Video player inladen ...

Kan Spanje straks een stokje voor de brexit steken?

Spanje dreigt met een veto tegen de huidige brexitdeal. Gibraltar verlaat straks samen met het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie. De Spaanse eerste minister Pedro Sanchez vindt dat de huidige brexitdeal hem geen garantie geeft dat Spanje zijn aansprakelijkheid op het gebied kan behouden. Zondag komen de regeringsleiders samen op een speciale brexittop. Hij verwacht tegen dan een schriftelijke verduidelijking van de Britse premier Theresa May. Als er geen duidelijkheid komt dreigt hij ermee het brexitakkoord te blokkeren. 

Gibraltar is gelegen in het Zuiden van Spanje, maar valt onder de verantwoordelijkheid van het Verenigd Koninkrijk. Spanje probeert al jaren zijn greep over het gebied te versterken. Met de brexit ziet de Spaanse premier Pedro Sanchez hier een nieuwe kans voor. 

Hij vindt namelijk dat Gibraltar niet als een onderdeel van het Verenigd Koninkrijk mag beschouwd worden tijdens de brexitonderhandeling. Sanchez wil zelf met het Verenigd Koninkrijk of met Gibraltar tot een akkoord komen. Maar in de huidige brexitdeal staat nergens dat de onderhandelingen over Gibraltar los staan van de overeenkomsten die gemaakt worden tussen de EU en Groot-Brittannië. Ook in de politieke verklaring die de toekomstige relaties tussen Europa en Groot-Brittannië regelt, staat geen woord over Gibraltar. Daarom dreigt hij nu met een veto als er niet meer duidelijkheid komt.

De Gibraltar-kwestie?

Spanje moest in 1704 Gibraltar afstaan aan het Verenigd Koninkrijk. Vanaf dan viel de rots gelegen in het Zuiden van Spanje onder de Britse soevereiniteit.  Het is een Brits overzees gebied en maakt dus geen deel uit van het Verenigd Koninkrijk zelf. Gibraltar heeft een eigen bestuur, maar sommige bevoegdheden zoals defensie en buitenlandse zaken vallen onder de verantwoordelijkheid van het Verenigd Koninkrijk.

Spanje maakt aanspraak op de rots van Gibraltar. Het wil al jaren meer zeggenschap over het gebied. De Spaanse soevereiniteit werd bij referenda meermaals verworpen door de Gibraltarezen, die zich door en door Brits voelen. Met de nakende brexit ziet Spanje opnieuw een kans om meer macht over het gebied te verwerven.

Waardeloos veto?

Op zondag is er een speciale brexittop. Sanchez dreigt ermee dan zijn veto uit te spreken. Maar op zondag wordt er helemaal niet gestemd over het akkoord. Die stemming volgt pas later. Bovendien is er voor het akkoord over de brexitdeal een gekwalificeerde meerderheid (55% van de lidstaten, die tenminste 65% van de EU-bevolking vertegenwoordigen) nodig. 

De houding van de Spaanse permier kan verklaard worden door het feit dat het binnenkort verkiezingen zijn in het Spaanse Andalusië. Andalusië grenst aan de rots van de Gibraltar. Mogelijks probeert Sanchez hiermee stemmen te winnen.