Video player inladen ...

Partijgenoten dienen motie van wantrouwen in tegen Theresa May: Wat staat er te gebeuren?

Vandaag is officieel een motie van wantrouwen ingediend tegen Brits premier Theresa Mays partijleiderschap. Vanavond zal een vertrouwensstemming binnen de Conservatieve partij plaatsvinden over haar beleid. Mays beslissing van enkele dagen geleden om de parlementaire stemming over haar brexitdeal uit te stellen, werd niet goed onthaald door haar partijgenoten. Haar premierschap lijkt in gevaar. Maar wat betekent zo'n motie van wantrouwen eigenlijk en wat zijn de mogelijke gevolgen?

Het gaat voor alle duidelijkheid niet over een motie van wantrouwen die wordt voorgelegd aan het gehele parlement. Het betreft hier louter een vertrouwensstemming binnen de Conservatieve Partij. Om zo'n stemming in gang te zetten, moet 15 procent van de huidige Conservatieve parlementsfractie (wat vandaag neerkomt op 48 parlementsleden) een "letter of no confidence" indienen tegen May.

Die brief moet worden gezonden naar de voorzitter van het zogenoemde "1922 Committee", dat bevoegd is om de Conservatieve leiderschapsverkiezingen in goede banen te leiden. Dat comité liet vandaag weten dat de kaap van 48 brieven is bereikt.

Vanavond moet elk van de 315 Tory-parlementsleden een stem uitbrengen voor of tegen het partijleiderschap van May. Als een meerderheid het vertrouwen in haar behoudt, mag gedurende een jaar lang geen motie van wantrouwen meer worden ingediend tegen haar beleid. Indien echter 158 of meer leden haar leiderschap afkeuren, komt er een "leadership contest" om May te vervangen, waaraan ze zelf niet meer mag deelnemen.

In het Verenigd Koninkrijk is het in principe zo dat de premier telkens de leider van de grootste partij is. Als de Conservatieve Partij dus zou beslissen om May weg te stemmen als leider, dan is ze ook premier af.

Nieuwe leider

De keuze van een nieuwe partijleider kan, afhankelijk van de situatie, een hele poos duren. Enkel parlementsleden die worden voorgedragen en ondersteund door minstens twee collega's komen in aanmerking. Als er slechts één kandidaat is, wat zelden voorkomt, wordt die persoon de partijleider. Indien er twee zijn, krijgen alle leden van de Conservatieve Partij (meer dan 120.000 mensen) de kans om hun stem uit te brengen. Zo'n onderneming kan weken in beslag nemen.

Als er drie of meer kandidaten zijn voor het leiderschap, moet de parlementaire fractie het speelveld eerst verkleinen tot twee gegadigden. Dit gebeurt aan de hand van verschillende stemrondes, waarna telkens de kandidaat met het minste aantal stemmen wordt geëlimineerd.

Wie uiteindelijk de meerderheid van de Tory-leden kan overtuigen of als enige overblijft, zoals May anderhalf jaar geleden, wordt de nieuwe Conservatieve partijleider en dus de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk.

Herbekijk hieronder de analyse van VRT-reporter Veerle De Vos in "Het Journaal":

Video player inladen ...