Video player inladen ...

De kilo zal nooit meer hetzelfde zijn: befaamde cilinder in Parijs wordt vervangen door een wiskundige formule

De Algemene Conferentie voor Gewichten en Maten heeft in Sèvres bij Parijs de nieuwe maatstaven goedgekeurd voor de kilogram, de ampère (elektrische stroom), de kelvin (temperatuur) en de mol (materie). Dat gebeurde eerder al met de meter, de candela (lichtsterkte) en de seconde. Die werden vervangen door een wiskundige formule.

Vertegenwoordigers van de 57 landen, waaronder België, hebben de nieuwe standaardkilogram goedgekeurd. De oude maatstaf is een cilinder van platina-iridium, een fysiek object dat zorgvuldig wordt bewaard bij het Internationaal Bureau voor Maten en Gewichten in Parijs. Maar Le Grand K, zoals die maatstaf werd genoemd, verloor aan gewicht. De tand des tijds was ook voor deze stevige legering te sterk. In ons land staan twee kopieën van Le Grand K bij de dienst Metrologie in een kluis uit de 19de eeuw. Om in de kluis geraken heb je drie sleutels nodig. Vroeger lag er één sleutel bij de voorzitter van de Senaat, één bij de voorzitter van de Kamer en één bij de minister van Economische Zaken.

de Belgische kopieën in de kluis van de Metrologische dienst, fod economie

De nieuwe standaardkilogram is een natuurconstante, een wiskundige formule. Wetenschappers en metrologen gebruiken de zogeheten  constante van Planck: een onveranderlijke waarde uit de kwantummechanica die de energie van een deeltje koppelt aan zijn frequentie en de massa.

Deze nieuwe maatstaf verandert niets aan de kilo appels of bloem die je in de winkel of supermarkt koopt. Maar voor wetenschappers en onderzoekers die met miljoensten van een gram bezig zijn, is deze formule zeer welkom. “Ze laat toe om steeds snel en accuraat het gewicht te meten en dat is belangrijk voor hoogtechnologisch onderzoek en innovatie”, zegt Johan Verbelen van de Metrologische Dienst.

Deze nieuwe maatstaf is belangrijk voor hoogtechnologisch onderzoek en innovatie

Johan Verbelen, Metrologische dienst

Ook bespaart de formule heel wat werk om telkens de ‘kilogram’ van een land te ijken aan de standaardkilogram in Parijs. Overigens hebben de ijkingsdiensten overal ter wereld nog tijd om de weegschalen van handelaars te controleren op de nieuwe maatstaf. Die wordt pas van kracht vanaf 20 mei 2019, op de werelddag van de metrologie.

Meer informatie vind je op deze link van de Federale overheidsdienst Economie.