Video player inladen ...

Waarom het brandstofprotest zo explosief kan zijn voor Macron

Vakbonden en politieke tegenstanders zijn er nooit in geslaagd om president Macron aan het wankelen te brengen. Maar met het zogenoemde brandstofprotest zijn er zoveel onbekende factoren dat de president er niet helemaal gerust in lijkt. Of waarom het brandstofprotest zo explosief kan zijn voor Macron.

Emmanuel Macron krijgt af te rekenen met een nieuwe vorm van protest.  De methode is ongezien. Noem het gerust een Facebookopstand: niet professioneel georganiseerd, maar toch massaal. Ook de tegenstander is moeilijk te vatten, want niet in één hokje te stoppen.  De gele hesjes verenigen mensen van links en van rechts, van zelfstandige tot werknemer. En ten derde is de thematiek ontvlambaar: dit kan gepercipieerd worden als de opstand van het dieselende werkvolk tegen de elite in haar ivoren toren.

Een boze Bretonse

Georganiseerd protest, dat kennen we. Er zit vaak een geoliede machine achter: een vakbond, beroepsgroep of politieke partij. Er is een eisenbundel, er zijn leiders en overlegmomenten. Niets van dit alles deze keer. Leiders zijn er niet of nauwelijks. De boegbeelden zijn een jonge zelfstandige, een vrachtwagenchauffeur en een Bretonse hypnosetherapeute.  Die actievoerders van het eerste uur zijn ongetwijfeld zelf nog het meest geschrokken van hun succes op YouTube en Facebook.  De video van Jacline, de boze Bretonse, is miljoenen keren bekeken. En de petitie van de 23-jarige zelfstandige Priscillia is 850.000 keer ondertekend. De oproep van de vrachtwagenchauffeur om op 17 november te protesteren wordt massaal gedeeld.

De methode-Macron

Opvallend: toen Macron president werd, gebruikte hij zelf lokale groepen en sociale media voor zijn plotse opgang. Macron krijgt nu een koekje van eigen deeg. Met dat verschil dat deze beweging géén centraal aanspreekpunt heeft. Macron vecht tegen een onzichtbare tegenstander.  Onderhandelen is onmogelijk, want met wie zou hij? Dat gebrek aan leiderschap is voor "de gele hesjes" op dit ogenblik nog een sterkte, want iedereen kan zich erin herkennen. Maar het kan straks ook de achilleshiel van de beweging worden. Een verontwaardigde massa kan weliswaar het land op stelten zetten, maar bij gebrek aan leiders en organisatie kan ze ook snel doodbloeden. 

De dag van de malcontenten

Een actualiteitsmagazine vroeg aan een actievoerder wat ze zaterdag precies zou doen.  "Een chauffeur zoeken met wie ik kan meerijden" zei ze.  "Want ik heb zelf geen auto".  Euh... actie voeren tegen dure benzine terwijl je geen auto hebt? Het toont aan dat de actievoerders van een heel divers pluimage zijn.  Het is een coalitie van ontevredenen, voor sommigen is de dure diesel niet meer dan de druppel die de emmer doet overlopen. President Macron zelf zei van de week dat veel van deze mensen in andere omstandigheden nooit samen zouden manifesteren. De linksen die meer staat en meer belastingen willen, betogen zij aan zij met de liberalen die net minder belastingen willen. Dat Macron dat zelf aanhaalt, toont ook aan dat hij zich bewust is van het gevaar. Dit kan een alliantie worden van extreemlinks tot extreemrechts. Mélenchon en La France Insoumise staan achter de betogers net als Marine Le Pen van Le Rassemblement National (zo heet het Front National tegenwoordig). Ook al zeggen ze dan de beweging "niet te willen recupereren" en blijven ze zelf mogelijk weg van de manifestaties.  Ze spinnen er wel garen bij. Ook partijleider Wauquiez van Les Républicains en de socialisten van de PS steunen min of meer volmondig de actievoerders. 

Het volk tegen Macron

De actievoerders van zaterdag hebben toch ook één ding gemeen: zij zijn het volk. Of zo voelen ze zich althans, het verenigde Franse volk. Om het met de woorden van de Bretons Jacline te zeggen  "Meneer Macron, u hoeft die dure diesel niet te betalen want u wordt met chauffeur vervoerd. Maar die luxe hebben wij niet".

Meneer Macron, u hoeft die dure diesel niet te betalen want u wordt met chauffeur vervoerd. Maar die luxe hebben wij niet

Bretonse Jacline

De ondertoon van de beweging is dan ook "genoeg is genoeg".  Het beeld van de opstand van het dieselende werkvolk tegen de gepriviligieerde elite kan gevaarlijk zijn voor de president. Want laat Emmanuel Macron nu net dat imagoprobleem al hebben: dat van de rijke dokterszoon, de bankier die het echte volk niet kent of zelfs minacht. De peilingen voor de Europese verkiezingen geven het al aan: de partij van Macron zal mogelijk voorbij worden gestoken door die van Le Pen. De president en zijn regering zullen de volgende dagen best begrip tonen en nederig zijn.  En in geen geval nog olie op het vuur gooien.