Gisenyi, foto Katrien Vanderschoot

Congo: Wat vertellen de inwoners van Goma over het uitstel van de verkiezingen?

Het nieuws dat de Onafhankelijke Nationale Kiescommissie de verkiezingen voor de derde keer zou uitstellen, kwam hier niet aan als een verrassing. Een dag later is de gevreesde golf van incidenten uitgebleven, maar de verontwaardiging is niet weg. Onze VRT NWS-ploeg in Gisenyi, in Rwanda, polste naar de vooruitzichten bij mensen die de grens oversteken vanuit Goma. 

Grenzen. Ze lijken overal op elkaar. Ook aan La Corniche vlakbij het Kivumeer is het een drukte van jewelste: een wisselkantoor, taxi-brommers, vrouwen met fruitstalletjes, mensen met rolkoffertjes. Ze komen meestal uit de richting van Goma. Gisteravond zijn honderden mensen daar weggegaan na de aankondiging van het uitstel van de verkiezingen, uit schrik voor rellen. Die zijn gelukkig uitgebleven. Misschien heeft dat te maken met de grote aanwezigheid van de ordediensten in de stad.

Een week uitstel kan voor sommigen

Steve is een jongeman die beaamt dat alles rustig is. Hij heeft er het volste vertrouwen in dat de verkiezingen op 30 december wel zullen doorgaan. Volgens hem ligt het uitstel alleen aan technische mankementen en krijgt de kiescommissie die wel opgelost. "Ze moest het per slot van rekening doen zonder internationale logistieke steun." Goed en wel, maar het was toch Congo dat zelf alle hulp had geweigerd? Dat het land zelf zijn verantwoordelijkheid neemt, vindt Steve na 58 jaar onafhankelijkheid niet meer dan normaal. 

Video player inladen ...

De bewustmakers

Burgerbeweging Lucha (Lutte pour le changement) is al jaren actief in Goma.  Ze komt op voor rechten en plichten én tegen het feit dat president Kabila zich aan de macht vastklampt. Ook dit uitstel ziet Lucha als een veeg teken. Rebecca Kabuho is gisteren vlak na de bekendmaking de bevolking gaan informeren . "Er werd verbaasd gereageerd", zegt ze.  

Verantwoordelijkheid

Rebecca wil niet alleen de bevolking sensibiliseren, ook de Congolese politici moeten volgens haar wat meer van zich laten horen. "Vandaag zwijgen ze teveel, ze doen halfslachtige uitspraken terwijl ze hun verantwoordelijkheid zouden moeten nemen." 

Video player inladen ...

En nu?

Deze situatie is heel onvoorspelbaar. Het kan de stilte voor de storm zijn, het kan nog goed komen, het kan ontaarden in repressie. Steve gelooft nog in de goede afloop, maar zegt dat 30 december de absolute deadline is om het niet te laten ontsporen in geweld. "Als de stembusgang nog eens wordt uitgesteld, dan zouden er wel eens betogingen kunnen volgen", zegt hij. 

Voor Rebecca is het duidelijk dat er geen eerlijke verkiezingen kunnen komen zo lang president Kabila aan de macht is. Zij ziet wel dat het bewustzijn bij de bevolking groeit en denkt dat er verandering mogelijk is. "De bevolking kan artikel 64 van de Grondwet inroepen die zegt dat een president de macht niet mag grijpen".

Video player inladen ...

Rebecca hoopt dat de bevolking zich begint te roeren en het ontslag eist van de voorzitter van de Kiescommissie en president Kabila. 

Evenveel stemmen als meningen in Goma. 30 december 2018 is een nieuwe afspraak met de geschiedenis in Congo. Tenminste, als het tot dan rustig blijft.