Arco, arbeidsdeal, pensioenen: hoe staat het met de laatste grote dossiers van de regering-Michel?

Nog zeven maanden tot de federale verkiezingen in mei. Zeven maanden voor een hele stapel dossiers: de arbeidsdeal, de verdere hervorming van de pensioenen en wat met de afspraken over Arco? Wat zit er nog in de pijplijn, en wat krijgt de regering rond voor de verkiezingen?

De regering-Michel is ambitieus, ook nog voor het laatste regeringsjaar. In het zomerakkoord en in de beleidsverklaring staan nog een hele reeks maatregelen. Daarvan is de arbeidsdeal misschien wel de grootste. “Prioriteit één”, zei de premier in zijn beleidsverklaring. De deal omvat 28 maatregelen die de Belgische arbeidsmarkt moeten verscherpen.

De voorwaarden om op brugpensioen te gaan worden verstrengd (de minimumleeftijd wordt 59 jaar in 2019 en 60 in 2020, en je moet minstens 41 jaar gewerkt hebben), werklozen worden meer gestimuleerd om een knelpuntberoep te kiezen, en ouderen en arbeidsongeschikten worden meer aan het werk gezet of gehouden.

Vertraging

De belangrijkste maatregel uit de arbeidsdeal was echter de “degressiviteit” van de werkloosheidsuitkering: de werkloosheidsuitkering moet sneller afnemen in de tijd. Zo is het mogelijk dat je werkloosheidsuitkering na drie jaar zakt, waar dat nu pas na vier jaar is. Gedurende het eerste half jaar zou de uitkering wel verhoogd worden.

Maar de onderhandelingen over die degressiviteit zijn nog steeds niet begonnen, terwijl ze eigenlijk deze maand afgerond moesten zijn. Er wordt nog aan de teksten gesleuteld op het kabinet van vicepremier Kris Peeters (CD&V). “De basis is dat mensen op het einde nog een menswaardige uitkering hebben, niet lager dan vandaag het geval is”, klinkt het. “Over al het andere is nog niets beslist.”

Arco

Waarom duurt het zo lang voor de onderhandelingen starten? Is Peeters minder bereid om moeilijke knopen binnen de arbeidsdeal door te hakken nu er voorlopig geen oplossing komt voor de Arco-coöperanten? De trofee die CD&V uit het zomerakkoord wist te slepen was dat Arcogedupeerden 40 procent van hun inleg zouden terugkrijgen. Daarvoor was 600 miljoen nodig, en een deel daarvan moest van de beursgang van de bank Belfius komen. Omdat die beursgang is uitgesteld door een minder gunstig economisch klimaat, krijgen de coöperanten voorlopig geen geld te zien.

We verwachten dat de afspraken over Arco even nauwgezet worden gevolgd als wij doen met de afspraken over de arbeidsdeal

Kabinet vicepremier Kris Peeters (CD&V)

Van een koppeling tussen de arbeidsdeal en Arco is er volgens het kabinet Peeters geen sprake. Maar het blijft wel een verhaal van geven en nemen: “We verwachten dat de afspraken over Arco even nauwgezet worden gevolgd als wij doen met de afspraken over de arbeidsdeal”, klinkt het.

Lees verder onder de afbeelding.

De arbeidsdeal en de afspraken over Arco, officieel zijn ze niet gekoppeld, maar het blijft een kwestie van geven en nemen Nicolas Maeterlinck

Diep in de ogen

Toch is er bij de onderhandelaars vertrouwen dat de volledige arbeidsdeal er komt voor de verkiezingen van mei. “Soms is het ook in de politiek nog eens mogelijk om elkaar diep in de ogen te kijken”, klinkt het kabinet van vicepremier Jan Jambon (N-VA) optimistisch. De maatregelen zullen in een aantal pakketten worden voorgelegd aan de ministerraad, telkens in een evenwichtige combo van socialere en minder sociale maatregelen. Een eerste pakket wordt al binnen de komende twee weken verwacht. “Anders zijn we tegen Pasen nog aan het onderhandelen, zoals bij het vorige zomerakkoord”, is er te horen.

Politiek, een zwaar beroep?

Minder optimisme is er over de verdere hervormingen van de pensioenen. “Minister Daniël Bacquelaine zal nog stevig mogen doorbijten”, klinkt het in regeringskringen. De bedoeling is dat er een lijst komt van “zware beroepen” in de privésector, zoals die nu al bestaat voor de openbare sector. Mensen met een zwaar beroep mogen dan vroeger op pensioen. Hoe vroeg hangt af van een puntensysteem.

Maar gisteren liep het sociaal overleg over de zware beroepen op niets uit. Na twaalf vergaderingen blijven de bonden en de werkgevers het oneens over de lijst van zware beroepen. Werkgevers zijn bang dat er te veel zware beroepen worden erkend, terwijl de vakbonden vrezen dat net te weinig werknemers nog in aanmerking komen. De vakbonden spreken van een “game over” in het sociaal overleg. Voor hen is er geen volgende stap meer mogelijk.

Lees verder onder de afbeelding.

We hebben er alle vertrouwen in dat dit dossier vlot door de regering raakt

Kabinet van minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR)
Daniel Bacquelaine (MR) heeft nog een zware kluif aan het dossier van de zware beroepen in de privésector.

Dat betekent niet dat er geen oplossing komt binnen de regering. “Het wordt geen walk in the park, maar we hebben er alle vertrouwen in dat dit dossier vlot door de regering raakt”, klinkt het op het kabinet van Bacquelaine. Ook zonder een akkoord van de sociale partners, kan de regering een definitieve lijst goedkeuren.

De degressiviteit van de werkloosheidsuitkering, de Arcodeal en het dossier van de zware beroepen, het is nog een zware boterham. En dan hebben we het nog niet gehad over de afspraken over een mogelijke kernuitstap in 2025, de extra speler op de telecommarkt, de aanpak van transmigratie, het investeringspact en het grote benoemingsdossier. Over zeven maanden weten we wat Michel I van deze ambitieuze agenda écht heeft kunnen realiseren.