Video player inladen ...

Kunstenaar laat publiek in Londen ijsblokken knuffelen om aandacht te vragen voor klimaatverandering 

In Londen is momenteel een bijzondere en zeer tijdelijke openluchtexpo te zien aan het museum Tate Modern. Kunstenaar Olafur Eliasson plaatste 24 grote blokken van eeuwenoud ijs aan de oevers van de Thames. Het doel is de bezoekers meer bewust te maken van de effecten van de klimaatverandering. 

Het project "Ice Watch London" is een samenwerking van de IJslands-Deense kunstenaar Olafur Eliasson met Minik Rosing, een geoloog uit Groenland. Het doel is de effecten van klimaatverandering dichter bij huis te tonen. Bezoekers en voorbijgangers mogen de blokken aanraken, knuffelen en er zelfs aan likken zodat ze kunnen voelen hoe het ijs langzaamaan wegsmelt. Er staan 24 blokken aan Tate Modern en in de stad staan er ook nog 6. 

Eliasson is vooral bekend van de installatie "The weather project", die in 2003 twee miljoen mensen naar Tate Modern lokte. Hij hing toen een gigantische zon in de grote turbinehal van het museum. In zijn werk focust hij vaak op het milieu. 

De kunstenaar onderzoekt nu hoe het gedrag van mensen veranderd kan worden door kunst. "Ik heb de gevolgen van ervaring onderzocht", vertelt Eliasson aan The Guardian. "Wat betekent het om iets te ervaren? Verandert het je of verandert het je niet? Cijfers en statistieken alleen veroorzaken maar kleine veranderingen. Om een massale gedragsverandering te creëren (die er nodig is om de klimaatverandering aan te pakken), moeten we die cijfers in iets emotioneels omzetten, moeten we het fysiek tastbaar maken." 

Daarom ging Eliasson in de Nuup Kangerlua, een fjord in het westen van Groenland, ijsblokken ophalen en bracht hij ze in grote diepvriescontainers naar het Verenigd Koninkrijk (zie video hieronder, beelden van Studio Olafur Eliasson).  Het gaat om blokken tussen 1,5 en 6 ton die natuurlijk afgebroken zijn van de ijskappen in Groenland. 

(lees verder onder de video) 

Video player inladen ...

Het publiek wordt uitgenodigd om de blokken aan te raken en ermee in interactie te gaan. "Rol erover, klim erop, luister ernaar", zegt Eliasson, die benadrukt dat dit het doel van het project is.

De ijsbergen bestaan uit gecompresseerde sneeuw. Elk blok bevat dan ook kleine luchtbellen. Wanneer je je oor er tegenaan legt, hoor je een geplop en een bruisend geluid. "Het mooie geluid dat je hoort, is het geluid van lucht die gevat is vooraleer we onze atmosfeer zijn gaan vervuilen", zegt geoloog Rosing. "Die lucht is 10.000 jaar, misschien zelfs 100.000 jaar geleden, opgesloten. Zo rook lucht dus vooraleer wij de aarde en de lucht zijn beginnen te vervuilen. Je kan het smeltwater ook opdrinken omdat het mooi natuurlijk water is." 

(lees verder onder de foto)

Belga

"Positief verhaal nodig waardoor mensen gedrag willen veranderen"

Het kunstwerk staat in Londen net op het moment dat in Polen ook de 24e klimaattop van de Verenigde Naties bezig is, waar besproken zal worden hoe de afspraken uit het klimaatakkoord van Parijs nagekomen kunnen worden. Eliasson en Rosing geven mee dat er elke seconde 10.000 blokken van dit formaat afbreken.  Toch vinden ze ook dat focussen op  horrorverhalen de verkeerde manier is om mensen op te roepen om iets te doen voor het klimaat. "In plaats van verhalen die op angst gebaseerd zijn, hebben we een positief verhaal nodig waardoor mensen hun gedrag willen veranderen", zegt Eliasson. "Daarom denk ik dat de culturele sector een sterk mandaat heeft om hier de leiding in te nemen." 

"We moeten een sprankel hoop bieden", treedt Rosing hem bij. "Mensen denken dat wetenschappers met slecht nieuws over de klimaatverandering komen, maar eigenlijk komen we met goed nieuws. We begrijpen wat er aan het gebeuren is, we weten exact wat we moeten doen en we hebben echt de middelen om er iets aan te doen. Als we de enorme kracht waarmee we het milieu verstoord hebben nu inzetten op een positieve manier, kunnen we opnieuw op het juiste spoor geraken." 

"Ice Watch" zal nog tot 21 december te zien zijn in Londen,  tenzij de blokken eerder smelten natuurlijk. Op 11 juli volgend jaar opent er in Tate Modern een grote overzichtsexpo met het werk van Eliasson, waarin ook de focus zal liggen op ons klimaat. Daarin zal ook een werk van 20 jaar geleden te zien zijn, waarvoor Eliasson over IJsland vloog om de gletsjers van bovenaf te filmen. 

Belga