Video player inladen ...

Antibiotica bij luchtweginfecties: "Slechts één patiënt op de vijf heeft er baat bij"

Slechts bij één op de vijf patiënten met een luchtweginfectie hebben antibiotica zin. Dat blijkt uit een studie van de Universiteit Antwerpen bij meer dan 3.000 patiënten. Antibiotica werken alleen bij bacteriën, niet bij virussen. En bij slechts één op de vijf patiënten bleek een bacterie ook de oorzaak van de ziekte.

Een plotse maar stevige hoest: het is één van de redenen waarom mensen naar de huisarts trekken. En die patiënten durven wel eens om antibiotica vragen. Nochtans blijkt antibiotica maar maar in één op de vijf gevallen daadwerkelijk te helpen tegen luchtweginfecties, zoals een acute hoest. Dat zegt professor Samuel Coenen van het Centrum voor Huisartsgeneeskunde van de Universiteit Antwerpen: "Bij slechts 21% van de patiënten werd een bacterie gevonden als oorzaak van van de infectie. En antibiotica werkt enkel bij bacteriën, niet bij virussen." Lees: in alle andere gevallen heeft antibiotica geen effect en geen nut. 

"Dokters nemen het zekere voor het onzekere"

De dokters van de UA onderzochten 3104 volwassen patiënten die met klachten naar de huisarts gingen. Er werden stalen slijm afgenomen, en bloed getrokken. Zo konden de onderzoekers met zekerheid zeggen of het om een bacterie of een virus ging. "Maar huisartsen hebben niet bij elke patiënt de mogelijkheid om al die onderzoeken uit te voeren", legt Coenen uit. "Artsen zijn dus vaak nog te onzeker over de aard van de klacht van de patiënt die voor hen zit. En dan wordt er het zekere voor het onzekere genomen, en wordt er toch antibiotica voorgeschreven, ook al heeft het geen nut."

"Nochtans wegen de voordelen  van een behandeling met antibiotica niet op tegen de nadelen", zegt Coenen. "Dit onderzoek geeft vooral argumenten om geen antibiotica voor te schrijven. Er kan perfect minder worden voorgeschreven, zo kan antibiotica worden voorgehouden voor patiënten die het echt nodig hebben." Coenen wijst op het gevaar van resistentie. "Als antibiotica te vaak wordt voorgeschreven, gaan ze geen impact meer hebben, omdat bacteriën er te sterk voor worden." 

Compleet zinloos

Er wordt in ons land nog altijd te veel voorgeschreven. Daar kan ingezet worden op sneltesten. Bijvoorbeeld een eenvoudige manier om een staal te nemen bij een zieke patiënt, en zo meteen te kunnen uitsluiten of het om een virus of een bacterie gaat. Maar ook de communicatie tussen arts en patiënt kan beter. "Patiënten verwachten soms echt dat ze bij een hoest antibiotica voorgeschreven krijgen. Artsen moeten communicatietraining krijgen, waardoor ze duidelijk aan de patiënt kunnen uitleggen dat dit mogelijk compleet zinloos is", zegt Coenen. "We merken dat patiënten daar ook echt oor voor hebben, als het hen goed wordt uitgelegd." 

VIDEO: bekijk hieronder het verslag uit "Het journaal"

Video player inladen ...