"Eigen belang eerst" bij Open VLD

"Het had zo anders kunnen zijn, verfrissend, verrassend, vernieuwend. Gwendolyn Rutten had voorwaar geschiedenis kunnen schrijven." Luckas Vander Taelen schrijft over de voorlopig mislukte benoeming van een nieuwe gouverneur voor de provincie Oost-Vlaanderen.

opinie
BELGA/VERGULT
Luckas Vander Taelen
Luckas Vander Taelen is gewezen parlementslid voor Groen, muzikant en freelancejournalist.

Ze had de eerste partijvoorzitter kunnen zijn die het echt meent met nieuwe politieke zeden. Een voorzitter die aan de kiezer toont dat als je het meent met verandering en een breuk met het verleden dat er dan meer nodig is dan een theoretisch burgermanifest of een tournee langs alle Vlaamse dorpen. Geen woorden maar daden ...

Neen dus. Rutten liet zich kennen als om het even welke andere politica van de oude stempel die alle kracht en energie niet inzette voor politieke vernieuwing maar voor gekleurde benoemingen. Wat een ontgoocheling!

Ik vraag me dan af wie de raadgevers zijn van de voorzitster van Open-VLD. Of daar niemand bijzit die creatief kan nadenken en die een beetje meer let op wat leeft bij de gewone kiezer dan bij verongelijkte mandatarissen voor wie een onderkomen gevonden moet worden.

Misschien besefte Rutten zelf wel dat het een rampzalige zet zou zijn om te vechten voor een blauwe gouverneur als eerst binnen de regering was afgesproken om dat eindelijk eens minder politiek aan te pakken. Dan zou dit betekenen dat ze bezweken is voor de druk van de oude krokodillen binnen haar partij.

Rutten had een bijzonder verfrissende wind kunnen laten waaien door het politieke landschap. 

Rutten speelde het zo hard dat het wel leek of ze haar adem inhield en rechtdoor spurtte. Een vlucht vooruit waarvan ook zij wel weet hoe heilloos en onverdedigbaar die is. Ze probeerde haar eis voor een politieke benoeming te vermommen als een kritiek op het "gebrek van professionalisme" van de procedure, omdat het assessment van haar kandidaat uitgelekt was in de pers. “Als Carina Van Cauter het niet wordt", sprak ze streng, "is er geen gouverneur van Oost-Vlaanderen”.

Ze had een onvergetelijke indruk kunnen maken als ze alleen het tweede deel van die zin gezegd zou hebben: dat er voor haar geen gouverneur meer hoeft te komen. Want net als al haar collega's weet zij ook dat die functie door een hoge ambtenaar zou  kunnen worden waargenomen.

Maar blijkbaar wegen partijbelangen nog zo zwaar door dat niemand het aandurft om te zeggen dat de keizer geen kleren aan heeft. En dat de functie van gouverneur en zijn al even goed betaalde arrondissementscommissaris enkel in leven worden gehouden als beloning voor verdienstelijke partijleden. Of als troost voor wie niet verkozen raakt en die geen plaats meer heeft op de kieslijsten. Om dat soort problemen van de partijen op te lossen zijn er dus de politieke benoemingen, waarvan de dure lonen door ons allemaal betaald worden.

Die overbodige politici krijgen ook soms een postje als gedeputeerde in het provinciebestuur. Daarvan is het een publiek geheim dat dit niveau perfect afgeschaft zou kunnen worden en de bevoegdheden verdeeld tussen het gewest en samenwerkende gemeenten.

Open-VLD, de partij van Rutten, heeft zich altijd kritisch opgesteld tegenover een te sterke staat. Het afslanken van de administratie is een traditioneel liberaal standpunt. Maar als het over eigen belang gaat, dan geldt blijkbaar die eis plots niet meer.

Rutten had iedereen schaakmat kunnen zetten door ervoor te pleiten dat er eindelijk eens een echte staatshervorming in de  letterlijke betekenis van het woord zou komen. Dat politici als goede huisvaders en -moeders hun eigen instellingen tegen het licht zouden houden en er minitieus de kostprijs van berekenen. En dan te bekijken wat echt nodig is. Met andere woorden : politieke parkeerplaatsen afschaffen.

Er zou zeker een storm opgestoken zijn van verontwaardiging. Want iedereen is ervan overtuigd dat hij of zij hard en belangrijk werk verricht. En vaak is die overtuiging zelfs terecht.  Dat kan je wel verwachten als je mensen met een modale intelligentie goed betaalt en samenbrengt in een politieke instelling. 

Het beste voorbeeld daarvan is de Senaat, die door elk lid met vuur verdedigd wordt, maar waarvan een land zich kan afvragen of het zich zo een even dure als overbodige praatbarak op kosten van de belastingbetaler nog wil permitteren.

De liberale voorzitster had meteen haar CD&V collega Beke een hak kunnen zetten door zich luidop af te vragen waarom die enkel bezorgd was over de benoeming van zijn mannetje bij de Nationale Bank en of hij geen bedenkingen had bij het aantal overbetaalde politieke postjes aldaar.

Rutten had een bijzonder verfrissende wind kunnen laten waaien door het politieke landschap. Maar blijkbaar is ook voor haar de oude politieke cultuur  belangrijker dan het algemeen belang. Ze kan zich dan bij de volgende verkiezingen verbazen over het groeiende populisme ...

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.