Elia wil flexibele consumenten belonen met lagere energiefactuur

Elia, de beheerder van het hoogspanningsnet, wil dat de consument in de komende jaren centraler komt te staan in ons energiesysteem. Zo moet het mogelijk worden om particulieren met batterijen, warmtepompen of zonnepanelen te belonen als ze hun investering flexibel inzetten om het elektriciteitsnet in evenwicht te houden. Elia wil snel testprojecten opstarten.

Vandaag heeft de consument weinig directe voordelen bij de energietransitie. Hij betaalt er vooral voor. Elia wil dat omkeren en de voordelen tot bij de consument brengen, luidt het in een nieuwe visienota van het bedrijf. Het komt erop neer dat consumenten er financieel beter van worden als ze hun eigen energieverbruik en -productie flexibel inzetten. Nu wordt de productie nog volledig op de vraag afgestemd, maar door de toename van hernieuwbare energie zal de vraag de verwachte productie moeten volgen.

Hoe zou dat concreet werken? "Je zal contracten kunnen afsluiten waarin bijvoorbeeld staat dat je elektrische wagen pas wordt opgeladen als de elektriciteitsprijs onder een bepaald niveau zakt. En die lage prijzen zijn er als er overschotten zijn. Omgekeerd zou op piekmomenten de warmteboiler bijvoorbeeld een tweetal uren uitgeschakeld kunnen worden", legt Elia-woordvoerster Marleen Vanhecke uit. Het principe van flexibele capaciteit wordt nu al toegepast bij grote bedrijven die veel elektriciteit verbruiken.

Maar, zo benadrukt Elia, het is niet de bedoeling om mensen in de kou te zetten. "De dienstverlening moet net verbeteren", zegt Vanhecke. Daarom is er onder meer nood aan een open communicatieplatform dat alle data rondstuurt naar alle betrokken spelers. Elia roept alle geïnteresseerde marktpartijen op om deel te nemen aan een testomgeving om concepten uit te testen en later eventueel breder uit te rollen. België kan hierin een voorloper worden, luidt het.

Om de plannen uit te voeren, moeten wel eerst overal slimme digitale meters staan. En laat de uitrol daarvan nu net niet van een leien dakje lopen. Vlaamse minister van Energie Bart Tommelein stelde de uitrol van de digitale meters in Vlaanderen met een half jaar uit, tot 1 juli 2019. Het bedrijf dat de aanbesteding binnenhaalde, kan niet op tijd leveren. Bovendien zijn er twijfels of de regeling die de uitrol mogelijk maakt, wel een toetsing met de grondwet zou doorstaan.