Stroomtekort in januari? Hoe bereidt u zich als bedrijf en als werknemer nu al voor?

HR-dienstverlener SD Worx raadt bedrijven aan om nu al goeie afspraken te maken met hun werknemers voor het geval het afschakelingsplan in werking treedt. Juridisch adviseur, Geert Vermeir, geeft een aantal tips om een eventuele stroomafkoppeling goed door te komen. 

Bij een dreigend stroomtekort kan de overheid overgaan tot het afkoppelen van bepaalde zones van het stroomnet. Dat is het zogenaamde afschakelplan. Volgens Elia, de beheerder van het Belgische hoogspanningsnet, bestaat er een kans dat het afschakelplan in de maanden januari en februari in werking moet treden.  "Daarom bereiden de bedrijven en de werknemers zich best nu al voor", zegt Geert Vermeir van SD Worx. 

Kijk nu al op de website of uw gemeente of straat onder het afschakelplan valt

Bedrijven en werknemers kunnen nu al bij hun distributienetbeheerder (Elia, Infrax,... ) gedetailleerde informatie vinden over het afschakelplan, per gemeente en per straat. Daarbij is de volgende site erg handig. 

https://economie.fgov.be/nl/themas/energie/bevoorradingszekerheid/elektriciteitsschaarste/afschakelplan/mijn-straat-betrokken

Hier vindt u of een straat wel of niet kan afgeschakeld worden, en in welke zone ze ligt.

Maak afspraken om eventueel vroeger te beginnen werken

"Als het afschakelplan in werking treedt, dan zal dat in eerste instantie tussen 17u en 20u 's avonds zijn", zegt Vermeir, "want dat is hét piekmoment voor het verbruik van elektriciteit in de winter."

Als bedrijf kunt u dus het uurrooster van uw werknemers tijdelijk wijzigen zodat ze vroeger kunnen starten en ook vroeger kunnen stoppen. Maar zo'n alternatief werkrooster in het arbeidsreglement opnemen, kan enkel in samenspraak met de werknemers of hun vertegenwoordigers en kost dus tijd. 

"Je begint er dus best nu al mee", zegt Geert Vermeir. En bij de afkondiging van het afschakelplan is het belangrijk om de werknemers liefst 24 uur op voorhand te verwittigen van het nieuwe startuur. 

Maak afspraken over glijdende uurroosters

Met een glijdende uurrooster kunt u als werknemer in principe zelf bepalen wanneer u begint en stopt met werken, bijvoorbeeld starten tussen 7u en 10u. Maar u moet altijd wel rekening houden met de goede werking van het bedrijf.

In uitzonderlijke omstandigheden, zoals bij een stroomtekort, kan de werkgever u dus vragen om bijvoorbeeld om 7u te beginnen. Ook hier is het dus belangrijk om er op voorhand afspraken over te maken. 

Werk thuis of op een andere plek

Ook thuis werken of op een ander kantoor van het bedrijf waar wel electriciteit is, is een mogelijkheid. Maar ook hierover moeten op voorhand afspraken zijn gemaakt tussen werkgever en werknemer. 

Kan ik tijdelijke werkloosheid inroepen wegens overmacht?

"Er bestaat een vorm van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, waarbij de RVA een uitkering geeft aan de werknemer die niet kan werken", zegt Geert Vermeir. "Maar dat geldt enkel als het gaat over een volledige dag dat er niet kan worden gewerkt. Hier gaat het over een onderbreking van een paar uur, en dan is tijdelijke werkloosheid geen optie."

Krijg ik mijn loon als ik door de stroomonderbreking niet heb kunnen werken?

In principe geldt voor werknemers de stelregel: geen prestatie is ook geen loon. Maar in geval van een afschakeling door stroomtekort geldt de uitzondering van de "begonnen werkdag", legt Vermeir uit.

De werknemer behoudt dan zijn volledig loon. Vergelijk het met een werknemer die in de loop van de dag ziek wordt en naar huis gaat. Ook hij behoudt zijn volledig loon.  

Wat als ik door een stroomonderbreking niet op mijn werk geraak?

Dit kunt u vergelijken met bijvoorbeeld een staking bij het openbaar vervoer, zegt Vermeir. Als die voldoende op voorhand is aangekondigd, dan gaat de wetgever er van uit dat u een alternatief kunt vinden om alsnog op het werk te geraken of u kunt ook een (halve) dag verlof nemen. Maar altijd in samenspraak met uw werkgever, zegt Vermeir. 

De gouden regel: bereid nu al een plan B voor

"Laten we hopen dat een stroomtekort uitblijft", zegt Geert Vermeir. Maar voor het geval het zich toch voordoet is het belangrijk om een plan B klaar te hebben. "Informeer u dus en maak de nodige afspraken om zonder al te veel problemen de stroomafkoppeling door te komen."