? Onze correspondent Björn Soenens vroeg het aan enkelen toen ze het stemlokaal verlieten.

Video player inladen ...