Alle partijen willen "verbinden": oprechte ambitie of politieke marketingterm?

"Verbinden", het is een woord dat gebruikt én misbruikt is in het politieke discours. Voor het eerst wordt het nu ook ingezet door de N-VA, meer bepaald door Bart De Wever in Antwerpen. Had CD&V niet traditioneel een patent op die term? En heeft het wel nog betekenis als echt alle partijen het over "verbinden" gaan hebben? 

"Verbinding" is zo'n woord dat je vooral bij linkse partijen en bij centrumpartijen terugvond de voorbije jaren", legt politicoloog Dave Sinardet uit in "De wereld vandaag". "In de Vlaamse politieke woordenschat is het de laatste jaren vooral gebruikt om zich te profileren tegen de stijl en ideologie van de N-VA en vooral van Bart De Wever. De N-VA-voorzitter werd verweten om te veel te polariseren, om een cassante en harde stijl te hanteren, onder andere naar bepaalde bevolkingsgroepen en bepaalde ideologische tegenstanders. Hij werd verweten om de tegenstellingen te vergroten. De andere partijen plaatsten daar dan het concept van verbinding tegenover: mensen niet tegen mekaar opzetten maar net dichter bij elkaar brengen. Zo is de term de laatste jaren toch vaak teruggekomen, vooral bij de CD&V en Groen, en ook bij de SP.A."

Patent van CD&V?

Of CD&V traditioneel niet het patent had op dit soort termen? "Ja, omdat het een typisch woord is voor een centrumpartij", duidt Sinardet. "Die gaat niet per se een kant kiezen voor een bepaalde groep. In het socio-economische debat ga je bijvoorbeeld niet alleen de kant van de werknemers kiezen zoals links misschien doet, en ook niet alleen de kant van werkgevers, zoals rechts dat misschien te veel doet. De centrumpartij gaat kiezen voor sociaal overleg en voor verbinding. In die zin past de term ergens wel bij een centrumpartij, maar het past natuurlijk ook bij partijen die in het diversiteitsdebat vooral de nadruk leggen op het versterken van contacten, op het harmonieus samenleven van mensen met verschillende culturele achtergronden."

Maar nu gebruiken alle partijen zowat het woord "verbinden". Recent ook bij de federale regeringscrisis gebruikte Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten de term. "Zoals ik al zei is dat voor een stuk ook wel door de stijl van de N-VA en Bart De Wever een term geworden die veel andere partijen gebruiken om zich daar voor een stuk tegenover te profileren en tegen te verzetten. Het is natuurlijk ook waar dat er de laatste weken op nationaal vlak heel wat gebeurd is. Je hebt een verharding van de tegenstellingen gezien tussen de partijen, je hebt een regering gezien die uit elkaar is gevallen. Tussen de partijen in de regering zijn er vele conflicten en tegenstelling, er is niet bepaald sprake van verbinding."

De paradox van de "verbinding" in Antwerpen

Dat is ook de paradox van het "verbindingsverhaal" nu  in Antwerpen, zegt Sinardet. Het nieuwe bestuursakkoord kreeg van N-VA, Open VLD en SP.A namelijk de naam "De grote verbinding". "Maar als je kijkt naar het discours van Bart De Wever de voorbije weken op nationaal vlak, zeker over migratie en diversiteit, dan zie je dat de N-VA op dat vlak net geradicaliseerd is en een hardere toon hanteert, omdat het de concurrentie met Vlaams Belang wil aangaan. Dat straalt natuurlijk ook af op het diversiteitsdebat in Antwerpen. Na de regering te hebben verlaten stelt de N-VA zich ook hard op tegen de voormalige coalitiepartners. Denk ook aan het bestempelen van alle andere partijen als Marrakechpartijen, een woordkeuze die bepaalde connotaties oproept en zo inspeelt op een zekere onderbuik. Dat staat natuurlijk haaks op het meer verbindende discours dat nu gehanteerd wordt in Antwerpen. In die zin moet Bart De Wever als voorzitter van de partij en als burgemeester van Antwerpen zeer tegengestelde rollen vervullen op dit moment."

Politieke marketingterm?

Als het woord door alle partijen gebruikt wordt, wordt het natuurlijk wel een soort van politieke marketingterm. "Maar het blijft natuurlijk communicatie, het is niet omdat je dat woord uitspreekt dat het beleid van een partij per se verbindend is", besluit Sinardet. In het geval van Antwerpen bijvoorbeeld, met het ontwerpakkoord dat de naam "De grote verbinding" meekreeg, meent Sinardet dat we het zeker als een marketingterm kunnen zien. "Zo zal het zeker voor de SP.A belangrijk zijn geweest dat de term "verbinding" er werd opgeplakt. Dat kan aan het grote publiek misschien de indruk geven dat er met de SP.A in het bestuur een nieuw verhaal wordt geschreven in Antwerpen. Maar als je het bestuursakkoord echt gaat bekijken, dan zie je dat de SP.A eigenlijk niet veel concreets heeft binnengehaald. Maar de term werkt wel, zo zie je dat veel media erin meegaan."

Herbeluister hieronder het gesprek met politicoloog Dave Sinardet in "De wereld vandaag"