40 jaar geleden werd homo-boegbeeld Harvey Milk vermoord

In San Francisco en in de wereld wordt de moord op Harvey Milk herdacht, een van de eerste openlijk homoseksuele politici in de VS. Veertig jaar nadat hij werd doodgeschoten is Milk een rolmodel en een boegbeeld. Zijn gezicht staat op een postzegel; zijn naam hangt aan een luchthaven en een marineschip.

Vanavond is er een kaarsenwake en een stille optocht in San Francisco, van Harvey Milk Plaza naar het stadhuis. Ter ere van Harvey B. (Bernard) Milk. Wie was die man en waarom is hij een rolmodel voor veel homo-activisten?

Pionier

Milk, New-Yorker van joodse afkomst, dreef een fotowinkel in San Francisco en was daar getuige van veel discriminatie. Hij was geëngageerd, maar ontmoette veel weerstand, eerst ook binnen de homobeweging zelf. Na twee mislukte pogingen werd Milk in 1977 verkozen in de gemeenteraad van San Francisco, de "Board of Supervisors". Hij verzette zich onder meer tegen het gedwongen ontslag van homoseksuele leerkrachten. Harvey Milk was een van de eerste openlijke homo's in een publieke functie in de States. 

Nog geen jaar later, op 27 november 1978, werden hij én de burgemeester van San Francisco, George Moscone, doodgeschoten door ex-gemeenteraadslid Dan White. De aanleiding was een politiek geschil over een eventuele herbenoeming van Dan White in de gemeenteraad. Dianne Feinstein, vervangend burgemeester van San Francisco, kondigde de dubbele moord geschokt aan:

Video player inladen ...

De afwikkeling van de moorden verliep onrustig. Dan White werd schuldig bevonden aan doodslag, niet aan moord en werd "verminderd aansprakelijk gesteld". Hij kreeg zeven jaar gevangenisstraf en kon na vijf jaar vrijkomen. Na de uitspraak braken er rellen uit in San Francisco, de White Night riots, met veel gewonden en politierazzia's in homobars. 

Postume eer

Harvey Milk werd een martelaar en een boegbeeld voor de homobeweging, niet enkel in de Verenigde Staten, maar ook daarbuiten. Zijn gezicht staat op een postzegel; een bevoorradingsschip van de Amerikaanse marine is naar hem genoemd en binnenkort ook een terminal van de internationale luchthaven van San Francisco. In 2009 kreeg Harvey Milk postuum de Presidential Medal of Freedom, de hoogste Amerikaanse onderscheiding, van Barack Obama: 

Video player inladen ...

Het verhaal van Harvey Milk werd de afgelopen jaren op vele manieren verteld. In de documentaire “The times of Harvey Milk” (1984, bekroond met een Oscar voor beste docu), in een opera, in het oratorium “I am Harvey Milk” en vooral in de film “Milk” (2008) van Gus Van Sant, met Sean Penn in de hoofdrol: 

Video player inladen ...

De moord op Harvey Milk werd in het wereldnieuws overschaduwd door een gebeurtenis van negen dagen eerder in 1978: de collectieve, gedwongen "zelfmoord" van 900 leden van de "Peoples Temple", de sekte van dominee Jim Jones in Guyana. Er was een link met Harvey Milk: Milk woonde de bijeenkomsten van Jones af en toe bij, toen die nog in Californië was, en kreeg ook steun bij zijn verkiezing. Bij de slachtoffers van de Jones-sekte waren naar verluidt ook veel homo’s.