Copyright: Stefaan Temmerman

De vijf boeken die het leven van auteur en ondernemer Yasmien Naciri hebben veranderd

Yasmien Naciri (27) is een jonge vrouw die van vele markten thuis is: ze is auteur en ondernemer. Naciri is de oprichtster van de (ontwikkelings)hulporganisatie Amana vzw en van Fleks, een organisatie die jonge ondernemers wil stimuleren en hun talenten wil laten ontwikkelen. Zij stelt vandaag de 5 boeken voor die haar leven veranderd hebben. 

Als kind bracht Naciri uren door in de bibliotheek van Mol. Maar lezen lukt voor haar lang niet overal, "op de trein of waar er veel beweging is bijvoorbeeld niet". "In sommige koffiebars lukt het dan weer wel. Geroezemoes kan ik nog wel wegfilteren. Dus ik lees vooral in koffiebars en thuis. Als ik lees, is dat ook graag met een theetje erbij.  Sinds een dik jaar heb ik ook een e-reader en da's echt geweldig. Vooral omdat het handig is op vakantie, je kan dan ook makkelijk liggend lezen en het weegt niet te veel. Ik ben altijd onderweg, als ik dan ook nog eens boeken moet meenemen, begint dat wel echt zwaar te wegen."

Naciri, die bekend werd als columniste voor de krant De Morgen en die zelf het boek "Wij nemen het heft in handen" uitbracht, leest vooral non-fictie.  "Het lukt me niet om fictie te lezen, tenzij er een filosofische of spirituele betekenis achter zit.  Fictie gebaseerd op historische verhalen, zou ik nog wel lezen. Een doodnormale roman over de liefde of gebroken harten, zoiets lees ik echt niet graag." 

Toch bestaat er een kans dat we ooit nog een roman van Naciri zelf mogen verwachten. "Het is wel altijd een van mijn dromen geweest om een fictief verhaal neer te pennen. Dus dat is heel absurd. Maar ik kan mij er niet toe brengen. Ik denk dat het gewoon te maken heeft met de fictie die ik tot nu al gelezen heb, omdat die boeken mij niet genoeg boeien. Ik kan ook vaak films (en het einde ervan) voorspellen omdat ik er al zoveel gezien heb. Dat heb ik ook bij boeken."

1. "De mooiste vis van de zee" - Marcus Pfister

Het kleurrijke kleuterboekje "De mooiste vis van de zee" van Marcus Pfister, is het eerste boek waar Naciri mee op de proppen komt. "Het is een van de eerste boeken die ik ooit heb gelezen. Op de cover van het boek staat een vis met schubben in allerlei kleuren, waaronder enkele zilveren exemplaren. Dat boekje is me altijd bijgebleven omdat het gaat over vrijgevigheid en delen met anderen."

"Als je iets van jezelf afgeeft, word je daardoor niet armer. Dat is een boodschap die ik altijd van thuis heb meegekregen. Daarom doe ik ook veel vrijwilligerswerk." Naciri besteedt het grootste deel van haar tijd aan de hulporganisatie Amana vzw, die vooral focust op armoedebestrijding (in ons land en in Marokko) en aan de jeugdwerking Fleks, die jongeren ondersteunt die willen ondernemen. 

Het is een boekje over vrijgevigheid en delen met anderen

"Dit boekje visualiseert dit ook, op een zeer simpele manier. Het visje met de zilveren schubben is heel arrogant. Als je veel hebt, ben je je vaak niet bewust van wat je hebt. Op een moment beseft het visje ook: als ik één schub afgeef, maakt dat mij niet armer, het maakt mij gelukkiger, want ik maak andere mensen gelukkig. Die boodschap is me altijd bijgebleven." 

2. "Partir" - Tahar Ben Jelloun

De tweede keuze van Naciri is "Partir" (Weggaan) van de Marokkaanse schrijver Tahar Ben Jelloun.  "Dit heb ik als e-book gelezen", zegt Naciri. "Deze Marokkaanse auteur schrijft over verschillende personages, die op een zekere manier met elkaar verbonden zijn. Alles speelt zich af in Tanger, in de jaren 90, een periode waarin heel veel Marokkanen leefden met de droom om naar het buitenland te vertrekken. De personages zoeken ook allerlei manieren om die stap te zetten. Allerlei thema's komen aan bod: seksualiteit, homoseksualiteit, bedrog, hypocrisie...."

"Om een voorbeeld te geven: een van de mannelijke personages gaat een relatie aan met een rijke Spaanse man.  Zelf zegt hij dat geen homo is, maar hij verkoopt zich wel aan die rijke Spanjaard om toch maar naar daar te kunnen verhuizen. Zijn zus, die wel financieel onafhankelijk is, heeft andere ambities: zij wil dansen. Maar voor vrouwen hangt daar een heel taboe rond. Als je dat in het openbaar doet, ben je bijna een hoer. Het boek gaat over taboes en taboes doorbreken, over dingen die achter de schermen gedaan worden, over maskers dragen."

Een confronterend boek, maar ook wel fijn om te zien: komaan, gedaan met de hypocrisie 

Naciri vindt het een zwaar, maar ontluisterend en confronterend boek. "Het heeft mij gechoqueerd, het was niet het beeld dat ik van Marokko had. Ik ga er natuurlijk ook alleen maar op vakantie, om tijd met mijn familie door te brengen. Veel weet ik niet van Marokko. In het boek zitten ook clichés, maar tegelijkertijd was het wel een eye opener. De mening van de buren, je imago is er wel heel belangrijk. Voor de buitenwereld draag je een bepaald masker, maar achter de schermen doe je alles wat men normaal niet aan jou zou linken. Het is confronterend, maar ik vond het ook wel fijn om te zien: komaan, gedaan met de hypocrisie. Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn." 

3. "Wachten op Godot" - Samuel Beckett

"Wachten op Godot", het absurde toneelstuk van de Ierse schrijver en Nobelprijswinnaar Samuel Beckett, staat ook op het lijstje van boeken die het leven van Naciri veranderd hebben. De hoofdpersonages Vladimir en Estragon wachten, op een onbepaalde plek, met als enige herkenningspunt een boom, op Godot. 

"Ik heb eerst het toneelstuk gezien en pas daarna de tekst gelezen", legt Naciri uit. "Het is vooral het toneelstuk dat veel indruk op me gemaakt heeft. Ik begreep het eerst niet: het was zo absurd. Ik had wel snel door dat het ging over zingeving, dat ze wachten op iets, op iets wat zin geeft aan hun leven, want anders zouden ze niet wachten. En dat wachten alleen al geeft hen zin in het leven om een bepaald doel te bereiken, namelijk die persoon te ontmoeten die ze zouden moeten ontmoeten, die vreemde man."

MIj heeft het het gevoel gegeven: je moet sowieso niet wachten, want dan blijf je eeuwig wachten, maar je moet het echt zelf gaan opzoeken en doen

"Als je de vergelijking maakt en Godot niet als persoon bekijkt, maar als iets, dan vind ik dat heel interessant en fascinerend omdat wij inderdaad heel vaak op dingen wachten, in de hoop dat ze ons zin zullen geven of in de hoop dat iets ons zal helpen. Mij heeft het eerder het gevoel gegeven: je moet sowieso niet wachten, want dan blijf je eeuwig wachten, maar je moet het echt zelf gaan opzoeken en doen. Als je wacht op iets, kan je geen zin geven aan je leven. Dat is mijn mening, ik heb er een eigen verhaal rond gebreid."  

Net de onvoorspelbaarheid van dit verhaal kon Naciri dan ook uitermate boeien. "Omdat ik de afloop van dit verhaal niet kon voorspellen, hield ik er zoveel van. Ik was ook zelf oprecht aan het wachten op iets. " 

4. "Narziss en Goldmund" - Hermann Hesse

Ook het vierde keuzeboek van Naciri zit, net zoals haar vorige boeken, vol levenslessen en is van de hand van een Nobelprijswinnaar Literatuur: "Narziss en Goldmund" van de Duitstalige Zwitserse schrijver Hermann Hesse. "Bij Hesse ben ik terechtgekomen tijdens de Nederlandse les op de middelbare school. We hadden enkele fragmenten gekregen, onder meer uit "Siddhartha". Die spraken mij wel aan en zo ben ik erin getuimeld. "Narziss en Goldmund" is heel filosofisch en uitdagend. Het gaat ook weer over het leven."

"Narziss is de rationele, de intelligente en Goldmund is het tegenovergestelde: hij legt regels naast zich neer, is op zoek naar vrijheid. Het gaat erover hoe Narziss Goldmund probeert te overtuigen kennis op te doen. Goldmund komt uit een strenge familie. Hij zet zich er keihard tegenaf, hij gaat op zoek naar vrijheid. Het gaat weer over identiteit. Hij zoekt ook naar perfectie. Hij is heel aantrekkelijk, heeft veel relaties. Tijdens zijn hele zoektocht merk je dat hij niet weet wie hij is en dat hij ook niet weet wat zijn levensdoelen zouden kunnen zijn. Hij is zo hard op zoek naar iets wat hij niet kan benoemen en uiteindelijk ook niet vindt."

Toegeven dat je niet alles 100% zeker weet, vind ik heel bevrijdend

Wat Naciri zo fascinerend vindt aan het boek is dat er twee tegenpolen zijn die elkaar tegelijkertijd ook aanvullen, iets wat volgens haar een heel interessante wisselwerking oplevert." Naciri ziet in dit boek duidelijk parallellen met haar eigen levensverhaal.

"Vanaf mijn 17e ben ik ook op zoek gegaan naar zingeving in mijn leven. Wat wil ik hier bereiken? Ik wil iets achterlaten wanneer ik sterf. Ik wil mijn leven volledig benutten. Ik was jarenlang op zoek: van geloof tot ongeloof, van moslim zijn tot de twijfel hierover. Ben ik moslim omdat ik dat thuis heb meegekregen of geloof ik echt in een god? Ik vind het heel verrijkend om soms nog te twijfelen aan dingen. Ik heb wel het geluk gehad dat ik opgegroeid ben in een heel open omgeving: mijn familie is ook heel gemengd. Ik was hierdoor niet rebels, maar die zoektocht heeft me wel getekend. Ik zie mezelf nu als moslima, maar ik ben wel nog heel hard zoekende. Maar toegeven dat je niet alles 100% zeker weet, vind ik net heel bevrijdend." 

"Wat ik in mijn jeugd heel hard gemerkt heb, was: je moet 100% iets zijn en dat label op jezelf plakken. Ik ben dat nooit geweest. Ik ben heel spiritueel op dat vlak, zelfs op momenten dat ik dacht dat er geen god was, dacht ik wel dat er een entiteit was, maar ook daar was ik niet 100%  zeker van en ook als je gelooft, ben je daar niet 100% zeker van. Ik ben nu wel moslim, maar ook nog altijd zoekende. Dat durven toegeven en beseffen, is de enige manier om zelf kritisch te blijven en jezelf te bevrijden." 

5. "Het achterhuis" - Anne Frank

Van "Het achterhuis", het dagboek van Anne Frank, moet Naciri meteen toegeven dat ze het nooit helemaal heeft uitgelezen. "Dit is geen boek dat je graag leest. Maar ik heb er wel heel vaak fragmenten uit gelezen. Genocides en donkere hoofdstukken uit onze geschiedenis, blijven vaak erg abstract omdat ze vooral beschreven worden in cijfers. Maar wat veel te weinig wordt gedaan, is de verhalen van alle mensen die achter die cijfers schuilen naar voren brengen. Nu wordt dat wel vaker gedaan." 

"Het enige moment waarop ik de gezichten van de oorlog zag, was in het concentratiekamp Mauthausen dat ik bezocht heb met mijn school. Daar zagen we namen en foto's, maar dan nog ken je het hele verhaal niet. Wat is het verschil uiteindelijk tussen 1 of 2 miljoen slachtoffers? Maar wanneer je eerst een buur, dan een tweede buurman en dan nog een zou verliezen, dan zou je dat veel erger vinden. Het dagboek van Anne Frank heeft die menselijke touch. Het zorgde ervoor dat wij ons er allemaal in herkenden als tiener." 

Anne Frank is zo nuchter, ook over de dood, maar ze blijft ambitieus en ze wil iets achterlaten

"Zij droomde echt van een leven. Ze genoot nog van elke dag. In haar dagboek is ze soms donker. Enkele dagen later excuseert ze zich daarvoor in haar boek. Ik krijg daar opnieuw kippenvel van wanneer ik dat vertel. Het is heel confronterend. Ze is zo nuchter, ook over de dood, maar ze blijft ambitieus en ze wil iets achterlaten. Dit heeft mij heel hard doen beseffen dat wij veel te weinig stilstaan bij de individuele verhalen tijdens genocides, oorlogen, in de vluchtelingencrisis, ... We zien alleen cijfers, maar we mogen niet vervreemd geraken van de verhalen."

Herbekijk de aflevering van "Winteruur" waarin Yasmien Naciri een fragment uit het dagboek van Anne Frank koos: 

Video player inladen...

Zin in meer boekentips? Ga dan naar de website langzullenwelezen.be. Neus rond in de boekenkast van andere lezers en ontdek wat zij van gelezen boeken vinden.