Video player inladen ...

Van kindbruid tot kandidaat -parlementslid: het verhaal van de Afghaanse directrice van Moeders voor Vrede

Bij Moeders voor Vrede in Ieper wordt de afloop van de parlementsverkiezingen in Afghanistan nauwlettend in de gaten gehouden. De organisatie, die er al meer dan 15 jaar onderwijs en gezondheidszorg voor vrouwen aanbiedt, heeft zich altijd behoed voor politieke inmenging. Tijdens de jongste verkiezingen is hun directrice, Razia Arefi, echter opgekomen in Kaboel. Dat ze het misschien tot politica zal schoppen, daar had de voormalige vluchtelinge én kindbruid nooit van durven dromen. 

Razia ontvangt me in de ruimte waar ze de afgelopen maanden vele uren heeft doorgebracht, samen met haar campagneteam: een groep jonge vrijwilligers én haar echtgenoot. De verkiezingen zijn inmiddels al zo’n 4 weken achter de rug -ze hadden plaats op 20 en 21 oktober- maar op de definitieve uitslag is het nog altijd wachten. Hoewel het parlement in Afghanistan niet zoveel macht heeft, hoopt Razia toch essentiële zaken in haar land te kunnen veranderen als ze een zitje zou bemachtigen.

Verkiezingsflyer

Razia Arefi : "Er zijn drie redenen waarom ik in de politiek stap. Eerst en vooral wil ik de complexe bureaucratie, die hier heer en meester is, aanpakken. De tweede reden zijn vrouwenzaken. Tijdens mijn tienjarige carrière bij Moeders voor Vrede merkte ik dat bepaalde personen zich ontwikkelden tot ware maffia en dan heb ik het niet alleen over mannen, maar ook over vrouwen. Ze deden enkel alsof ze om vrouwenproblemen gaven, maar in feite wilden ze gewoon projecten gefinancieerd krijgen om zoveel mogelijk geld in eigen zak te steken."

"De derde reden is de jeugd. Er blijkt een grote vorm van discriminatie te bestaan tussen jongeren die afstudeerden in Europese of westerse landen. Ze krijgen hier vaak voorrang, terwijl de studenten die in Afghanistan bleven en heel wat problemen moesten overwinnen, minder kansen krijgen eens ze zijn afgestudeerd. Natuurlijk ben ik onze internationale vrienden dankbaar, maar het systeem in Afghanistan werkt niet omdat er een vorm van discriminatie is onstaan. Het werkt heel ontmoedigend voor de jongeren die nooit de kans hebben gekregen om in het buitenland te studeren."

Het probleem is dat de wetten hier dode letter blijven. Als parlementslid wil ik erop toezien dat wetten toegepast worden op een gelijke en rechtvaardige manier

Razia Arefi

Politica met gevaar voor eigen leven

Tijdens haar campagne kreeg Razia op een dag bezoek van de politie. Die waarschuwde haar ervoor dat het gevaarlijk was om zelf rond te rijden in de stad, zonder enige begeleiding (in Afghanistan kruipen vrouwen zelden zelf achter het stuur, laat staan dat ze alleen in de wagen rondrijden) terwijl er her en der in de hoofdstad affiches van haar ophingen. In aanloop naar de parlementaire verkiezingen werden tien kandidaten vermoord, anderen raakten gewond als gevolg van een aanslag op hun persoon. Politicus zijn in Afghanistan doe je dan ook niet zonder gevaar en al zeker niet als vrouw.

Razia: "Het is een grotere uitdaging voor een vrouw. Dat was al duidelijk van op de dag dat ik mezelf als kandidaat registreerde. Nu ja, het leven is elke dag een uitdaging voor vrouwen in Afghanistan dat nog altijd gedomineerd wordt door mannen. Ik heb aanvaard om die uitdaging aan te gaan. Als ik morgen in het parlement terechtkom en de stem van het volk ga vertegenwoordigen dan zal ik zeker bedreigingen krijgen. Daar hoef ik niet aan te twijfelen." 

Razia samen met Jennie Vanlerberghe en presidentsvrouw Rula Ghani

Van kindbruid tot lerares Engels

Ook al kan de 37-jarige Razia vandaag terugkijken op een indrukwekkende loopbaan, het succes is haar niet in de schoot geworpen. Toen ze één jaar was vluchtte ze met haar ouders naar Iran. Daar werd ze op haar 14e uitgehuwelijkt aan een 17 jaar oudere vriend van haar oom. Samen met haar echtgenoot verhuisde ze opnieuw naar Afghanistan, waar ze een nieuw leven begon.

Razia: "Er waren grote verschillen tussen ons leven in Iran en hier. Ik was bijvoorbeeld de enige van de vrouwen die had gestudeerd. Ik mocht niet alleen naar buiten en ik mocht niet lachen. Op die manier werd ik totaal afhankelijk van mijn man en speelde ik mijn zelfvertrouwen kwijt. De grote ommekeer kwam er begin jaren 2000 toen mijn echtgenoot begon te werken voor het ministerie van Buitenlandse Zaken."

"Samen vestigden we ons -ditmaal met onze twee kinderen- opnieuw in Iran. Daar begon ik Engelse les te volgen. Ik raakte er ook bevriend met andere diplomatenvrouwen. In de mate van het mogelijke nam ik ook deel aan bijeenkomsten. Het is toen dat mijn leven veranderd is, samen met mijn ideologisch gedachtengoed. Dat gold evenzeer voor mijn man. In het begin van ons huwelijk was hij streng en traditioneel, maar toen hij aan de slag ging bij het ministerie en mensen uit andere landen ontmoette, veranderden ook zijn ideeën over het leven."

Jennie Vanlerberghe in een gezondheidscentrum van Moeders voor Vrede

Toen de tijd was aangebroken om weer naar Afghanistan te verhuizen, kwam Razia via een aantal omwegen terecht bij Moeders voor Vrede. Daar ging ze aan de slag als lerares Engels. Op korte tijd werkte ze zich op tot directrice en rechterhand van Jennie Vanlerberghe, die de projecten uit de grond stampte. Ze leerde er veel over de erbarmelijke situatie waarin vele Afghaanse vrouwen leven. Het streven naar gelijke rechten voor vrouwen werd alsmaar belangrijker voor Razia. 

Razia: "Dankzij "Moeders voor Vrede" kreeg ik toegang tot huizen in dorpen waar niemand van de regering of ngo’s ooit langskwamen. Ik ontmoette er vrouwen en luisterde er naar hun pijnlijke verhalen. Die contacten zijn heel belangrijk voor mij geweest. Ze hebben me een boost gegeven om in de politiek te gaan."

Voorbeeld voor toekomstige generaties

Razia geldt vandaag al voor vele meisjes en studentes als rolmodel. Een aantal van hen droomt er nu al van om in Razia's politieke voetsporen te treden. Haar trouwste supporter blijft echter haar echtgenoot. Razia's huwelijk is in de loop der jaren dan ook erg veranderd.

 Razia: "Mijn echtgenoot heeft me de afgelopen maanden bijna naar alle meetings vergezeld. De laatste weken voor de verkiezingen heeft hij zelf vrijaf genomen, om me extra te kunnen steunen. Weet je, toen ik pas met hem getrouwd was, dacht ik dat dit huwelijk het einde van mijn leven betekende. Toen ik mijn kinderen kreeg en ook tijdens latere fasen in mijn leven heeft hij me echter altijd gezegd dat hij in me geloofde. Dat hij trots op me was. Dat ik het kon. Op die manier is er een bepaalde band ontstaan tussen ons en nu houd ik van hem. Als hij me vandaag een aanzoek zou doen, dan zou ik meteen ja zeggen."

De studente rechts op de foto heeft nu al politieke ambities