Video player inladen...

Voyager 2 verlaat ons zonnestelsel als tweede ruimtetuig ooit

Voor de tweede keer in de geschiedenis heeft een ruimtesonde de interstellaire ruimte bereikt, het deel voorbij ons zonnestelsel. Dat heeft ruimtevaartorganisatie NASA bekendgemaakt. Voyager 2 is 41 jaar geleden gelanceerd en was oorspronkelijk bedoeld om slechts een vijftal jaar door de ruimte te vliegen. Ondertussen vliegt de sonde aan 55.000 kilometer per uur verder, op weg naar plaatsen waar we amper iets over weten.

20 augustus 1977. Vanop de lanceerbasis van Cape Canaveral in Florida wordt het onbemande ruimtetuig Voyager 2 gelanceerd. Oorspronkelijke doel van de missie: de gasreuzen Jupiter, Saturnus en hun ringen en manen bestuderen. Maar omdat Voyager 2 nog genoeg brandstof heeft, vliegt hij in de jaren ’80 ook nog tot bij Uranus en Neptunus.

41 jaar later zoeft de Voyager 2 nog altijd verder aan snelheden van 55.000 kilometer per uur en meer. Ondertussen is de ruimtesonde al 18 miljard kilometer van de Aarde verwijderd. Toch is er nog steeds communicatie met de sonde mogelijk. Al duurt het van op die afstand wel ongeveer 16,5 uur vooraleer een signaal van de Voyager 2 de aarde bereikt.

Lees verder onder de foto

Foto van Neptunus door de Voyager 2 in 1989

Onbekend gebied

De geruchten deden al een tijdje de ronde, maar de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft vandaag officieel bekendgemaakt dat de Voyager 2 de heliosfeer verlaten heeft. Dat is het gebied waarin de zonnewind de overheersende stroom van deeltjes is. Buiten de heliosfeer heeft de zon bijna geen invloed meer en neemt de kosmische straling toe. Van dit gebied is nog bijna niets geweten.

Je smartphone heeft 200.000 keer meer geheugen dan de Voyagers

Suzanne Dodd, projectleider NASA

Aan de hand van de meetgegevens van de Voyager 2 besluit NASA dat de sonde zich sinds 5 november in de interstellaire ruimte begeeft, het deel waar geen sterren en planeten zijn. De dichtstbijzijnde ster, Proxima Centauri, ligt op 4,2 lichtjaar van ons. Maar om daar te geraken zou Voyager 2 nog zeker 40.000 jaar moeten vliegen. Volgens schattingen zou het ruimtetuig nog slechts voor ongeveer 7 jaar brandstof hebben.

Lees verder onder de afbeelding

Grafische voorstelling van de rand van ons zonnestelsel

In de strikt wetenschappelijke betekenis hebben zowel Voyager 1 als 2 het zonnestelsel nog niet volledig verlaten. Ook voorbij de heliosfeer zweven er nog komeetachtige objecten die beïnvloed worden door de zwaartekracht van de zon. 

Geen echte primeur

De titel van eerste ruimtetuig ooit dat de interstellaire ruimte bereikte, ging in 2012 al naar de Voyager 1. De twee Voyagers maken deel uit van dezelfde missie en werden bijna gelijktijdig gelanceerd. Voyager 1 werd twee weken na Voyager 2 gelanceerd, maar kon via een kortere weg wel sneller de interstellaire ruimte bereiken. Voyager 1 bevindt zich ondertussen op bijna 21 miljard kilometer van de Aarde.

Het grote verschil is wel dat enkele belangrijke meetinstrumenten van Voyager 1 al jaren stuk zijn. NASA hoopt zo dat Voyager 2 nog meer data kan verzamelen over de interstellaire ruimte. Dat de twee ruimtetuigen 41 jaar na de lancering nog steeds door de ruimte reizen, is indrukwekkend. "Je moet je inbeelden welke technologie er toen was. Je smartphone nu heeft 200.000 keer meer geheugen dan de Voyagers", zegt Suzanne Dodd, projectleider bij NASA in een Youtube-filmpje.

Nog steeds worden de Voyagers beschouwd als de twee ruimtetuigen die de meeste informatie konden verzamelen over de planeten Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Beide sondes hebben ook een gouden grammofoonplaat aan boord met daarop basisinformatie over onze planeet en haar bewoners voor mochten de Voyagers ooit door buitenaards leven worden ontdekt. Al lijkt de kans dat dat ooit gebeurt zeer klein.

De NASA gaf beeldmateriaal vrij dat de ruimtesondes konden maken, en ook animatie van de lancering van beide sondes:

Video player inladen...