Annemie (68) heeft een mooi pensioen, maar is toch dakloos: "Alsof de hele wereld mij in de steek laat"

Annemie is al maandenlang op zoek naar een huurappartement en woont noodgedwongen op straat, ook al heeft ze een goed pensioen. Sinds kort is er mogelijk een oplossing, maar die doet vragen rijzen. "De inspecteur" van Radio 2 zocht haar op in Brugge.

Annemie is 68, huurde 9 jaar lang een appartement aan de Langerei in Brugge, maar haar huisbaas liet haar weten dat ze het pand moest verlaten. Hij ging het appartement verbouwen en verkopen. Er begon voor haar een lange zoektocht.

“Ik zag honderden huizen, het nam al mijn tijd in beslag. Dagelijks zag ik twee tot drie woningen, nadien kreeg ik telkens een brief dat huisbaas voor iemand anders gekozen had.” Als Annemie vroeg waarom dat zo was, kreeg ze te horen dat immokantoren geen reden hoeven te geven. Vaak bleek wel dat er gekozen was voor tweeverdieners.

Annemie ging ook naar het OCMW in Brugge. “Ik kon terecht in een godshuisje hier, dat bleek helemaal beschimmeld en doorrookt. De benedenverdieping is zo’n 15 vierkante meter, er is een steile trap naar boven. Er was niet eens wc, wel een gemeenschappelijke koer met een toilet.”

Dat huisje was voor haar geen optie; ze heeft een heupoperatie gehad en kan die trap niet op. En schimmel is zeker niet goed voor de gezondheid. Ze kreeg nog een aantal van die huisjes voorgeschoteld, maar voor Annemie is het duidelijk: “Het OCMW heeft me nooit echt willen verder helpen.”

Dakloos

Sinds 28 juni staat Annemie op straat. Ze kon terecht bij kennissen, ging op hotel en slaapt nu bij paters, maar haar gezondheid is sterk achteruitgegaan. “Ik ben graatmager. Ik voel de vier maanden verwaarlozing aan mijn lijf.  Ik merk dat ik niet mijn eigen potje kon koken,” zo vertelt ze in "De inspecteur" op Radio 2. “Ik was een knappe vrouw, ik was hostess, ik heb in het buitenland gewerkt. Als mensen een foto van mijn twee jaar jongere zus zien, vragen ze of dat mijn dochter is.”

“Voor mij is dit ook onbegrijpelijk. Als ik dit vertel aan de mensen, geloven ze mij niet. Ik heb de voorbije maanden honderden afwijzingen gehad. Het is een hele rare maatschappij geworden, het is alsof de hele wereld mij in de steek gelaten heeft."

Witte rook?

Kort na het interview met onze redactie kan Annemie dan toch een handtekening zetten onder een huurcontract, maar het is maar de vraag of daarmee haar problemen voorbij zijn. De huurprijs bedraagt 950 euro per maand. Een immens bedrag als je weet dat ze een pensioen heeft van 1.200 euro.

En dat is nog niet alles, want de verhuurder wil garanties dat de huur altijd betaald zal worden. Daarom moet Annemie één jaar huur vooraf betalen. En daar komt ook nog twee maanden waarborg bij. Alles samen goed voor een kostenplaatje van bijna 14.000 euro. Annemie beseft dat het geen goeie deal is. Maar ze kan geen kant meer op. "Dit appartement is mijn laatste strohalm. Ik moet het aanbod aannemen."

Discriminatie op basis van vermogen

De Huurdersbond laat ons weten dat ze tegen deze oplossing gekant is. "Er is hier sprake van discriminatie op basis van vermogen", klinkt het. Het gelijkekansencentrum Unia wil niet zover gaan: "Een verhuurder mag niet zomaar werklozen of mensen zonder vast contract weigeren, maar een verhuurder mag wel kijken of een kandidaat-huurder in staat is om elke maand het huurgeld te betalen. Bijvoorbeeld door loonfiches op te vragen of een bewijs van pensioen en een verhuurder mag ook garanties vragen.”

Maar of een jaar vooraf betaalde huur onder een dergelijke garantie valt, wil Unia wel betwisten. “Het is problematisch om op voorhand zo’n groot bedrag te vragen. De verhuurder zou beter geweigerd hebben. Net omwille van de spanning tussen de grootte van het inkomen en het bedrag van de huur.” Anderzijds vindt Unia ook dat Annemie bewijzen had kunnen voorleggen dat ze een goede huurder is.

Unia heeft ervaring met dit soort zaken. “We brengen geregeld een huurder en verhuurder samen zodat we kunnen kijken welke oplossing uit de bus kan komen.” En bemiddelen is echt nodig. “Er is een echte wooncrisis in heel Vlaanderen en die is vooral zichtbaar aan de onderkant van onze huisvestingsmarkt. De kern van de zaak is dat er een groot probleem is op die huisvestigingsmarkt. Er zijn gewoon te weinig betaalbare woningen en te weinig sociale woningen.”

"Ontstellend gebrek aan sociale huurwoningen"

Geert Inslegers van de Huurdersbond benadrukt: "Annemie is zeker geen alleenstaand verhaal." De Vlaamse regering heeft nochtans nog nooit zo veel geïnvesteerd in sociale huurwoningen. In Vlaanderen zijn er 6% sociale huurwoningen, in onze buurlanden ligt dat 25 en zelfs 35%. "In het buitenland ontvangt zo'n 20% van de huurders een huursubsidie, hier is dat maar 5%."

"De private huurmarkt is flink aan het groeien sinds 2005, maar de meeste woningen zijn niet betaalbaar voor lage tot middellage inkomens." Maar die categorie heeft natuurlijk net het meeste nood aan betaalbare woningen.

De globale huurmarkt stijgt elk jaar ongeveer 1% meer dan de levensduurte. Maar als we focussen op de huurders met een laag inkomen, zien we dat zij met veel sterkere huurprijsstijgingen te maken krijgen. "In het onderste segment is de vraag dus véél groter dan het aanbod', dixit Geert. "Het probleem stelt zich vooral in de grootsteden, waar Brugge dus ook bijhoort en de rand er rond." Waar de koopprijs hoger ligt, zal de huurprijs ook gemiddeld hoger zijn.

lees ook