Factcheck: kloppen de beweringen uit de onlinecampagne van de N-VA?

De N-VA lanceerde gisteren een controversiële campagne op sociale media. De bedoeling was om op een laagdrempelige manier uit te leggen waarom de N-VA tegen het VN-migratiepact is. Die campagne is intussen offline gehaald, maar de partij zegt wel nog steeds achter de inhoud ervan te staan. Maar in hoeverre klopt de inhoud van de campagne? 

Het is belangrijk te weten dat het migratiepact 23 doelstellingen telt. Om die doelstellingen te bereiken geeft het pact de keuze uit een aantal actiepunten of beleidsopties. De slogans die N-VA gebruikte, verwijzen in de meeste gevallen naar die keuze-opties en niet naar de doelstellingen of engagementen. 

1. N-VA: VN-migratiepact = toegang tot sociale rechten, ook voor illegalen

In het migratiepact staat dat legale migranten inderdaad toegang moeten hebben tot “sociale rechten”. Een migrant die legaal in het land is en belastingen betaalt, moet recht hebben op sociale zekerheid. Dat verandert niets aan de Belgische wetgeving.

Maar “illegale” migranten moeten geen toegang krijgen tot sociale zekerheid. Wel tot “basisdiensten”. Landen kunnen zélf bepalen tot welke basisdiensten. Dat laatste was een onderhandelingseis van België en die is ingewilligd.

In België heeft elke vrouw die moet bevallen bijvoorbeeld recht op toegang tot een ziekenhuis, of ze nu legaal in het land is of niet. Maar België wordt door het migratiepact niet verplicht om een “irreguliere” migrant een woonst of een leefloon aan te bieden.

Conclusie: deze stelling is niet correct

2. N-VA: VN-Migratiepact = versoepeling procedures gezinshereniging

Aanvankelijk stuurde de tekst wel degelijk aan op een versoepeling van de mogelijkheid tot gezinshereniging, maar op vraag van de Belgische Dienst Vreemdelingenzaken is dat uit de tekst verdwenen.

Volgens het pact blijft het de bevoegdheid van een land om te bepalen wie het op een legale manier laat overkomen. Deze paragraaf vraagt ook niet om iedereen het recht te geven op gezinshereniging. Er wordt wel voor gepleit om de toegang tot procedures om gezinshereniging aan te vragen te vergemakkelijken. Let wel: dit is voor legale migranten. Maar de procedures zelf moeten niet vergemakkelijkt worden.

Het pact verwacht ook dat landen gezinshereniging niet onmogelijk maken. Dat is vooral bedoeld voor enkele Golfstaten waar legale migranten nooit gezinsleden kunnen laten overkomen. In België zijn er redelijke voorwaarden verbonden aan gezinshereniging en zelfs een verstrenging van die voorwaarden is mogelijk met het pact.

Conclusie: deze stelling is niet correct

3. N-VA: VN-Migratiepact = illegaal verblijf niet langer strafbaar

Het migratiepact stelt dat migranten die het land binnenkomen met de hulp van een smokkelaar daar niet voor kunnen gestraft worden. Maar nergens staat dat een land geen sancties kan opleggen tegen illegale toegang of verblijf. Die sancties moeten wel "proportioneel, rechtvaardig en niet-discriminerend" zijn. De huidige Belgische regels worden helder uitgelegd in dit document

Conclusie: deze stelling is niet correct

4. N-VA: VN-Migratiepact = focus op behoud eigen cultuur van de migrant

Landen worden inderdaad aangemoedigd om te vechten tegen vooroordelen en racisme en om rekening te houden met culturele gevoeligheden van migranten. Maar er staat evengoed dat migranten geacht worden de wetten en de gewoonten van het land van aankomst te respecteren. De tekst impliceert niet dat bepaalde wetten, zoals het boerkaverbod, moeten worden afgeschaft.

Volgens de N-VA geeft het pact migranten ook de mogelijkheid om bijvoorbeeld behandeling door een arts van het andere geslacht te weigeren. Maar in de tekst staat enkel dat medisch personeel opgeleid kan worden om tijdens de behandeling van kinderen en andere kwetsbare mensen rekening te houden met cultureel gevoelige zaken.

Conclusie: deze stelling is deels correct

5. N-VA: VN-Migratiepact = verbod op terugsturen illegale gezinnen

Dat is nergens in de tekst terug te vinden. Integendeel: er staat dat landen van herkomst verplicht zijn hun burgers terug te nemen. Dat was tijdens de onderhandelingen een toegeving die zeer moeilijk te slikken was door de Afrikaanse landen.

Conclusie: deze stelling is niet correct

6. N-VA: VN-Migratiepact = opsluiting van illegalen moeilijker maken

Het klopt dat de tekst zegt dat opsluiting van migranten zo kort mogelijk moet zijn en enkel als laatste redmiddel. Als migranten in België worden opgesloten, is dat al “als laatste redmiddel”, al is daar discussie over.

Over het opsluiten van kinderen stond aanvankelijk dat lidstaten dat niet meer zouden doen. Dat is vervangen door: "Landen zullen werken naar het einde van de praktijk van opsluiting van kinderen". Kinderen opsluiten kan dus nog.

Conclusie: deze stelling is niet correct