Een zeehondenpup op het strand. Foto: Beatriz Rapado Tamarit & Margarita Méndez Aróstegui

VUB-onderzoek: zeehondenpups communiceren zoals mensen

Zeehondenjongen vertonen complex communicatiegedrag dat enigszins vergelijkbaar is met wat we bij mensen zien. Een zeehondenpup kan zijn roep nauwkeurig en flexibel timen, waardoor overlappingen met andere pups worden vermeden en de roep door volwassenen kan worden opgemerkt. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Andrea Ravignani van het Artificial Intelligence Lab van de Vrije Universiteit Brussel.

"Mensen zien hun communicatie vaak als veel complexer dan die van dieren. Wat we zien bij zeehondenjongen is echter verbazingwekkend: zelfs op de leeftijd van vier weken lijken ze al een heel precieze en flexibele timing in hun roep te hebben, in zekere zin vergelijkbaar met de afwisseling die we in menselijke gesprekken zien", zo zei doctor in de biologie Ravignani in een persmededeling van de VUB.

Playbacktest

Voor zijn onderzoek ontwierp Ravignani een zogenoemde playbacktest. Dat is een techniek die ook gebruikt wordt om het vermogen van preverbale menselijke baby's - baby's die nog niet kunnen praten - te begrijpen. Geluiden worden afgespeeld, terwijl men de akoestische kenmerken van diezelfde geluiden varieert, en daarop dan de reactie van de baby - of in dit geval, de zeehondenpup - meet.

Ravignani testte een vier weken oude zeehondenpup - Aguanile - die, in tegenstelling tot andere pups in het Zeehondencentrum Pieterburen, alleen werd gehuisvest. Ravignani bereidde audiotracks voor met stemmen van andere pups volgens een gradiënt van geografische nabijheid. Deze puproepen werden volgens verschillende ritmische structuren afgespeeld om te testen hoe Aguanile reageerde als bijvoorbeeld de gesimuleerde soortgenoten sneller of langzamer roepen, of meer of minder voorspelbaar.

Ravignani kon aantonen dat Aguanile het ritme van zijn gesimuleerde soortgenoten leerde en zijn roep dienovereenkomstig aanpaste om overlappingen met zijn soortgenoten te vermijden.

Een zeehondenpup en een volwassen exemplaar. Foto: Beatriz Rapado Tamarit & Margarita Méndez Aróstegui

Ritme in (dier)communicatie

Ravignani geeft met zijn werk een nieuwe invalshoek aan de theorie van de dierlijke (en menselijke) communicatie: "Terwijl het meeste onderzoek in het verleden betrekking had op de spectrale dimensie van communicatie - bijvoorbeeld hoe luid een geluid is of welke toonhoogte het heeft - , werd in dit onderzoek gekeken naar een voorheen verwaarloosde dimensie: ritme - bijvoorbeeld hoe geluiden in de tijd worden georganiseerd, eventueel op een interactieve manier met andere individuen van dezelfde soort.

Dit onderzoek toont aan dat de ritmische dimensie in zeehondencommunicatie minstens zo belangrijk is als, zo niet belangrijker dan, de spectrale dimensie.

"Bovendien helpt deze ontdekking ook om het gedrag van jonge zeehonden beter te begrijpen. Tot nu toe werden de geluiden die pups maken beschouwd als huilen, maar dat klopt niet. Het onderzoek heeft bovendien interessante implicaties voor de studie van de oorsprong en evolutie van het menselijke vermogen voor taal en muziek. Aangezien dit niet direct kan worden bestudeerd door terug te reizen in de tijd, kan een vergelijkende studie met dieren de functie van gelijkaardig gedrag bij andere soorten aantonen", zo zei Ravignani.

Sinds zijn paper werd ingediend voor publicatie, heeft Ravignani meer zeehondenjongen getest. De resultaten suggereren dat andere pups interactief vocaal gedrag vertonen dat vergelijkbaar is met dat van Aguanile.

De studie van Ravignani is gepubliceerd in het "Journal of Comparative Psychology"

Geen enkel dier werd overigens gestresseerd of liep andere schade op door deze test. De weergavetest simuleert eenvoudigweg een auditief landschap waaraan pups continu worden blootgesteld, namelijk stemmen van andere pups.

Zeehondencentrum Pieterburen

Het Zeehondencentrum Pieterburen in Nederland is een van de grootste revalidatiecentra voor zeehonden ter wereld, waar zieke of verweesde zeehonden worden verzorgd en behandeld, en waar ze meestal twee tot drie maanden doorbrengen voordat ze weer in het wild worden uitgezet.

De pup Aguanile in het Zeehondencentrum.

Meer nieuws