Manifestanten oog in oog met de oproerpolitie op de weg van Saint-Denis naar Saint-Benoit. AFP or licensors

Ook gele hesjes op eiland Réunion: "In de bergen ben je op je gemak, in de steden is het niet te doen"

Ook in het Franse overzeese departement Réunion voeren de gele hesjes actie. De Vlaming Patrick Hofman is er half november aangekomen voor vakantie, maar op zaterdag 17 november zijn de acties begonnen. En er heerst chaos, zo zegt hij, de winkelrekken zijn leeg en het is aanschuiven voor brandstof. De situatie is aan het escaleren, en de mensen van wie hij een gîte huurt, vrezen voor een heuse opstand.  

Toen Patrick Hofman en zijn vrouw op 14 november aankwamen op Réunion, een tropisch eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Madagaskar, was alles rustig. Net zoals in Frankrijk werd op Réunion op zaterdag 17 november echter een actiedag gehouden tegen de hoge brandstofprijzen, en sindsdien lopen de zaken er in het honderd, zo zei Hofman aan de redactie. 

De gele hesjes begonnen met blokkades, "een kruispuntje hier, een kruispuntje daar", maar de toestand is geëscaleerd. In de stad Saint-Louis, in het zuidwesten van het eiland, waar het gezin Hofman verblijft, zijn actievoerders 's nachts begonnen met vuurtjes te stoken, vuilnisbakken in brand te steken, en ook andere zaken.   

Maandag werd er een avondklok ingesteld, van 21 uur tot 6 uur 's morgens mocht men niet buiten, en de verkoop van alcohol werd verboden, maar blijkbaar heeft dat weinig uitgehaald, zo zei Patrick Hofman. Intussen is de avondklok opgeheven, omdat er vandaag nog maar een derde van de blokkades overbleef van de afgelopen dagen - een twaalftal -, en het de afgelopen nacht rustig is gebleven, zo meldt de prefectuur van het eiland. 

Toch voelt Hofman zich nog betrekkelijk veilig. "Wij zitten redelijk achterin in een gîte die niet echt langs de baan ligt, maar als we 's morgens naar het dorp of de stad rijden om een paar baguettes te halen [...], dan zijn er langs alle kanten vernielingen". Vuilbakken worden overal in brand gestoken en er worden ook auto's in brand gestoken.

De plaatselijke mensen van wie hij het vakantiehuis gehuurd heeft, hebben volgens Hofman wel schrik. Zij vrezen dat het tot een heuse opstand zal komen. 

Hofman zei dat er ook gezegd wordt dat er "hier en daar" al een dode gevallen is, maar dat hij dat niet kon bevestigen omdat er geen kranten te verkrijgen zijn. Dat blijkt echter niet te kloppen, wel is een lid van de oproerpolitie een hand verloren toen een van de granaten onverwacht ontplofte in zijn voertuig. 15 andere politieagenten zijn licht gewond geraakt. 

Manifestanten hebben brandjes gesticht in de hoofdstad Saint-Denis. AFP or licensors

"In de bergen zie je niemand"

De vakantie is dus niet echt geworden wat de familie Hofman ervan verwachtte, maar ze trachten er het beste van te maken. 

"We trachten het eiland een beetje te bezoeken, en we moeten heel vroeg vertrekken, dus rond 5 uur 's morgens, om iets te zien", zei Patrick Hofman."En dan na de middag staan we eigenlijk continu aan te schuiven, van blokkade tot blokkade."

Die blokkades zijn erg chaotisch want er is geen centrale organisatie, zei Hofman. De manifestanten aan elke blokkade beslissen zelf wat ze gaan doen. Sommige groepen sluiten de weg volledig af, andere manifestanten laten 2 mensen door per 5 minuten, of 10 om de 20 minuten, allemaal beslissen ze uiteindelijk zelf wat ze doen. 

De Hofmans zitten dus vast, maar ze lossen dat op door in de bergen te gaan wandelen. "Daar zie je niemand, daar ben je op je gemak, maar in de steden is het niet te doen, zelfs de ambulances zijn nu in staking." 

Lege rekken in een winkel in Saint-Louis. (Foto: Patrick Hofman)

Geen leger of politie gezien

President Emmanuel Macron had gezegd dat hij het leger naar Réunion zou sturen, en er zou inmiddels een eenheid aangekomen zijn. 

Zelf heeft Hofman echter nog geen soldaten gezien, zelfs de gendarmerie heeft hij nog niet zien optreden in Saint-Louis. 

Aan de andere kant van het eiland, in het noorden waar de hoofdstad en de  havenstad Le Port liggen, is de oproerpolitie wel degelijk al tussenbeide gekomen. Agenten in gepansterde wagens hebben er al de wapenstok en traangas gebruikt om manifestanten te verspreiden en het nachtelijk geweld in te dijken. 

Mensen staan aan te schuiven om te kunnen tanken. AFP or licensors

Lege winkels, weinig vliegtuigbenzine

Ondertussen beginnen de voorraden op het eiland op te raken. Vanmorgen heeft Patrick Hofman bijna 2 uur aangeschoven om voor 30 euro diesel te kunnen kopen, en in de winkels zijin er bijna geen eieren of vlees meer te vinden.

"We hebben nu gehamsterd eigenlijk", zo zei hij, "in 4, 5 winkels binnen geweest om toch iets te kunnen vinden." Volgens Hofman worden de winkels ook aangemaand door de gele hesjes om te sluiten, ze worden dus bedreigd. 

De schaarste wordt mogelijk ook veroorzaakt doordat de manifestanten de enige commerciële haven van het eiland, Le Port, geblokkeerd hebben en geen goederen willen doorlaten buiten medische hulpmiddelen.  

Ook vliegtuigbenzine is er bijna niet meer, en de vliegtuigen moeten naar het nabijgelegen Mauritius vliegen om daar bij te tanken. Volgens Hofman dreigt daar nu echter ook een tekort te ontstaan, en hij zei niet te weten of hij wel volgens plan terug naar België zal kunnen keren. 

Volgens Franse media kunnen vliegtuigen wel degelijk nog naar Mauritius of Nairobi in Kenia vliegen, om daar dan hun tanks te vullen.  Mogelijk raken de Hofmans dus toch nog naar huis.