Verliest de "stekkertrekker" de  verkiezingen?

Verliest de "stekkertrekker" de verkiezingen die erop volgen? Uit het verleden blijkt dat daar geen eenduidig antwoord op gegeven kan worden. Politicoloog Nicolas Bouteca (UGent) overloopt de verkiezingsresultaten van enkele partijen die de stekker uit de regering trokken.

Premier Charles Michel (MR) zoekt samen met zijn viceministers naar een oplossing over het VN-migratiepact.  Voor N-VA is het duidelijk: "een regering die naar Marrakech gaat, steunen wij niet".  Wordt er toch een oplossing gevonden of valt de regering? En wat betekent dat dan voor de partij die het vertrouwen heeft opgezegd? Mogen we stellen dat de partij die de regering laat vallen, de volgende verkiezingen verliest?

Lees verder onder de foto

"Politici denken dat vaak", zegt Nicolas Bouteca in "De wereld vandaag"."Niemand wil de stekker eruit trekken, omdat men denkt dat de "stekkertrekker" de verkiezingen zou verliezen. Maar dat is geen wet die in een steen gebeiteld staat."  

Open VLD en Volksunie verliezen verkiezingen na het uittrekken van de stekker

In 2010 trok toenmalig Open VLD-voorzitter Alexander De Croo omwille van de BHV-kwestie de stekker uit de regering. Open VLD verloor toen ook de verkiezingen, ze verloren vijf zetels. "Maar had dat te maken met het feit dat Open VLD het vertrouwen in de regering had opgezegd of had het te maken met de algemene achteruitgang van de partij op dat moment", stelt Bouteca. "Ook het thema van de verkiezingen toen, staatshervorming, lag de Open VLD niet echt", gaat Bouteca verder. "Dus moeilijk te zeggen in dit geval."

Lees verder onder de foto

Een ander voorbeeld is dat van de Volksunie die in 1991 de stekker uit de regering trekt. Ook zij verliezen uiteindelijk de daaropvolgende verkiezingen. "Maar ook hier ging het al een langere tijd slecht met de partij", zegt politicoloog Bouteca.

Leo Tindemans toont dat verkiezingen ook gewonnen kunnen worden

Een ander verhaal en misschien wel het meest bekende voorbeeld is dat van Leo Tindemans (CVP) in 1978. Hij trekt de stekker uit de regering wanneer hij zegt: "de grondwet is geen vodje papier". Bij de verkiezingen daarna ging de CVP een zetel vooruit en haalde Tindemans zelfs één miljoen voorkeurstemmen bij de Europese verkiezingen in 1979. 

Lees verder onder de foto

Volgens Bouteca is het eerder het thema van de verkiezingen dat bepaalt of een partij wint of verliest. "Als een partij een bepaald thema goed kan uitspelen, dan kan je daarmee de verkiezingen winnen of verliezen", zegt hij. "Als N-VA nu de stekker uit de regering trekt, dan weet ik niet of ze daarbij veel zouden verliezen."

Als N-VA de stekker eruit trekt, weet ik niet of ze veel kiezers zullen verliezen

Nicolas Bouteca, politicoloog aan de UGent

Bouteca haalt als voorbeeld de gemeenteraadsverkiezingen aan. "Daar stond het migratiethema ook centraal en hebben ze toch een aantal kiezers verloren aan Vlaams Belang. Het is misschien wel een risico om de stekker er uit te trekken, maar anders denk ik, als je niets doet als N-VA dan ben je die kiezers misschien sowieso kwijt. Maar doe je wel iets dan kan je misschien nog kiezers gaan veroveren bij de CD&V", besluit Bouteca.