Miljoenen Chinezen in de ban van virtuele vriendin: wie is Xiaoice?

Google verbaasde ons in mei met een telefoongesprek dat werd gemaakt door hun virtuele assistent. Hiermee wilde de techgigant tonen hoe ver het staat met de ontwikkeling van artificiële intelligentie (AI). Ondertussen werkte die andere reus, Microsoft, in alle stilte aan een eigen assistent die uitgroeide tot een fenomeen in Azië. Haar naam is Xiaoice en ze is daar de grootste social media celebrity. Ze heeft in talkshows gezeten, schreef een liedje en publiceerde zelfs een poeziëbundel. Allemaal dankzij AI. 

"Hallo hoe gaat het?"
"Slecht, ik voel me niet zo lekker."
"Waarom?"
"Ik heb hoofdpijn en buikpijn."
"Kop op, het komt wel goed. Je zal je later wel beter voelen."

Dit is geen gesprek tussen twee vrienden, maar tussen een AI-chatbot en een mens. De chatbot heeft zelfs een naam. Ze, want het is een vrouw. Ze heet Xiaoice en is razend populair in China. De chatbot heeft heel wat gedaantes en zit in verschillende applicaties - zoals Facebook Messenger, WeChat, Weibo - verwerkt. Alles samen heeft Xiaoice 600 miljoen gebruikers.

Microsoft tegen Google

Xiaoice werd in 2014 door Chinese ingenieurs van Microsoft ontwikkeld. Maar ze werd pas dit jaar in mei wereldberoemd toen de CEO Satya Nadella, in Londen een presentatie gaf over AI. Microsoft deed dat omdat Google met alle aandacht ging lopen. Dat demonstreerde een paar weken daarvoor een telefoongesprek tussen de virtuele AI-gedreven Google Assistent en een kapperszaak. De Google Assistent maakte, op basis van de agenda van de gebruiker, een afspraak bij de kapper. 

Bij Microsoft dachten ze: "Dat kunnen wij beter". Want zij hebben met Xiaoice een virtuele assistent die dagelijks met miljoenen mensen interageert in de vorm van een sms of telefoongesprek. Xiaoice betekent in het Chinees "kleine Bing". Ze is dan ook genoemd naar Bing, de zoekrobot van Microsoft. Opvallend is dat ze beter en beter wordt. Bovendien toont Xiaoice emoties en gaat ze in dialoog met de mensen. 

Dat is volgens Microsoft de sterkte van Xiaoice. Het is een 'next level' chatbot. Eentje waarmee de gebruiker gesprekken kan voeren. Xiaoice is gebaseerd op een jonge vrouw. Ze is empathisch, zorgzaam en altijd beschikbaar. Heel veel Chinezen vinden bij haar - hoe raar het ook klinkt - een luisterend oor. Naar verluidt heeft al 25 procent van de gebruikers oprecht "ik hou van je" tegen Xiaoice gezegd. 

Een gemiddeld gesprek met Xiaoice bestaat uit 23 interacties. De chatbot gebruikt ook alle beschikbare data om de persoon in kwestie raad te geven en kan soms onvoorspelbaar uit de hoek komen. Zo waarschuwt Xiaoice de gebruiker bijvoorbeeld dat het 's nachts hevig gaat stormen en dat het aangewezen is om de ramen te sluiten. Xiaoice kan ook in slimme luidsprekers geïnstalleerd worden. Tijdens een andere demonstratie zei Xiaoice tegen een jongetje van 8 dat hij op zijn mama moest wachten om water te koken. Het jongetje zei tegen Xiaoice dat hij rijst ging koken.

Waarom nog niet in het Engels?

Niet alleen in China is de altijd vriendelijke Xiaoice een fenomeen. De chatbot bestaat ondertussen in 5 landen: China, Japan, Indonesië, India en de VS. Maar in dat laatste land wil het nog niet aanslaan. Daar heeft het fiasco rond Tay misschien iets mee te maken. Microsoft lanceerde in 2016 een chatbot op Twitter waarmee mensen gesprekken konden voeren. Maar het bedrijf moest Tay noodgedwongen afvoeren omdat die zichzelf in een recordtempo racistische praat had aangeleerd.

De ingenieurs hebben Xiaoice naast gewone intelligentie ook de nodige emotie gegeven. Maar Ann Nowé, professor artificiële intelligentie aan de VUB, is niet overtuigd. "Dit is nog niet het eindpunt van AI. We streven naar algemene intelligentie. Ik denk dat, als we Xiaoice voldoende 'challengen', we vrij snel zullen merken dat het een chatbot is." 

De focus van Xiaoice ligt niet op het uitvoeren van bepaalde taken, zoals bij de klassieke chatbot, maar wel op 'engagement' ofwel aantal interacties. En net dat is heel belangrijk voor sociale media. Hoe meer u ermee werkt, hoe meer data u genereert, hoe sterker de chatbot op termijn wordt.

De ontwikkelaars hebben daarnaast een hele personencultus gebouwd rond Xiaoice. Ze heeft ondertussen een plaat opgenomen, heeft in verschillende talkshows gezeten, en werkte ook aan een boek. Dat helpt natuurlijk om van de chatbot een heus idool te maken.

China koploper

Het fenomeen Xiaoice toont ons dat China heel ver staat op vlak van AI. Eerder deze week toonde het Chinese persagentschap, Xinhua, een AI-gedreven nieuwsanker dat gebaseerd is op zijn echte variant. Enig verschil: de virtuele presentator toont nagenoeg geen emotie, maar kan wel dag en nacht ingezet worden. Xinhua zal het nieuwsanker op sommige nieuwskanalen inzetten.

Volgens professor Ann Nowé, is Xiaoice zo succesvol omdat de Chinezen anders omgaan met technologie. "China zet ook heel sterk in op AI en beschikt over een heel groot 'human capital': mensen die in het buitenland studeren om nadien te komen werken in China." De Chinezen zijn volgens Nowé ook niet zo bezig met privacy als wij hier in het Westen. 

Zo lijkt China een speeltuin te zijn voor iedereen die bezig is met AI.